Je leest:

Fruitterrorist krijgt biologische vijand

Fruitterrorist krijgt biologische vijand

Auteur: | 27 januari 2009

Het neefje van de alom bekende fruitvlieg – de Mediterrane fruitvlieg – maakt jaarlijks pulp van hectares aan sinaasappel- en andere fruitplantages. Net nu enkele Balkanlanden radioactieve straling tegen de vlieg in willen gaan zetten, komen Duitse biologen met een vriendelijkere oplossing: gentechnologie.

Je ontkomt er niet aan. Wanneer de temperatuur in het voorjaar een beetje stijgt begint de invasie. Fruitvliegjes vinden via alle kieren en gaatjes een weg naar je fruit, groenten en rommel dat onderin de vuilnisbak ligt. De larven maken er zachte, stinkende pulp van. Irritatie voor Jan modaal, maar een ramp voor boeren die fruit telen in zonnige landen als Kroatië.

Een verwant van de fruitvlieg, Ceratitis capitata oftewel de Mediterrane fruitvlieg, legt daar eieren in de lekkerste soorten fruit. Funest voor bijvoorbeeld sinaasappels, peren, appels, perziken en nectarines.

Omdat gif als bestrijdingsmiddel slecht voor het milieu is, grijpen Kroatische boeren dit jaar volgens een persbericht van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA) naar een alternatief: radioactieve straling.

Het idee is simpel. Kweek een hoop mannelijke Mediterrane fruitvliegen en beschiet ze in een laboratorium met radioactieve straling totdat ze steriel zijn. Laat ze paren met de vrouwtjes op geplaagde fruitplantages en voilà, geen nakomelingen meer.

Deze methode, beter bekend als de steriele insecten-techniek, blijkt prima te werken. Toch is er één nadeel. Het duurt lang voordat de meeste fruitvliegen zichzelf hebben weggepaard. Wetenschappers vermoeden dat dit te maken heeft met de straling zelf: de mannetjes verliezen niet alleen hun vruchtbaarheid, maar ook hun libido. Erg aantrekkelijk zijn ze dan niet meer voor de vrouwtjes. De dames willen dus het liefst paren met wilde mannetjes die nog gezond zijn.

Dat kan anders, zegt een team Duitse biologen. Vergeet de radioactieve straling, enter gentechnologie. Ernst Wimmer, hoogleraar ontwikkelingsbiologie aan de Universiteit van Göttingen, besefte zich dat het DNA van de gewone fruitvlieg – waarover veel bekend is – vast een gen bevat dat de insecten veel beter onvruchtbaar maakt dan straling dat kan. Plaats dat gen in de Mediterrane fruitvlieg en je hebt een oplossing.

Samen met zijn team ontdekte Wimmer inderdaad zo’n onvruchtbaarheidsgen. En dus plakte hij met genetische modificatie dat gen in de Mediterrane fruitvlieg. Mannetjes die dat gen dragen worden er niet steriel door, maar krijgen dode nakomelingen. De eitjes komen dus niet uit.

Groot voordeel is dat de transgene mannetjes nog steeds sexy zijn voor de dames. Ze paren dus lekker veel – maar bijna alle eitjes die gelegd worden zijn ongevaarlijk voor fruitoogst. Dat werkt waarschijnlijk sneller dan de oplossing met bestraalde vliegjes.

De transgene fruitvliegen zijn nog niet in veldproeven getest. Daarom zullen voorlopig de bestraalde, steriele vliegjes de favoriete oplossing zijn om sinaasappels en peren van een pulpondergang te redden.

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 januari 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.