Je leest:

Donkere vlekken op Japetus ontstaan door zonnewarmte

Donkere vlekken op Japetus ontstaan door zonnewarmte

Auteur: | 9 oktober 2007

NASA’s ruimtesonde Cassini laat licht schijnen op de donkere vlekken van Saturnusmaan Japetus. De vlekken komen vooral voor op kraterwanden die vaak in de zon staan. Heeft zonnewarmte de zwarte vlekken van Japetus veroorzaakt?

Nieuwe opnamen van de Amerikaanse planeetverkenner Cassini laten zien dat scherp begrensde donkere vlekken op de Saturnusmaan Japetus voornamelijk voorkomen op kraterwanden die verhoudingsgewijs sterker door de zon worden beschenen. Dat doet vermoeden dat de vlekken het indirecte gevolg zijn van zonnewarmte.

Het idee is dat ijs op de warmere kraterhellingen langzaam verdampt, waardoor donker materiaal (oorspronkelijk vermengd met het ijs) vrijkomt aan het oppervlak. Donker materiaal houdt meer zonnewarmte vast, waardoor dit proces zichzelf versterkt. Hetzelfde mechanisme (thermische segregatie geheten) verklaart vermoedelijk ook het grote helderheidscontrast tussen het oostelijk en het westelijk halfrond van Japetus. De ‘voorzijde’ van de maan (het halfrond dat tijdens de baanbeweging rond Saturnus naar voren is gericht) is tien keer zo donker als de ‘achterzijde’.

NASA’s ruimtesonde Cassini schoot deze foto van de Saturnus-maan Japetus. Aan de kant die tegen zijn baanbeweging inkijkt heeft Japetus vreemde donkere vlekken. Die zijn volgens Amerikaanse onderzoekers het indirecte gevolg van zonnewarmte. bron: NASA / JPL / Space Science Institute. Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Scheervlucht

Vermoedelijk is er ooit donker materiaal op terecht gekomen dat afkomstig is van andere kleine manen in het Saturnusstelsel. Maar door het effect van thermische segregatie is het helderheidsverschil in de loop van de tijd alleen maar toegenomen. De nieuwe foto’s van Japetus werden gemaakt tijdens Cassini’s scheervlucht op 10 september, en zijn vandaag gepresenteerd op een bijeenkomst van de Division of Planetary Sciences van de American Astronomical Society in Orlando, Florida.

Meer over Cassini

Dit artikel is een publicatie van Allesoversterrenkunde.nl.
© Allesoversterrenkunde.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 oktober 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.