Je leest:

Een berg in Nederland: kan dat?

Een berg in Nederland: kan dat?

Auteur: | 10 februari 2012

Het begon als een grap, maar werd al gauw serieus: bouw een berg in het platte Nederland. Dit idee ontsproot afgelopen zomer uit het brein van journalist Thijs Zonneveld. Vorige week rekende een groep wiskundigen aan de haalbaarheid van dit project tijdens de veertiende editie van de Studiegroep Wiskunde met de Industrie.

Een team van zo’n tachtig wiskundigen uit Nederland en buitenland zette vorige week op de Technische Universiteit Eindhoven de tanden in concrete maar complexe problemen uit het bedrijfsleven. Dit gebeurde tijdens de jaarlijkse Studiegroep Wiskunde met de Industrie (SWI). De wiskundigen gingen aan de slag met problemen van Endinet, Philips Lighting, Thales, Marin, Tata Steel en Bartels Ingenieurs voor Bouw & Infra. Dit laatste bedrijf legde de mogelijkheden voor de bouw van een tweeduizend meter hoge berg in Nederland voor aan de wiskundigen.

Een team wiskundigen rekende in opdracht van Bartels Ingenieurs voor Bouw & Infra aan de (on)mogelijkheden van een berg in Nederland.

Het idee om in Nederland een berg te bouwen is afgelopen zomer geopperd door sportjournalist Thijs Zonneveld van De Pers. Wanneer je bedenkt dat het hoogste bouwwerk op aarde, gemaakt door de mens, op dit moment 828 meter hoog is (Burj Khalifa in Dubai), klinkt een twee kilometer hoog bouwwerk lachwekkend, ridicuul, surrealistisch. Maar in de ogen van Zonneveld is het bouwen van een berg in wezen niet zo veel anders dan een stuk IJsselmeer droogleggen of een stormvloedkering optrekken. En die gedachte werd in brede kringen overgenomen: geologen, architecten, ingenieurs, marketeers, planologen en economen schaarden zich achter Zonneveld.

Studiegroep Wiskunde met de Industrie

De SWI is een jaarlijks terugkerend evenement waarmee al tientallen jaren veel succes is geboekt in diverse landen. De eerste Nederlandse SWI vond in 1998 plaats. Het is een unieke, laagdrempelige mogelijkheid voor bedrijven om wiskundigen met verschillende achtergronden een week lang te laten werken aan problemen waar het bedrijf zelf geen bevredigende oplossing voor heeft of waarbij nieuwe ideeën nodig zijn om verder te komen. Dit jaar werd er aan zes problemen gewerkt. Korte beschrijvingen van alle problemen zijn hier te vinden.

Brainstorm en serieus onderzoek

Wat voor een berg moet het worden? Een hoop zand? Rotsen? Waar moet die komen? Wat moet erop? Skipistes? Een klimmuur? Een weg met haarspelden? Een mountainbikeparcours? Een bobsleebaan? Een rollercoaster? Een wildwaterbaan? Chalets? Restaurants? Over dergelijke vragen is het afgelopen half jaar tijdens een aantal brainstormsessies vergaderd.

Ook werden er al verschillende haalbaarheidsonderzoeken gedaan, bijvoorbeeld door DHV en Greenchoice. De berg moet twee kilometer hoog worden en heeft een diameter van ongeveer tien kilometer.

Al gauw bleek dat een massieve berg, van zand, steen of beton, absoluut onhaalbaar is: veel te duur en te zwaar. Er zou 7,7 biljoen kubieke meter zand nodig zijn en bovendien zou dit gewicht zoveel druk uitoefenen op de omliggende grond, dat het maaiveldniveau in een straal van 50 kilometer wel 100 meter zou kunnen dalen.

Verder onderzoek werd vorige week gedaan tijdens de SWI. Het goede nieuws: aan het einde van de week was het plan niet van tafel geveegd. Met andere woorden, het kán: een berg in Nederland. Een kunstmatige, holle berg. Volgens de onderzoekers is het theoretisch mogelijk dat de berg in lagen wordt gebouwd. Welke materialen daarbij moeten worden gebruikt, is nog niet duidelijk. Ook moet er nog gezocht worden naar innovatieve bouwmethodes.

De structuur van de berg zoals die door de wiskundigen wordt voorgesteld: een soort holle schelp die in lagen gebouwd wordt.

Een holle berg kan verschillende voordelen opleveren. Er liggen vooral veel mogelijkheden voor opwekking van schone energie. De exploitatie van wind, zon en water in en op de berg zorgt voor een enorme potentieel. Bijvoorbeeld door een enorm zoetwatermeer in de berg te creëren, dat gebruikt kan worden om energie in op te slaan en op te wekken.

Ook het gebruiken van windenergie is een realistische optie. De wiskundigen berekenden onder andere dat energieopwekking met windturbines op zo’n hoogte een zes- tot tienmaal hogere opbrengst kan geven. Tot slot kan het grote oppervlak van de berg goed gebruikt worden om zonne-energie op te wekken.

Land of zee?

Het grondoppervlak van de berg zal ongeveer 14 vierkante kilometer bedragen. Waar moet die worden geplaatst? In de polder? In zee? Kan het gewicht van de berg zó verdeeld worden, dat de effecten op de omgeving acceptabel zijn? Hoe ziet de optimale vorm van de berg eruit?

Het onderzoek van de wiskundigen wees uit dat ook bij de meest efficiënte vorm een berg op het land eigenlijk geen optie is. Ook als de berg hol is, is het risico op inzakking veel te groot. Blijft over een berg die uit de zee verrijst. Met het oog op lucht- en scheepvaart wijzen de wiskundigen een plek uit de kust bij Bergen aan Zee als beste locatie aan.

Er zijn nog veel mitsen en maren. Kan een kunstmatige berg wel tegen storm? Is het veilig om op de berg te lopen? En vooral: wie brengt die berg geld op om de berg te kunnen realiseren? De wiskundigen schatten de kosten op 4 tot 7 biljoen euro (een biljoen is een 1 met 12 nullen). Ter vergelijking: de totale Griekse staatsschuld bedraagt 350 miljard euro (een miljard is een 1 met 9 nullen). Voor de initiatiefnemers van het project ‘Die berg komt er!’ is dat allemaal geen reden om bij de pakken neer te zitten. Zij hebben alvast een begin gemaakt met het vullen van de spaarpot: voor 50 euro krijg je een officieel certificaat van de Stichting Haalbaarheidsonderzoek ‘Die Berg Komt Er!’. Mocht die berg er inderdaad komen, dan wordt het certificaat omgezet in een aandeel met 25 procent bonus.

De berg op zee kan met sporten als wielrennen, skiën, bergbeklimmen en watersport veel bezoekers trekken.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 10 februari 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.