Je leest:

Donkere gammaflitsen tegen het licht gehouden

Donkere gammaflitsen tegen het licht gehouden

Auteur: | 17 december 2010

Gammaflitsen zijn de helderste verschijnselen in het heelal, maar de hoeveelheid zichtbaar licht die erbij vrijkomt is vaak bijzonder klein. Astronomen zochten uit hoe dat kwam en vonden verduisterende stofwolken.

Gammaflitsen behoren tot de meest energierijke verschijnselen in het heelal, maar sommige produceren merkwaardig weinig zichtbaar licht. Bij het tot nog toe grootste onderzoek van deze zogeheten donkere gammaflitsen is ontdekt dat voor deze kolossale explosies geen exotische verklaringen bedacht hoeven te worden. Hun geringe helderheid blijkt het gevolg te zijn van een combinatie van oorzaken, waarvan de aanwezigheid van lichtbelemmerend stof tussen de aarde en de explosie de belangrijkste is.

Gammaflitsen zijn kortstondige gebeurtenissen die soms minder dan een seconde, maar soms ook enkele minuten duren. Ze worden waargenomen door satellieten die gevoelig zijn voor hun energierijke straling. Dertien jaar geleden ontdekten astronomen dat deze hevige uitbarstingen ook een stroom van minder energierijke straling produceren, die nog tot weken of zelfs jaren na de eigenlijke explosie blijft nagloeien.

Een artistieke weergave van een gammaflits.
ESO

Alle gammaflitsen vertonen een nagloeiing van röntgenstraling. Maar slechts de helft daarvan zendt ook zichtbaar licht uit; de rest blijft verdacht donker. Sommige astronomen dachten dat deze donkere exemplaren een geheel nieuwe klasse van gammaflitsen vertegenwoordigden, anderen meenden dat het gammaflitsen op zeer grote afstanden betrof. Uit eerder onderzoek was echter ook gebleken dat verduisterend stof tussen de gammaflits en ons een rol zou kunnen spelen.

Metingen met een detector van de 2,2-meter MPG/ESO-telescoop hebben dat nu bevestigd. Verduisterend stof zwakt een aanzienlijk aantal gammaflitsen tot ongeveer 60 à 80 procent van de oorspronkelijke intensiteit af. Bovendien blijkt dat effect bij de meest verre gammaflitsen nóg groter te zijn: daarvan komt slechts 30 tot 50 procent van het licht op aarde aan. De astronomen concluderen daaruit dat de donkerste gammaflitsen simpelweg die gammaflitsen zijn waarvan het zichtbare licht onderweg volledig is geabsorbeerd door stofwolken.

Lees meer over gammaflitsen op Kennislink:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/gammaflits/gamma-ray-burst/index.atom?m=of", “max”=>"10", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van Astronieuws (Eddy Echternach).
© Astronieuws (Eddy Echternach), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 17 december 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.