Je leest:

Virtueel in de file

Virtueel in de file

En daar staan we weer met zijn allen – file! Wie een beetje oplet, begint patronen te herkennen: golfjes van optrekken en afremmen, of de file-zonder-oorzaak. Kennislink presenteert een Java-applet waarmee iedereen vanuit de bureaustoel met files kan experimenteren.

Met de file-simulator hoeft u de deur niet uit om auto’s stil te zien staan. Niet verkeerd, want de simulator laat allerlei kenmerken van een echte file zien. Zoals de golven van rijden en stilstaan die over de weg trekken – tegen de rijrichting in!

Animatie van de file-simulatie op www.kennislink.nl/fileprobleem. bron: Kennislink

Elke file, ongeacht de oorzaak, vertoont datzelfde golfpatroon. Toch zijn niet alle files hetzelfde en verschilt de manier om ze op te laten lossen per situatie. In het artikel Spelen met de file vertelt Kennislink over verschillende situaties en hoe die in de simulator te zien zijn.

Files zijn heel veelzijdig. Voor de forens een verloren kwartiertje om het ontbijt in naar binnen te werken, voor de vrachtwagenchauffeur verloren euro’s omdat zijn lading te laat aankomt. Daarnaast zijn files voor allerlei wetenschappers ook nog eens onderzoeksterrein. Biologen en medici bekijken het effect van files op de volksgezondheid. Economen willen weten hoeveel een file de economie kost. En wiskundigen testen hun wachtrijtheorie op de stapvoets rijdende auto’s.

De snelweg is één groot laboratorium: allerlei wetenschappen zijn van toepassing op auto’s – en de files waarin ze staan.

Nederland heeft per inwoner dan wel minder auto’s dan bijvoorbeeld de V.S., in ons kikkerlandje staat het wagenpark veel dichter opeen. Nederland heeft het grootste aantal auto’s per vierkante kilometer! Geen wonder dat al die auto’s – zeker op piekmomenten – elkaar vastzetten in kilometerslange files. Is daar niets aan te doen? Extra wegen aanleggen bijvoorbeeld of regelen dat maar de helft van de kentekens per dag de straat op mag? In Kennislink’s artikel File! leest u over de Braess-paradox, die zegt dat meer asfalt juist voor méér, niet minder files zorgt.

Elke dag in de auto op en neer naar de werkplek is een toprecept om veel files te zien. In de file staan de personen- en vrachtwagens dan wel stil, maar de motor draait door. Daarom komen er ook uitlaatgassen de lucht in. Ook met moderne katalysatoren is uitlaatgas geen frisse wind. Verstandige filerijders houden de ramen dan ook potdicht. Maar hoe zit het met omwonenden? Hebben die nog last van alle uitgestoten gassen? Kennislink gaat in Filerijden ongezond? in op de gezondheidsaspecten van de file.

Hoe werkt zo’n simulatie eigenlijk? Wie onder de motorkap van deze Java-applet kijkt, komt er achter dat files heel simpel zijn te verklaren. In deze simulatie voelt elke auto op de gesimuleerde weg een sociale kracht: die zorgt ervoor dat auto’s niet te dicht op elkaar komen, maar ook niet te veel tussenruimte laten. Voeg daarbij de wens zo snel mogelijk van A naar B te komen, en presto – file! In Het model achter de file-applet is er meer over te vinden. Maar dit is niet de enige manier om files te beschrijven: een andere methode kijkt naar vakjes op de weg zelf en bepaalt of daar al dan geen auto kan komen te staan. Daarover meer in Eenvoudig model voor files.

Meer weten over files? Kennislink en haar partners schreven al eerder artikelen over files en mobiliteit. Over hoe rijgedrag files kan vormen of vermijden, over de wiskunde van het wachten en over het einde van de auto.

Meer weten:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 15 maart 2005

Discussieer mee

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE