Je leest:

Een ritueel voor de dood

Een ritueel voor de dood

Ons lichaam gaat dood, daar is weinig aan te doen. Maar doodgaan is niet alleen een kwestie van stervende cellen en zenuwen. De dood neemt ook een bijzonder belangrijke plek in ons culturele en sociale leven in. Tijdens begrafenissen en crematies laten we zien waar we waarde aan hechten, worden de familiebanden aangehaald en vieren we onze cultuur. In Nederland dan. Want overal ter wereld gaat het er anders aan toe.

In dit hoofdstuk:

Wat doen we als iemand dood is gegaan en hoe gaan we daarmee om?

Rituelen rond de dood

Small

Dood gaan we allemaal. Maar elke samenleving heeft zo haar eigen manier om daar mee om te gaan. Soms leidt de laatste ademtocht tot tranen, stilte en een sombere bijeenkomst van snikkende nabestaanden in het zwart. Soms ook is de dood aanleiding tot een groots feest voor de hele gemeenschap, met veel drank, gelach en geflirt. Wereldwijd vinden antropologen de meest wonderlijke en betekenisvolle rituelen rondom de dood.

De goede en de slechte dood

2888885861 4c29f9c9b7
Kabi 1992

Hoe verschillend we ook met de dood omgaan, bijna alle culturen hebben ongeveer hetzelfde idee over een goede dood: aan het einde van een lang, gelukkig en succesvol leven, omringd door vrienden en familie. Ook over een slechte dood zijn we het aardig eens: eenzaam, onverwachts en ver van huis willen we niet de pijp uit. Waar in het Westen de dood nogal is gemedicaliseerd, de medicijnen sloegen niet aan, kan in andere culturen geroddel of boze magie als oorzaak aangewezen worden. Want een onopgeloste dood is eigenlijk erger dan een slechte dood.

De doe-het-zelf-uitvaart

Small
Meike Heessels

Uitvaartrituelen zijn een goudmijn voor cultuurwetenschappers. Wat er precies tijdens een begrafenis of crematie gebeurt, vertelt namelijk van alles over waar mensen waarde aan hechten in het leven. Zijn we religieus, houden we van uniek, volgen we tradities of maken we er een multiculturele rituele mix van? In Nederland lijkt dat laatste het geval te zijn. Religieuze tradities verdwijnen en nieuwe rituelen ontstaan. De afgelopen decennia is de Nederlandse rouwcultuur dan ook steeds gevarieerder geworden.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 januari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE