Je leest:

Foto’s van de week: Aarde & Klimaat 2009

Foto’s van de week: Aarde & Klimaat 2009

Auteur: | 17 juni 2009

Aarde & Klimaat brengt van tijd tot tijd een foto van de week als special. Hierbij een overzicht van alle foto’s van de week tot nu toe.

Krater op Mars (december 2009)

Deze 730 meter brede krater op de rode planeet is bijzonder om verschillen redenen. Ten eerste omdat de Mars Exploration Rover Opportunity de kraterrand bezocht en na een stofstorm van 6 weken de krater in reed en later weer er weer uit kwam. Opvallend zijn ook de duinen in het centrum van de krater. Het bijna vierhoekige patroon is ontstaan door wind vanuit twee hoofdrichtingen. Ook op aarde zijn deze patronen te vinden, maar dan vooral in de kustzone door water en wind.

NASA

Golf of Wolk? (november 2009)

Een bijzondere satellietfoto. De witte cirkelvormige structuren zijn eilanden in de zuidelijke Atlantische Oceaan. Op het eerste gezicht lijken er enorme watergolven ten oosten van de eilanden te ontstaan door een stroming vanuit het westen. Het is echter een ‘golvend’ wolkenpatroon. De ruige vulkanische eilanden verstoren hier de wind, waardoor dit prachtige wolkenpatroon ontstaat.

NASA

IJzig koud stof in Alaska (november 2009)

Een zeer bijzondere situatie in Alaska. Door erosie van gletsjers en de rivier zelf neemt de rivier enorm veel zand, silt en kleideeltjes mee. Als de rivier niet overvol is, en er dus sediment vrijligt, krijgt de wind er soms vat op en blaast met name de fijnste deeltjes weg. Een stofstorm is geboren. In dit geval naar het zuidwesten toe. Voorwaarde is wel dat het sediment vrij ligt en niet vastgehouden wordt door bomen en planten. Dit komt met name voor in de ijstijden, waardoor er in die periodes veel stofstormen optreden.

NASA

Brand in Yellowstone (oktober 2009)

Yellowstone staat in brand. Niet door vulkanische activiteiten, maar door een gewone blikseminslag. De brand startte op 13 september en is nog steeds actief. De supervulkaan Yellowstone was begin dit jaar in het nieuws door vele kleine aardbevingen in de ondergrond.

NASA

Orkaan en tropische storm (oktober 2009)

Dubbel gevaar in zuidwestelijk Azië. De tropische storm Parma (links) en de orkaan Melor (rechts) lieten de afgelopen dagen enorme bakken met regen vallen vergezeld met sterke winden. Het bijzondere aan deze situatie is dat Melor de richting van Parma wist te veranderen. Draaiende krachtpatsers dus!

NASA

Ozongat 2009 (september 2009)

Voorlopig is het ozongat van dit jaar is iets kleiner dan die van de afgelopen twee jaar. Over enkele weken zal bekend zijn hoe groot het gat precies zal zijn. Deze afbeelding is van 10 september. De afname van ozon in de gehele atmosfeer lijkt gestopt: onderzoekers vonden dat de ozonconcentratie met 1% per decennium toenam in de laatste 14 jaar.

NASA

Oeroude lavastroom (september 2009)

Op het eerste gezicht lijkt dit een lavastroom die zojuist gestold is. Niets is echter minder waar. De lavastroom is onderdeel van een gesteentepakket van duizend jaar tot zes miljoen jaar oud. Normaal gesproken koelt de lavastroom waarna het begroeid raakt. In Arizona is het echter zo droog dat er geen begroeiing mogelijk is. Omdat de streek er zo verlaten en ruig uitziet, is het een ideaal trainingsgebied voor missies naar de maan.

NASA

Aralmeer droogt op (september 2009)

Het Aralmeer (op de grens van Kazachstan en Oezbekistan) droogt in sneltreinvaart op. In 1960 was het nog een van de grootste meren ter wereld, maar in de afgelopen vijftig jaar kwam daar verandering in. Vanaf de jaren zestig ging de toenmalige Sovjet Unie de rivieren verleggen die het meer voeden voor irrigatiedoeleinden. Het resultaat was het opdrogen van bijna het gehele meer; nu zijn er slechts restmeertjes over. In 2009 kwam ook het centrale meer, een van de overgebleven meren, droog te liggen. Het materiaal op de vroegere bodem is nu een prima bron voor een stofstorm.

NASA

Tyfoon Morakot (augustus 2009)

De tyfoon (=orkaan) Morakot raasde in de eerste week van augustus over zuidoostelijk Azië. De maximale windsnelheid van de categorie 2 tyfoon was 175 km/u. Vooral Taiwan werd flink getroffen door harde winden en regen (plaatselijk meer dan 90 cm). Hier vielen ook de meeste doden. Ook in de Filippijnen en in China vielen doden.

NASA

Bosbranden Alaska (augustus 2009)

Alaska staat in brand. Althans, een deel ervan. Het vuur begon al in juli en is ook begin augustus nog actief. Veel van de branden beginnen na blikseminslag en worden begrensd door rivieren. De in totaal 483 vuren van dit jaar in deze staat hebben al bijna 10.000 km2 vernietigd. Oftewel een kwart van heel Nederland! Bosbranden beinvloeden weer en klimaat. Ze stoten kleine asdeeltjes uit die warmte absorberen. Bovendien brengen de branden grote hoeveelheden CO2 in de atmosfeer. Dat is tientallen procenten in vergelijking met de jaarlijkse uitstoot door de verbranding van fossiele brandstoffen.

NASA

Aardbeving Nieuw Zeeland (juli 2009)

Op 15 juli trof een zware aardbeving van 7,8 op de schaal van Richter het Zuidereiland van Nieuw Zeeland. Het directe resultaat? Schade aan gebouwen en een onschuldige tsunami. De bewoners van Nieuw Zeeland en omstreken komen er dus goed vanaf. Het leukste detail van de aardbeving is de letterlijke uitrekking van het Zuidereiland. De zuidwestkust waar de beving en naschokken plaatsvonden, is 30 cm richting Australië opgeschoven. Het oosten van het eiland bleef ruim achter: slechts 1 cm schoof westwaards.

De zwarte lijn stelt de aardplaatgrens tussen de Australische (links) en de Pacifische aardplaat (rechts) voor.
NASA

Stofstorm in Irak (juli 2009)

Irak is gehuld in stof. Begin juli woedde er een enorme stofstorm boven Irak. Veel Irakezen kunnen zich geen zwaardere stofstorm herinneren. In de hoofdstad Baghdad is het zicht zeer beperkt. Honderden mensen zijn al vervoerd naar het ziekenhuis met ademhalingsproblemen. Oorzaak is een noordwestelijke wind die enorme hoeveelheden stof oppikt in droge gebieden. De temperatuur van ruim boven de veertig graden is al geen pretje, maar een stofstorm legt bijna alles plat. De storm bemoeilijkt ook het werk van de gestationeerde militairen.

NASA

Sarychev vulkaan ontploft (juni 2009)

Astronauten van het internationaal ruimtevaartstation ISS wisten dit plaatje op 12 juni te schieten. Dit is de Sarychev vulkaan op één van de Koerillen (Matua). Het Russische eiland bestaat bijna volledig uit deze stratovulkaan, een explosief type vulkaan. De vulkaan barstte twintig jaar geleden voor het laatst uit. Opvallend detail in de foto is dat de wolken een ring vormen om de vulkaanwolk heen. Vulkanologen denken dat de druk van de explosie de wolken boven de vulkaan uiteen dreef. Uitbarstingen van vulkanen zorgen ook vaak voor een rode avondgloed.

NASA

Boren naar klimaat op zee (juni 2009)

Dr. Appy Sluijs (Universiteit Utrecht) is klimaatwetenschapper. Paleoklimaatwetenschapper om precies te zijn. Klimaten uit het verleden kunnen veel vertellen over wat er in de toekomst zou kunnen gebeuren. Om dit paleoklimaat te bestuderen, vaart Appy tot eind juni op de Joides Resolution, een Amerikaans onderzoeksschip. Deze boot boort in de diepe zeebodem van de Stille Oceaan, vooral op zoek naar de afzettingen van 55 miljoen jaar geleden toen het in korte tijd enorm warm werd op aarde. Volg zijn verrichtingen via zijn weblog!

weblog Appy Sluijs

ODP

Hype rond primaat (mei 2009)

De vondst van een zeer complete, fossiele primaat werd wereldnieuws op 19 mei. De primaat genaamd Darwinius masillae (informeel ‘Ida’) is 47 miljoen jaar oud en gevonden in het Duitse Messel. Sommige media gingen er mee aan de haal en noemden het een directe voorouder van de mens en een missing link. Ook een speciale documentaire en boek bliezen het op. Zo ontstond een hype. De wetenschappers die het fossiel bestudeerden waren hier niet zo zeker van in een officiële persconferentie. Eind mei kaartten de toonaangevende vakbladen Nature en Science de hype en misvattingen aan. Er is één groot positief punt: aandacht voor de aardwetenschappen.

Naturalis in Leiden had vorig jaar nog een bijzondere expositie over de fossielen uit Messel.

Creative Commons
Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 juni 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.