Je leest:

Gammatelescoop Magic in actie

Gammatelescoop Magic in actie

Auteur: | 10 oktober 2003

Op 10 oktober 2003 wordt de gammatelescoop Magic van het Italiaanse instituut voor astrofysica in gebruik genomen op La Palma. De telescoop kijkt naar de lichtflitsen van deeltjes die sneller zijn dan het licht.

Gammastraling is de meest energierijke vorm van licht die er bestaat. Eén gammafoton draagt meer dan een miljoen keer de energie van een foton zichtbaar licht. Extreme gebeurtenissen in het heelal maken deze straling in grote hoeveelheden aan. Daarom willen sterrenkundigen graag een venster op de gammastraling uit de ruimte hebben. Daarmee kunnen ze onderzoek doen naar de zwarte gaten in de kernen van melkwegen, de val van materie in zwarte gaten en natuurlijk naar gammaflitsen, waarbij een stervende zware ster in een paar seconden alle andere gammabronnen aan de hemel overstraalt.

Het Itituto Astrofisico de Canarias neemt op 10 oktober Magic (Major Atmospheric Gamma Imaging Cherenkov telescope) in gebruik. Magic is de grootste gammatelescoop die tot nu toe is gebouwd. De telescoop kijkt eigenlijk niet naar gammastraling, maar naar de botsingen van gammafotonen met de atmosfeer. Daarbij wordt de energie van het foton omgezet in hele regens van subatomaire deeltjes, air showers genaamd. Magic gaat kijken naar de lichtflitsen die deze air showers afgeven. Die flitsjes zijn het licht-equivalent van een vliegtuig dat door de geluidsmuur gaat: de deeltjes reizen namelijk sneller dan licht in de atmosfeer!

Met een spiegeloppervlak van meer dan 230 m2 kan Magic zwakkere gammastraling zien dan welke gammatelescoop op aarde dan ook. De telescoop zal gammafotonen met een energie van minder dan 15 GeV (15 miljard elektronvolt) kunnen zien. De elektronvolt is de energie die een elektron krijgt als het door een elektrisch veld van één Volt wordt versneld, 1,6 × 10-19 Joule. Ter vergelijking: een foton zichtbaar licht heeft een energie tussen de 2 à 3 eV! bron: Itituto Astrofisica de Canarias

Door de lichtbarrière

“Niets kan sneller dan het licht bewegen”, dat is door Einstein een bekende natuurwet. Maar het is niet helemaal waar: de lichtsnelheid waar hij op doelde is de natuurconstante c. Dat is de snelheid van het licht in het luchtledige, namelijk 299.792.458 meter per seconde. In doorzichtige stoffen als lucht, glas of water beweegt licht langzamer dan normaal. Een deeltje dat snel genoeg is kan in zo’n omgeving dus harder dan het licht. En net als met geluid levert dat een knal op – in dit geval niet van geluid maar van licht. Het blauwe licht van deeltjes die door de lichtbarrière gaan werd voor het eerst waargenomen door de Rus Pavel A. Cherenkov in 1934. Cherenkov was in 1958 mede-winnaar van de Nobelprijs voor de Natuurkunde.

Het blauwe Cherenkov-licht van een kernreactor. bron: Charles Bell

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 10 oktober 2003

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.