Je leest:

Driedubbele zonsverduistering

Driedubbele zonsverduistering

Auteur: | 5 november 2004

Met zijn tientallen manen kent Jupiter eclips na eclips. Maar ook de grootste planeet van ons zonnestelsel kent zijn speciale dagen: drie zonsverduisteringen zoals op 4 november is zelfs op Jupiter zeldzaam.

Op infraroodfoto’s van Jupiter, op 4 november gemaakt met de Hubble Space Telescope, zijn drie zwarte vlekken te zien: de manen Io, Ganymedes en Callisto werpen hun schaduwen op dezelfde kant van de planeet. Een zeldzaamheid die zich maar eens in de 60 jaar voordoet.

Jupiter in ‘valse kleuren’: een computerprogramma heeft de infrarood-kleuren ‘vertaald’ naar zichtbaar licht. De witte stip iets boven het midden van de afbeelding is de vulkanisch actieve maan Io. Haar schaduw ligt links van de maan op dezelfde breedtegraad. Ganymedes, als een blauwe stip rechtsboven Io te zien, werpt haar schaduw ook naar links op dezelfde breedtegraad. Callisto is niet zichtbaar op deze opname. Haar schaduw is rechtsbovenin te zien. _bron: HST / NASA

Klik op de afbeelding voor een grotere versie._

De drievoudige eclips van 4 november is zo zeldzaam, omdat de drie manen met heel verschillende snelheid rond hun planeet draaien: Callisto is het verst van Jupiter af en maakt één omwenteling in de tijd dat Io er zo’n 20 voltooit. Ganymedes draait tussen die twee in om Jupiter heen en doet vier Io-omwentelingen over zijn tocht rond de gasreus. Samen met Europa zijn Io, Ganymedes en Callisto de vier “Galileïsche manen”, vernoemd naar hun ontdekker Galileo Galilei.

Galileo’s crashlanding

Galileo’s ontdekking van de vier grootste Jupiter-manen leverde hem – posthuum – een tocht naar Jupiter op: NASA stuurde in 1989 de ruimtesonde Galileo op pad naar de gasreis. Na het geplande einde van de Galileo-missie in 1997 werd de sonde nog zes jaar in werking gehouden om meer gegevens over de manen rond Jupiter te verzamelen. Eén van de ontdekkingen was, dat de maan Io wel honderd keer zoveel vulkanische activiteit vertoont als de aarde. De Galileo-sonde dook op 21 september 2003 de atmosfeer van Jupiter in voor zijn laatste blik op de reuzenplaneet.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 november 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.