Je leest:

Fataal poepje

Fataal poepje

Auteur: | 2 maart 2006

De aanleiding voor een uitbraak van vogelgriep hoeft niet groots en meeslepend te zijn: een grieperige watervogel stijgt op, poept op een verkeerde plek bij een kippenbedrijf, een kip pikt in de poep en een ramp is geboren. Maar hoe waarschijnlijk is dat rampscenario? Wat klopt er bijvoorbeeld van het verhaal dat ganzen niet poepen in de lucht?

Ganzendeskundige dr. Bart Ebbinge reageert duidelijk geïrriteerd op de vraag. ‘Waarom de angst aanwakkeren? Dat is wel het laatste wat we zouden moeten doen. Paniek is er al genoeg. En van dat verhaal over ganzen en poepen kan ik kort zijn. Ganzen poepen wel in de lucht. Als ze opschrikken krijg je een waar bombardement over je heen.’

Vanwaar die irritatie? ‘Er wordt overal geroepen dat het de trekvogels zijn die het virus verspreiden, maar dat staat helemaal niet vast. De wereldwijde handel in kippen is enorm. Ik begrijp dat er eendagskuikens van China naar Nigeria worden vervoerd. Waarom die eenzijdige nadruk op trekvogels?’

De kans dat er een grieperige gans opstijgt, is volgens Ebbinge niet groot. Dat is niet zomaar een aanname, Ebbinge meet het ook. ‘Je kan het niet uitsluiten, maar wij nemen elk jaar duizenden monsters van ganzen en andere trekvogels en laten die onder andere analyseren op de aanwezigheid van griepvirussen. In Nederland is nog geen enkel hoogpathogeen virus gevonden. De kans dat er een zieke vogel in Nederland vliegt is niet nul, maar dit zijn de feiten.’

Het verhaal over het virus dat zich gevestigd zou hebben in de natuurlijke populatie watervogels is gebaseerd op één Chinees onderzoek, waarin tussen 14 duizend eenden er zes zijn gevonden die het H5N1-virus hadden. ‘En bedenk, die zaten in China. Het is net als bij een misdaad. Rechercheurs moeten alle mogelijke scenario’s onderzoeken. Ik vind dat er nu veel te eenzijdig naar de vogels wordt gekeken.’

Stel dat er toch een zieke vogel poept bij een kippenbedrijf. Wat weten we over de kans dat een kip dan ziek wordt? Is elk poepje fataal en hoe lang blijft het virus ‘leven’ in het poepje?

‘Fataal poepje’

Dr. Guus Koch van het Centraal instituut voor dierziektecontrole (CIDC) uit Lelystad: ‘Dat weten we niet precies. Het zal in ieder geval afhangen van de temperatuur. Hoe kouder, hoe langer het virus actief blijft. Er zijn anekdotische verhalen dat het virus bij 4 graden tot 105 dagen actief blijft. We weten zeker dat de overlevingsduur bij 70 graden 3 minuten is. Maar in poep is dat moeilijk vast te stellen, omdat het slecht gedefinieerd is.’

Als de kip snel in contact komt met het besmette vogelpoepje is de kans op een uitbraak levensgroot. ‘Ik weet niet hoeveel virussen er in een ganzen- of eendenpoep zit, maar bij kippen zitten er tot tien miljoen virussen in een gram poep. Voor besmetting zijn er ongeveer 10.000 nodig. Een milligram verse poep is dus genoeg om een kip ziek te maken. En daarna gaat het hard. Als de kip ziek is, scheidt hij het virus al snel bij miljoenen uit.’

Toch blijft Ebbinge benadrukken dat de kans op een fataal poepje klein is. ‘Maar bedenk wel, de kans dat je vandaag verongelukt in je auto is ook niet nul. Er zijn nu eenmaal risico’s in het leven.’

Dit artikel is een publicatie van Wageningen Universiteit en Researchcentrum (WUR).
© Wageningen Universiteit en Researchcentrum (WUR), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 02 maart 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.