Je leest:

Eén voor allen, en DNA voor één

Eén voor allen, en DNA voor één

Auteur: | 12 augustus 2009

Je eigen DNA-code goedkoop laten uitzoeken is een stuk dichterbij gekomen. Het is deze week de eerste keer dat maar één machine de volledige DNA-volgorde van een mens naging.

Een computer ontvangt de DNA-volgorde van het apparaat dat in zijn eentje de hele DNA-volgorde van een mens kan aflezen.

Wetenschappers voorspellen wel eens wat. Afgelopen lente zeiden er een paar dat over tien jaar je eigen DNA voor maar duizend dollar te ontrafelen valt. Dat is nogal een voorspelling. Even de realiteit erbij: op dit moment kost een DNA-analyse van een mens al gauw zo’n 500.000 dollar. En het duurt weken om het plaatje compleet te maken. Meerdere labapparaten en tientallen mensen komen eraan te pas. Nee, hoe veel je tegenwoordig ook over DNA hoort, het uitpluizen ervan blijft vooralsnog een kostbare bezigheid.

Toch mogen de onderzoekers deze week een plusje bij hun voorspelling over goedkope DNA-analyses plaatsen. Andere wetenschappers melden in het vakblad Nature Biotechnology dat zij het genoom van één persoon binnen tien dagen lieten uitzoeken door maar één machine. Nu kost dat nog zeker meer dan duizend dollar, maar de stap van tientallen apparaten naar één is alvast gemaakt.

Het Amerikaanse bedrijf Helicos heeft de machine gebouwd. Het ding is snel omdat hij meerdere stukken DNA tegelijk kan lezen. Het aflezen zelf gebeurt met hulp van kunstmatige stukjes DNA: lichtgevende basen. Op iedere base van het menselijk DNA – een van de bekende codeletters C, T, A of G – plakt het apparaat zijn eigen, lichtgevende variant. Wat je dan krijgt is een lichtgevende reep in allerlei kleuren. Met maar liefst drie digitale camera’s leest de machine de kleurvolgorde en daarmee de echte DNA-volgorde af.

De machine blijkt ook nog eens ziekmakende genen te kunnen opsporen. Volgens de onderzoekers zit het apparaat op zijn slechtst er maar eens in de twintig keer naast. Dat is zeker niet voldoende om jezelf veilig te waren als dit apparaat jouw DNA piekfijn in orde vindt – wie weet maakt hij een foutje – maar voor een nieuwe methode valt het niet tegen. Het ligt ook een beetje aan het soort gen dat je zoekt: sommige kankergenen waren met meer dan 99 procent zekerheid vindbaar.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 augustus 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.