Je leest:

Een pen die luistert en onthoudt

Een pen die luistert en onthoudt

De technologie van de Livescribe-smartpen

Auteur: | 15 februari 2011

Misschien niet nieuw, maar wel heel cool: de Livescribe smartpen. Een dictafoon en pen ineen, die de opgenomen geluiden koppelt aan je notities. Dus zoek je die ene quote uit je aantekeningen van een interview: even aanwijzen en klaar!

Van buiten zie je niet veel bijzonders aan de Livescribe smartpen; hij is wat dikker dan de doorsnee ballpoint en heeft een schermpje aan de zijkant, maar in een pennenbak valt hij niet op. Daarnaast schrijft hij als een gewone pen en moet je ook om de zoveel tijd het inktpatroon vervangen. Maar wanneer je op het knopje aan het uiteinde drukt, licht het scherm op.

Dan kun je er weer mee gaan schrijven, maar vóórdat je dat doet, kun je ook de record-knop op het papier aanwijzen. Dan schakelt de pen zijn microfoon in en neemt hij — terwijl je schrijft — alles op wat je om je heen hoort, totdat je op stop tikt. Dan begint de magie pas echt: als je nu met de pen een woord op je papier aanwijst, klinkt uit het speakertje van de pen het geluid dat hij heeft opgenomen op het moment dat je dat woord schreef!

Stippen geven locatie

Maar hoe werkt het? Dat wordt enigszins duidelijk wanneer je kijkt naar wat je nodig hebt. Je kunt namelijk niet op een willekeurig papiertje schrijven. Ja, dat kan wel, maar dan koppelt de pen geen geluiden aan de tekst. Om dat te laten werken, moet je schrijven op zogenaamd dot paper. Vanaf een afstand zie je daar niets speciaals aan, maar als je heel goed kijkt zie je een patroon van minuscule stippeltjes (dots).

Dot paper is speciaal voorbedrukt papier dat je apart moet kopen (een eerste notitieblok krijg je bij je pen). als je heel van heel dichtbij het papier bekijkt (klik voor een vergroting) zie je de minuscule stippeltjes.

Eigenlijk is het woord ‘patroon’ hier niet op zijn plaats, want dat zou betekenen dat het beeld zich herhaalt. Dat is niet zo: op elk stukje papier staan de stipjes op een andere manier. Hierdoor is elk stukje uniek, ze verschillen zelfs van alle stukjes op alle andere blaadjes in je notitieblok.

Een camera zit vlak naast de penpunt.

Door dat unieke ‘patroon’ van stippen kan de pen op elk moment weten waar hij zich bevindt. Een camera in de penpunt (zie afbeelding) maakt hiervoor voortdurend fotootjes van het papier (72 stuks per seconde). Elke foto is 1,8 × 1,8 mm groot en bevat 36 stippen. Aan de hand van de rangschikking van die stippen kan de pen achterhalen waar hij zich op dat moment bevindt. Dat is in feite een kwestie van opzoeken, want van tevoren is bekend welke rangschikking bij welk stukje papier hoort.

Door voortdurend de locatie van de penpunt te bepalen, registreert de pen welke bewegingen hij waar op het papier maakt. Oftewel, hij registreert wat je schrijft! Dat zie je terug als je de pen aan de computer koppelt. Hij laadt dan alle locaties in, waardoor je je geschreven notities op het scherm ziet verschijnen.

Op de computer zie je alle blaadjes die je hebt volgeschreven. De tekst in het groen kun je aanklikken om de bijbehorende geluidsopname te horen.

3D-audio

De Livescribe neemt geluid op met een klein microfoontje in de pen of via een speciale headset. In elk oortje zit een microfoon die het geluid van die kant opneemt. Hierdoor hoor je bij het terugluisteren het geluid van de oorspronkelijke kant komen.

Deze manier van opnemen heet binaural recording en wordt tegenwoordig ook wel ‘3D audio’ genoemd. Op deze website staat een voorbeeld.

Alles draait om locatie

De pen houdt ook in de gaten of je op speciale locaties tikt. Dat zijn plekken op het papier waar ‘knoppen’ zijn afgedrukt, zoals de record- en stop-knop. Als je de penpunt daarop plaatst, herkent de pen de locatie en voert hij de functie uit die daarvoor staat ingeprogrammeerd. Zo is dus vooraf ingesteld dat de pen geluid moet gaan opnemen (zie kader) als je op de locatie tikt van de record-knop.

De locaties zijn ook belangrijk bij het terugluisteren van de opnames. Bij alle opnames registreert de pen op welke plek je aan het schrijven bent. Dus als je later die locatie aantikt, kan de pen de opname vanaf het juiste moment afspelen.

Hier zie je de voorgedrukte ‘knoppen’: een NavPlus om door het menu van de pen te navigeren en knoppen om de audio te regelen.

Andere smartpennen (zonder opnamefunctie) werken ook op basis van locatie, alleen op een iets andere manier. De ‘IRISnotes’ van I.R.I.S., de ‘Create’ en ‘Mobile Notes’ van e-pens en de ‘Zpen’ van Dana-Elec gebruiken een zogenaamde ontvanger, een apparaatje dat je op je papier legt. De pen geeft tijdens het schrijven steeds zijn locatie door aan die ontvanger, zodat alle bewegingen — net als bij de Livescribe — direct worden opgeslagen. Het voordeel van zo’n ontvanger is dat je geen speciaal papier nodig hebt.

Extra opties

Alle systemen hebben een aantal leuke extra ‘features’. Zo kun je de Zpen ook als usb-stick gebruiken en fungeert de IRISnotes ook als muis. Voor de Livescribe bestaan allerlei apps. Die term ken je wellicht van je smartphone; het zijn kleine programmaatjes die je kunt downloaden en installeren. Een aantal voorbeelden zie je in de afbeelding hieronder.

h4. Apps voor de Livescribe Links zie je twee foto’s van de pen tijdens het spel ‘galgje’: jij schrijft een letter op papier en op het scherm van de smartpen zie je waar de letter in het woord zit of hoever je poppetje vordert. In het midden zie je de meet-app: dubbeltik op het papier om het startpunt aan te geven en wanneer je vervolgens ergens anders klikt, toont de pen de afstand. De rechter foto toont het omrekenen van eenheden: schrijf op wat je wilt omrekenen en de pen geeft je het antwoord.

Daarnaast kun je aan elke smartpen handschriftherkenning toevoegen. De notities die je maakt met een digitale pen kun je namelijk niet direct bewerken, het zijn als het ware foto’s van je tekst. Een handschriftherkenningsprogramma kan de geschreven symbolen herkennen en omzetten in de digitale informatie. Dan heb je pas echt profijt van digitale notities, want nu kun je de tekst bijvoorbeeld in Word gebruiken.

Stippenpatroon op de koolmeespostzegel

Maar het leukste blijft toch wel de koppeling tussen papier en geluid. Zo bracht TNT Post (in samenwerking met Vogelbescherming Nederland, SOVON Vogelonderzoek Nederland en NCB Naturalis) in januari nieuwe postzegels op de markt waarnaar je kunt luisteren. Op de postzegels zijn vogels afgedrukt en als je de bijbehorende audiopen in huis hebt, hoef je maar te klikken en je hoort de zang van het beestje. TNT Post gaat verder niet in op de techniek hierachter, maar op deze website (Postzegelblog.nl) vind je een aantal illustraties. Eentje hiervan zie je hiernaast: dat lijkt toch behoorlijk op het dot paper van de Livescribe…

Zie ook:

Lees meer over tekstherkenning op Kennislink:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/tekstherkenning/optical-character-recognition/taalherkenning/index.atom?m=of", “max”=>"6", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 15 februari 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.