Je leest:

Eiwitduo beschermt geslachtscellen

Eiwitduo beschermt geslachtscellen

Moleculair beschermingssysteem voorkomt fouten bij verdeling van DNA

Een moleculair beschermingssysteem zorgt ervoor dat chromosomen onbeschadigd verdeeld kunnen worden over geslachtscellen. NWO-onderzoeker Gerben Vader toonde bij het Whitehead Institute for Biomedical Research in Cambridge (Verenigde Staten) aan dat twee samenwerkende eiwitten fouten kunnen voorkomen. Het resultaat werd afgelopen zondag online gepubliceerd op de website van het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Mopic | Dreamstime.com

De productie van geslachtscellen is een delicate onderneming. Een belangrijk onderdeel ervan is een gespecialiseerde celdeling, genaamd meiose. Tijdens de meiotische deling worden de chromosomen verdeeld voor plaatsing in de geslachtscellen.

Om chromosomen te distribueren, worden er honderden breuken in het DNA van de chromosomen gemaakt die vervolgens weer allemaal hersteld moeten worden. Wanneer die reparatie misloopt, kan dat grote gevolgen hebben. Fouten tijdens de verdeling van chromosomen kunnen allerlei geboorteafwijkingen veroorzaken, zoals bijvoorbeeld het syndroom van Down.

De Nederlandse onderzoeker Gerben Vader heeft nu samen met collega’s van het Whitehead Institute for Biomedical Research in Cambridge (Verenigde Staten) een nieuw moleculair mechanisme ontdekt in bakkersgist, dat ervoor zorgt dat er zo min mogelijk fouten worden gemaakt tijdens de reparatie van breuken in het DNA. De meiotische celdeling in bakkersgist vertoont veel overeenkomsten met die in andere organismen, zoals muizen en mensen.

“Ik heb het altijd heel verwarrend gevonden waarom je je genoom zou breken. Het is je blauwdruk,” zegt onderzoeksleider Andreas Hochwagen in een nieuwsbericht van het Whitehead Institute for Biomedical Research. “Het is duidelijk dat het helpt om nieuwe variaties en combinaties van genen te maken, maar het is ongelooflijk gevaarlijk en je moet er dan ook echt voor zorgen dat het op de juiste manier gebeurt.”

Lokale verdediging

In zijn onderzoek vond Vader bewijs voor een systeem dat breuken in specifieke regio’s in het DNA voorkomt. Het systeem bestaat uit twee eiwitten, Pch2 en Orc1 genaamd. Op het moment dat Vader het systeem uitschakelde, werden DNA-breuken niet meer goed gerepareerd, met als gevolg dat genetische informatie in het chromosoom verloren ging. De genoemde eiwitten zijn ook in andere organismen – inclusief de mens – aanwezig. Dit suggereert dat eenzelfde systeem misschien ook actief kan zijn in de mens.

Het onderzoek van Gerben Vader kwam tot stand dankzij twee beurzen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO): Rubicon en Veni. Rubicon geeft jonge onderzoekers de kans om ervaring op te doen in het buitenland. Veni is een van de meest prestigieuze subsidies voor jonge, talentvolle onderzoekers en geldt als een belangrijke stap in een wetenschappelijke carrière. Beide beurzen stelden Vader in staat om zijn onderzoek te verrichten aan het Whitehead Institute for Biomedical Research in Cambridge, USA.

Dit artikel is een publicatie van Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).
© Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 augustus 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.