Je leest:

Geen gletsjers op de maan

Geen gletsjers op de maan

Auteur: | 14 november 2003

Zelfs met ’s werelds grootste radiotelescoop kunnen wetenschappers geen water vinden in beschaduwde maankraters. Toch denken sommigen dat het er wel is, maar dun verspreid.

“The place where the sun don’t shine” kun je op de maan makkelijk vinden. Daar zijn namelijk genoeg kraters die nooit zonlicht zien! Kolonisten met plannen voor een maanbasis hadden op die kraters hun hoop gevestigd: in deze cold traps zou zich namelijk ijs kunnen bevinden. Een goede watervoorraad is enorm belangrijk, maar onderzoek met de gigantische Arecibo-telescoop heeft laten zien dat er op de maan geen dikke ijslagen zijn.

Onderzoeker Bruce Campbell van het Smithsonian Institution’s Center for Earth and Planetary Studies maakte met de Arecibo-telescoop in Puerto Rico radarbeelden van de maanpolen. Daar zijn veel kraters die door hun ligging en de baan van de maan nooit zonlicht zien: als er ergens ijs op de maan is, zit het waarschijnlijk daar. Maar Campbell’s onderzoek, waarin hij tot zes meter onder het oppervlak naar water zocht, leverde geen verborgen gletsjers op.

Een groot deel van de regio rond de zuidpool van de maan ligt in het Zuidpool-Aitken bassin (blauw in de afbeelding). Dat is een gigantische inslagkrater van 2500 km. doorsnede en 12 km. diep op het laagste punt. Op de bodem bevinden zich weer kleinere kraters die nooit zonlicht zien. bron: NASA / National Space Science Data CenterKlik op de afbeelding voor een grotere versie.

Hints van water

“Het was zeker mooi geweest als we een schaatsbaan op de maan hadden gevonden, maar het lijkt erop dat die er niet zijn,” zei Campbell. De hoop op grote ijslagen werd vijf jaar geleden aangewakkerd door de Lunar Prospector orbiter van NASA. Die satelliet vond destijds sporen van waterstof – een onderdeel van het watermolecuul – in de beschaduwde maankraters.

De Lunar Prospector-satelliet. bron: NASA

Als er op de maan al water is, zit dat volgens Campbell en zijn collega’s van de Cornell universiteit opgeslagen in dunne lagen of verspreide kristallen. Dat zou betekenen dat astronauten speciale apparatuur nodig hebben om het ijs uit de bodem te halen. Zeker niet zo makkelijk als met een graafmachine een gletsjer in stukken hakken!

Al langer hoop op kraterijs

Verborgen ijsvoorraden op de maan zijn ouder dan vandaag of dan Lunar Prospector’s onderzoek. In 1960 al speculeerden wetenschappers over ijs in de kilometers diepe kraters. Ze hoopten dat die kraters, die een temperatuur van rond de 173 oCelsius hebben, koud genoeg waren om ijs van ingeslagen kometen te bewaren. Maar het onderzoek van Campbell en zijn collega’s laat duidelijk zien dat de kraters leeg zijn – geen verborgen ijs op de maan.

Of toch? Alan Binder van het Lunar Research Institute in Tucson, Arizona, zegt dat zowel de metingen van Campbell als de data van Lunar Prospector op dunne ijslagen kunnen wijzen. Het zou niet om veel ijs gaan: Binder denkt zelf aan een paar honderd miljoen ton. De enige manier om het écht zeker te weten is er met mens of robot naartoe gaan: “je moet er bij wijze van spreken naartoe gaan en je vinger erin steken,” zegt Binder.

NASA heeft op dit moment geen plannen voor een missie naar de maan, maar verzamelt op dit moment wel projectvoorstellen voor zo’n ruimtemissie. Ondertussen is ESA’s SMART-1 sonde op weg naar de maan. SMART-1 heeft instrumenten aan boord die zullen zorgen voor meer zekerheid over het water op de maan. Maar de Europese sonde komt, door zijn unieke aandrijving, pas over ruim een jaar aan. Tot die tijd is het afwachten en speculeren…

SMART-1 is op dit moment op weg naar de maan en zal daar over zo’n 15 maanden aankomen. De satelliet gaat onderzoek doen naar de samenstelling van de maan. bron: AOES Medialab, ESA

Meer weten:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 14 november 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.