Je leest:

Drama in Urk: een gewelddadige game?

Drama in Urk: een gewelddadige game?

Auteur: | 24 november 2009

Jaap van der H., de scholier die verdacht wordt van de moord op de Urkse Dirk Post, speelt games. Gewelddadige games. Maar leiden videospelletjes tot gewelddadig gedrag? Veel mensen denken van wel. Maar het wetenschappelijke bewijs voor dit idee ontbreekt.

Vorige week werd de 14-jarige Dirk Post uit Urk vermoord. Een van zijn klasgenoten, de 15-jarige Jaap van der H., wordt inmiddels verdacht van betrokkenheid bij de moord. Naar het motief is het nog gissen. Maar in de media zijn de eerste verwijzingen naar het mediagebruik van Jaap van der H. al verschenen.

“Het agressieve beeld dat van Jaap bestaat, is in overeenstemming met zijn Hyvespagina,” staat er in de Sp!ts van 23 november. “Daar valt te lezen dat hij een liefhebber is van bloederige 18+-horrorfilms als Saw en Hellraiser. Zijn grote hobby is het spelen van gewelddadige games als Quake 3, Grand Theft Auto en Counterstrike, stuk voor stuk games die niet geschikt zijn voor kinderen jonger dan 16 jaar.”

Jaap van der H. zou vaak Grand Theft Auto spelen.

Games krijgen de schuld

Het is inmiddels een bekend fenomeen. Bij extreem gewelddadig gedrag van jongeren wordt er al snel met een beschuldigende vinger naar films en videogames gewezen. Zo waren de daders van de schietpartij op de Amerikaanse Columbine High School fanatieke Doom-spelers en speelde de Duitse scholier die in Winnenden het vuur op zijn schoolgenoten opende, vaak Counterstrike. Ook de Belgische Hans van T., die in 2006 twee mensen om het leven bracht, zou zijn geïnspireerd door Grand Theft Auto. Bij al deze schietpartijen gaven betrokkenen, op zoek naar verklaringen voor dit ‘zinloze’ geweld, videospelletjes de schuld. Jongeren zouden zulke spellen imiteren. De invloed van gewelddadige media op onze jeugd is dan ook een hot topic in de politiek en het publieke debat.

Lange termijn effecten onbekend

Toch is er nauwelijks wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat moordlustige gamers ook in het echte leven moordlustige en bloeddorstige wezens worden. Er is er wel onderzoek dat aantoont dat jongeren een hogere hartslag en agressievere gedachten hebben tijdens en vlak na het gamen, maar uit ander onderzoek blijkt dat dit soort effecten snel weer wegebben. Wat de spelletjes op lange termijn doen, weten wetenschappers nog niet. Een causaal verband tussen geweld en games, dat wil zeggen een bewijs dat het spelen van gewelddadige videogames ook leidt tot gewelddadig gedrag, is dan ook nog niet gevonden.

Alleen kwetsbare jongeren zijn beïnvloedbaar

Wat is er dan wel aan de hand? Het kan toch geen toeval zijn dat de daders van de drama’s in Columbine, Winnenden en Antwerpen fanatieke gamers waren? De meeste wetenschappers denken echter dat het niet de spelletjes zijn die gewelddadig gedrag veroorzaken; het zijn al gewelddadige jongeren die zich tot dit soort games aangetrokken voelen en die zich er, nog belangrijker, ook nog eens door laten beïnvloeden. Volgens hoogleraar criminologie Willem de Haan worden alleen hele kwetsbare jongeren – jongeren met psychosociale stoornissen die zich eenzaam, geïsoleerd, gekrenkt en miskend voelen – geïnspireerd door gewelddadige media. Bloederige games zijn hooguit een bron van inspiratie. De echte oorzaken liggen veel dieper. Jongeren met veel vrienden, verstandige ouders en een normale psychosociale ontwikkeling die de virtuele en echte wereld goed kunnen scheiden, laten zich niet door hun Playstation verleiden om met een doorgeladen geweer naar school te gaan. Of het spelen van gewelddadige games een rol in het Urkse drama gespeeld heeft, is dan ook zeer de vraag.

Lees meer over onderzoek naar videogames en geweld:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 24 november 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.