Je leest:

Eiwit voorkomt specialisatie van stamcel

Eiwit voorkomt specialisatie van stamcel

Auteur: | 17 augustus 2011

Wetenschappers van het Rotterdamse Erasmus MC hebben ontdekt dat het eiwit Wnt essentieel is om te voorkomen dat embryonale stamcellen uitgroeien tot meer gespecialiseerde lichaamscellen. Die ontdekking brengt het maken van ongespecialiseerde, lichaamseigen stamcellen voor stamceltherapie een stap dichterbij.

Stamcellen uit het embryo hebben de unieke eigenschap dat ze tot elk celtype uit kunnen groeien. Die eigenschap komt goed van pas bij stamceltherapie, waarbij stamcellen via transplantatie worden ingebracht bij de patiënt om de functie van kapotte lichaamscellen over te nemen. Er kleven echter morele bezwaren aan het gebruik van embryo’s voor deze vorm van therapie. En bovendien kan transplantatie van niet-lichaamseigen cellen leiden tot een afstotingsreactie bij de patiënt.

Daarom proberen wetenschappers nu gezonde, lichaamseigen cellen van patiënten terug te brengen tot het stamcelstadium. Dat lukt aardig, maar een groot probleem blijft dat zulke ‘gemaakte stamcellen’ altijd onthouden waar ze vandaan zijn gekomen. En daardoor kunnen ze nog steeds niet alle celtypen van het lichaam maken, zoals echte embryonale stamcellen dat wel kunnen.

Wetenschappers van het Rotterdamse Erasmus MC zijn erin geslaagd om het trucje van embryonale stamcellen af te kijken. Zij schrijven deze week in het blad Nature Cell Biology dat stamcellen het eiwit Wnt aanmaken en zo voorkomen dat ze specialiseren naar een bepaald type lichaamscellen. De Rotterdammers deden hun ontdekking toen zij stamcellen van muizen lieten groeien op bindweefselcellen (fibroblasten).

Cellen die een hoge concentratie Wnt-eiwitten produceren, vormen kolonies waarin de individuele cellen lastig zijn te onderscheiden. Dat laatste is een belangrijk kenmerk van cellen die nog geen specialisatie hebben. De al wat meer gespecialiseerde stamcellen produceren ook kolonies waarin de individuele cellen duidelijk herkenbaar zijn, en ze maken een stuk minder Wnt-eiwitten aan.

Stamcel op nanodraadjes.
CIRM

Het verschil in eiwitproductie tussen de kolonies stamcellen is een eerste aanwijzing dat Wnt de specialisatie van stamcellen tegengaat. Maar de echte test moest nog komen. Op een geschikt medium veranderen embryonale stamcellen normaal gesproken razendsnel in de iets verder gespecialiseerde epiblast stamcellen. Door het eiwit Wnt3a toe te voegen aan het medium konden de Rotterdamse wetenschappers voorkomen dat embryonale stamcellen zich gingen specialiseren.

Dankzij de ontdekking van het Wnt-eiwit als essentiële factor bij het handhaven van de embryonale staat van stamcellen, kunnen wetenschappers nu verder zoeken naar een methode om van volwassen cellen volledig ongespecialiseerde stamcellen te maken. Daarmee komt stamceltherapie met lichaamseigen cellen van de patiënt weer een stap dichterbij.

Bron

  • Derk ten Berge e.a. Embryonic stem cells require Wnt proteins to prevent differentiation to epiblast stem cells Nature Cell Biology, 14 augustus 2011 online

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 augustus 2011
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.