Je leest:

Eerste BSE-dode in Canada

Eerste BSE-dode in Canada

Auteur: | 12 augustus 2002

Canadese doktoren vermoedden al in april van dit jaar een vorm van Creutzfeldt-Jakob bij een man uit Saskatchewan. De man overleed begin deze zomer aan de hersenziekte. Een 23-jarige vrouw uit de Verenigde Staten is ook als verdacht geval aangemerkt. De vrouw heeft tien jaar in Groot-Brittannië gewoond en woont sinds enige tijd in de VS.

De Canadese overheid ziet geen reden voor paniek. Creutzfeldt-Jakob is niet besmettelijk. Wel is er een gevaar dat de apparatuur die is gebruikt om de keel van de man te onderzoeken andere patiënten heeft besmet, zo laat het ziekenhuis weten. Prionen, de eiwitten die BSE veroorzaken, kunnen zich in de amandelen ophouden. De keelapparatuur kan op die manier besmet zijn geraakt. Het zou gaan om 71 potentiële patiënten die later met de gebruikte apparatuur in aanraking zijn gekomen.

De schedel, hersenen en ogen, de amandelen, de darm en het ruggenmerg van runderen, schapen en geiten die ouder zijn dan één jaar en de milt van alle schapen en geiten moeten na de slacht uit de voedselketen worden gehouden. Om besmetting met prionen te voorkomen.

Er is verder geen bewijs dat gekke koeienziekte in de voedselketen terecht is gekomen, stelt de Canadese overheid. Alles wijst erop dat de patiënt de ziekte opdeed in Groot-Brittannië.

BSE is de afkorting voor de dierziekte Bovine Spongiforme Encefalopathie en kan bij mensen Creutzfeldt-Jakob veroorzaken. Hersenen van getroffen dieren zien eruit als een spons. BSE is verwant aan de hersenverweking of scrapie waarvan al drie eeuwen bekend is dat het bij schapen en geiten voorkomt. Dronken gedrag en het afkrabben van de wol zijn de symptomen, vandaar de naam scrapie. Dat runderen vatbaar zijn voor scrapie ontdekte een Franse dierenarts in 1883.

Dat in het algemeen het eten van soortgenoten hersenziekten kan veroorzaken, is in 1957 ontdekt. De Fore indianen op Nieuw-Guinea aten hun doden. Een traditie waarmee men stopte toen het verband bleek te houden met een hersenziekte die zij de ‘lachende dood’, of kuru noemden. Patiënten vertoonden dronken gedrag voordat ze overleden.

Microscopische opnamen van de ‘grijze massa’ van een rund met BSE. Het sponsachtige weefsel links is goed te zien.

In 1984 ontdekken dierenartsen in de Britse provincie Hampshire een onbekende ziekte die koeien op hun poten doet wankelen. Het krijgt de naam gekkekoeienziekte. Een relatie met het eten van diermeel wordt gauw gelegd. In Groot-Brittannië was vanaf eind jaren zeventig dierlijk afval alleen nog bij lagere temperaturen tot diervoer verwerkt. Het bereiden van vlees- en beendermeel volgens deze goedkopere Carver-Greenfield-methode wordt gemeengoed. Langzaam maar zeker versoepelden de voorschriften voor het procédé en dierlijk afval dat niet in de voedselketen thuishoorde werd tot veevoer verwerkt.

Tussen 1970 en 1985 hadden meer dan honderdduizend schapen in Groot-Brittannië scrapie. Dat waren er meer dan lange tijd werd aangenomen. Zeker is dat met scrapie besmette schapen tot diervoer zijn verwerkt, zodat de hardnekkige ziekteverwekker zich op grote schaal in de voedselketen kon ophopen.

Tot nu toe zijn 115 doden gevallen als gevolg van de aan BSE gerelateerde vorm van Creutzfeldt-Jakob. Zes gevallen zijn gevonden in Frankrijk, en in Italië en Ierland beide één.

Dit artikel is een publicatie van Marco van Kerkhoven.
© Marco van Kerkhoven, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 augustus 2002

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.