Je leest:

Enorme inslagkrater op Antarctica

Enorme inslagkrater op Antarctica

Auteur: | 22 september 2004

Op Antarctica is aan de hand van afwijkingen in het zwaartekrachtpatroon de tot nu toe de grootste samengestelde inslagkrater op aarde gevonden onder een ijskap van ruim 2 km dikte. De afmeting is ca. 4000 bij 2000 km. De grootste krater binnen dit kraterveld heeft een doorsnede van minimaal 240 km, 60 km meer dan de inslagkrater van Chixulub.

Bijna over het hele continent van Antarctica strekken zich zwaartekrachtsanomalieën uit, maar een concentratie is aanwezig onder de ijskap in het oostelijke deel. Die ijskap maakt direct onderzoek onmogelijk. De anomalieën strekken zich echter uit tot onder de Ross-Zee en de Weddell-Zee, wat onderzoek vanaf schepen waarschijnlijk wel mogelijk zal maken. Dat kan wellicht ook de ouderdom van de reusachtige krater worden vastgesteld. De structuren onder het ijs maken het echter waarschijnlijk dat het hemellichaam geologisch gesproken kort geleden insloeg, dat wil zeggen toen Antarctica min of meer zijn huidige positie op de zuidpool al had ingenomen, en door een ijskap was bedekt.

De Ross-zee, waar de inslag moet hebben plaatsgevonden. Foto: NOAA

Er moet bij de inslag veel gesmolten gesteente de ruimte in zijn geworpen en als glasachtige deeltjes weer op aarde teruggevallen. Zulke deeltjes, tektieten genoemd, kunnen bij een zware inslag duizenden kilometers van de plaats van inslag terechtkomen. Het is in deze context interessant dat er een groot gebied met tektieten voorkomt in Australië, ongeveer 5600 km van de veronderstelde plaats van de grootste inslag (in het gebied van de Ross-Zee). Tot nu toe was niet bekend door welke inslag dit Australische tektietenveld was ontstaan, maar een oorzakelijk verband met de inslag op Antarctica is nu waarschijnlijk. Een inslag van een hemellichaam dat zulke enorme kraters veroorzaakt in de directe nabijheid van Antarctica zal zeker wereldwijde gevolgen hebben gehad: als Antarctica destijds bedekt was met een ijskap, moeten grote delen daarvan opgebroken zijn en in zee zijn afgegleden. Dit zou een aanzienlijke zeespiegelstijging tot gevolg hebben gehad De onderzoekers sluiten zelfs niet uit dat er een zeespiegelstijging van vele tientallen meters kan zijn opgetreden. Daarvoor zijn echter tot nu toe nergens aanwijzingen gevonden.

Referentie

Weihaupt. J.G. & Hoeven, F.G. van der, 2004. The Antarctic gravity spectrum: mantle, lithospherre ans crustal considerations. Abstracts 32nd International Geological Congress (Florence, 2004), 163-46.

Een iets afwijkende versie van dit bericht werd onder de titel ‘Onder Antarcticaijs gaat reusachtige inslagkrater schuil’ geplaatst in de bijlage ‘Wetenschap & Onderwijs’ van NRC Handelsblad (4 september 2004).

Lees ook meer nieuws op de website van NGV Geoniews

Dit artikel is een publicatie van NGV Geonieuws.
© NGV Geonieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 22 september 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.