Je leest:

Galerie der bijnamen

Galerie der bijnamen

Auteur: | 27 juli 2009

Bertha met de Grote Voeten, Johanna de Waanzinnige en Jan zonder Vrees. Geen stripfiguren, maar echte historische figuren. Wie zijn zij? En hoe komen ze aan hun bijnaam? Bekijk de galerie der bijnamen.

Bijnaam

Bertha met de Grote Voeten

Getrouwd met

Pepijn de Korte

Ouders

Caribert van Laon (moeder onbekend)

Kinderen

Karel de Grote, Carloman I, Gisela

Geboren – gestorven

720 – 783

Bijzonderheden

Volgens een Franse legende was er een huwelijk tussen Pepijn de Korte en Bertrada van Laon (haar echte naam) geregeld. Bertrada’s vader schaamde zich echter zo erg voor zijn dochter met haar grote voeten, dat hij haar opsloot en zijn andere dochter aan Pepijn uithuwelijkte. Pepijn was zich van geen kwaad bewust. Bertha met de Ganzenvoeten, zoals ze ook wel genoemd werd, wist te ontsnappen en vluchtte naar het Franse dorpje Aloxe-Corton. Pepijn had het bedrog inmiddels bemerkt en stuurde zijn ridders heel Europa in met de opdracht zijn echte vrouw op te sporen. De ridders vonden Bertha en namen haar mee naar het hof van Pepijn. Bertha met de Grote Voeten en Pepijn de Korte stapten in het huwelijksbootje.


Bijnaam

Filips de Schone

Getrouwd met

Johanna van Castiliё (‘Johanna de Waanzinnige’)

Ouders

Maximiliaan van Oostenrijk en Maria van Bourgondië

Kinderen

Eleonora, Karel V, Isabella, Ferdinand I, Maria, Catharina

Geboren – gestorven

1478 – 1506

Bijzonderheden

Filips van Bourgondië (zoals hij echt heet) was absoluut niet moeders lelijkste. Het kostte hem dan ook weinig energie verschillende mooie vrouwen in bed te krijgen. Ook tijdens zijn huwelijk met Johanna van Castiliё (‘Johanna de Waanzinnige’) kon hij niet van de vrouwen blijven. Vrouwlief Johanna, die niet echt bekend stond om haar stabiele geest, kon zijn buitenechtelijke escapades maar moeilijk verkroppen.


Bijnaam

Jan Zonder Vrees

Getrouwd met

Margaretha van Beieren-Straubing

Ouders

Filips de Stoute en Margaretha van Male

Kinderen

Margaretha, Maria, Filips de Goede, Anna, Agnes van Bourgondië, Isabella, Catharina, Jan van Bourgondië (onwettig), Gwijde (onwettig), Antoon (onwettig), Filippotte (onwettig)

Geboren – gestorven

1371 – 1419

Bijzonderheden

Net als zijn vader Filips de Stoute (‘stoutmoedig’ betekent ‘dapper’) kende ook Jan Zonder Vrees weinig angst. Vooral tijdens zijn deelname aan de kruistocht tegen de Ottomaanse sultan Bayezid I, die het Hongaarse koninkrijk bedreigde, vocht hij zonder vrees.


Bijnaam

Johanna de Waanzinnige

Getrouwd met

Filips de Schone

Ouders

Ferdinand II van Aragón en Isabella I van Castilië

Kinderen

Eleonora, Karel V, Isabella, Ferdinand I, Maria, Catharina

Geboren – gestorven

1479 – 1555

Bijzonderheden

Na de dood van haar man Filips de Schone raakte Johanna van Castiliё (haar echte naam) in de war. Ze liet zijn lijk balsemen, in een loden kist leggen en deze in haar slaapkamer plaatsen. Elke ochtend opende ze zijn kist om te zien of hij weer tot leven was gekomen. Op een dag besloot Johanna met haar man het graf van haar moeder in Granada te bezoeken. Het gezelschap reisde alleen ’s nachts. Af en toe beval Johanna de kist te openen om haar man zo tot leven te kussen. Helaas! Overdag verbleef het gezelschap in een kasteel of klooster. Daar liet ze de kist in de kloosterkapel plaatsen, waarna ze de zoveelste uitvaartmis voor hem liet opdragen. Het verhaal gaat dat Johanna op een dag in een nonnenklooster terecht kwam. Denkend aan de vele buitenechtelijke escapades van manlief Filips sloegen de stoppen door en stuurde ze alle nonnen naar buiten. Dat het buiten stormde kon haar weinig deren. De begrafenisoptocht bereikte Grenada nooit. Johanna bleef met haar gezelschap reizen, hopend dat Filips weer tot leven zou komen. Met dit gedrag verwierf Johanna van Castiliё de bijnaam Johanna de Waanzinnige. Ze werd krankzinnig verklaard en opgesloten in een kasteel in Tordesillas.


Bijnaam

Karel de Dikke

Getrouwd met

Richardis van Zwaben

Ouders

Lodewijk de Duitser en van Emma van Oost-Francië

Kinderen

Bernard (onwettig)

Geboren – gestorven

839 -888

Bijzonderheden

Kijk naar de afbeelding van Karel de Dikke en je weet genoeg!


Bijnaam

Karel de Grote

Getrouwd met

Himiltrude, Desiderata van Lombardije, Hildegard van Zwaben, Fastrade van Franconie, Luitgarde van Alemanië

Ouders

Pepijn de Korte en Bertha met de Grote Voeten

Kinderen

Pepijn met de Bult (moeder: Himiltrude), Pepijn, Adaltrudis, Karel de Jongere, Rotrudis, Bertha, Lodewijk de Vrome, Lotharius (moeder: Hildegard van Zwaben), Theodrada, Hiltrudis (moeder: Fastrade van Franconie), Rothaid (moeder: Sigrada), Drogo, Hugo (moeder: Reginopycrha), Theodorik (moeder: Adelinde), Routhildis (moeder: Madelgardis)

Geboren – gestorven

742 – 814

Bijzonderheden

De Frankische geleerde en geschiedschrijver Einhard schreef tussen 817 en 830 zijn beroemde Vita Karoli Magni (Het leven van Karel de Grote). Hierin schrijft de historicus dat Karel de Grote 1 meter en 93 centimeter lang is. Een lengte die in zijn tijd uitzonderlijk genoemd mag worden. Onderzoek aan het skelet van Karel de Grote in Aken heeft zijn reusachtigheid bevestigd.


Bijnaam

Karel de Kale

Getrouwd met

Ermentrudis van Orléans en Richildis

Ouders

Lodewijk de Vrome en Judith van Beieren

Kinderen

Lodewijk de Stamelaar (‘stotteraar’), Judith van West-Francië (moeder: Ermentrudis van Orléans)

Geboren – gestorven

823 – 877

Bijzonderheden

Bij het Verdrag van Verdun (14 februari 843) erfde Karel de Kale het westelijke gedeelte van het door zijn grootvader Karel de Grote opgebouwde Frankische rijk: West-Francië of West-Frankenland. Paus Johannes VIII kroonde hem op Kerstavond 875 tot Rooms keizer. Karel de Kale had dus veel grond en macht, maar weinig …


Bijnaam

Karel de Stoute

Getrouwd met

Catharina van Valois, Isabella van Bourbon en Margaretha van York

Ouders

Filips de Goede en Isabella van Portugal

Kinderen

Maria van Bourgondië (moeder: Isabella van Bourbon)

Geboren – gestorven

1433 – 1477

Bijzonderheden

Karel de Stoute was een dapper (of stoutmoedig) heerser en verwoed krijgsheer. Bijna elke dag voer hij oorlog in het buitenland of sloeg hij opstanden van zijn vazallen wreed neer. Zijn droom was een rijk dat zich uitstrekte van de Noordzee tot de Middellandse Zee.


Bijnaam

Lodewijk de Vrome

Getrouwd met

Ermengarde en Judith

Ouders

Karel de Grote en Hildegard

Kinderen

Lothar, Pepijn, Lodewijk de Duitser (moeder: Ermengarde) en Karel de Kale (moeder: Judith)

Geboren – gestorven

778 – 840

Bijzonderheden

Na het overlijden van zijn vader Karel de Grote verwierf Lodewijk een rijk bijna zo groot als Europa. Het besturen van zo’n enorm rijk vond hij echter niet heel belangrijk. Nee … geloof … dat was pas belangrijk voor Lodewijk de Vrome.


Bijnaam

Willem de Zwijger

Getrouwd met

Anna van Egmont van Buren, Anna van Saksen, Charlotte de Bourbon, Louise de Coligny

Ouders

Willem de Rijke en Juliana van Stolberg

Kinderen

Maria, Philips Willem, Maria (moeder: Anna van Egmont van Buren), Anna, Anna, Maurits, Maurits, Emilia (moeder: Anna van Saksen), Louise Juliana, Elisabeth, Catharina Belgica, Charlotte Flandrina, Charlotte Brabantina, Emilia Secunda Antwerpiana (moeder: Charlotte de Bourbon), Frederik Hendrik (moeder: Louise de Coligny), Justinus van Nassau (onwettig)

Geboren – gestorven

1533 – 1584

Bijzonderheden

Als je naar zijn bijnaam kijkt, vermoed je dat Willem van Oranje erg zwijgzaam was. Maar niets is minder waar. Willem van Oranje dankt zijn bijnaam aan zijn gewoonte nooit het achterste van zijn tong te laten zien.

Lees ook het artikel Het verhaal achter de achternaam

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 juli 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.