Je leest:

DNA van gore parasiet bekend

DNA van gore parasiet bekend

Auteur: | 16 juli 2009

Een pijnlijke parasietziekte die lichaamsgroei belemmert en volwassenen ronduit zwak maakt, is het best te bestrijden door de parasiet zelf aan te pakken. Maar hoe? Tot dusver bleek dat lastig, maar nu deze week het genoom van de zogenaamde Schistosoma-parasiet bekend is gaat dat hopelijk veranderen.

De parasietziekte schistosomiasis komt in tropische regio’s voor. De parasiet verspreidt zich via warm zoet water. Als iemand het drinkt of erin zwemt, is het raak.
Wikimedia Commons

Schistosomiasis is een ziekte die flinke bloedarmoede en een manke spijsvertering veroorzaakt. Een vieze waterparasiet is de boosdoener. Kinderen die de ziekte krijgen hebben een extra nadeel: ze blijven wat dom omdat de parasiet ook hersengroei remt. Het is vooral in tropische landen een beruchte aandoening: maar liefst 210 miljoen mensen in Zuid-Amerika, Afrika, Zuid-Oost Azië en tropisch Japan lopen ermee rond. Ze zijn letterlijk ziek, zwak en misselijk. Er is wel een geneesmiddel, maar een echte oplossing is dat niet: de parasiet raakt er door resistentie aan gewend.

Schistosoma-platwormen hebben een speciale zuigmond waarmee ze het bloed van nietsvermoedende mensen leegslurpen. Pas na enkele dagen met het dier in je lijf, merk je dat er iets niet klopt.

Om wél tot een mooie oplossing te komen, heeft een internationale groep wetenschappers nu in het vooraanstaande blad Nature de DNA-volgorde gepubliceerd van de parasiet die Schistosomiasis veroorzaakt. Nou ja, dé DNA-volgorde is niet het goede woord. Het gaat om twee DNA-volgordes van de ondersoorten Schistosoma mansoni en Schistosoma japonica. Het zijn allebei in zoetwater levende platwormen. Ze wroeten zich via de huid het lijf in, op weg naar bloedrijke organen als de lever. Eenmaal aangekomen zuigen ze als vampieren rode bloedcellen op.

De eerste stap om met hulp van het DNA de platworm de kop in te drukken, is al gemaakt door de onderzoekers zelf. Het team dat de Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse ondersoort Schistosoma mansoni onderzocht, vond een boel genen die aanduiden dat sommige, al bestaande medicijnen tegen de parasiet zullen helpen. Vooral het anti-verslavingsmedicijn disulfiram zou de platworm kunnen weren. Dat is nog niet getest, maar de genetische informatie zou farmaceuten moeten aansporen om het eens te proberen.

En zo zien de platwormen eruit als ze vrij rondzwemmen.

Het andere team – dat de Aziatische Schistosoma japonica bekeek – kwam veel aanwijzingen tegen over de genen en eiwitten die de platworm gebruikt om van zoet water in mensen te geraken. Het dier blijkt veel enzymen te hebben die andere eiwitten afbreekt – handig zich door het weefsel van de gastheer te vreten. Met deze informatie kunnen onderzoekers middelen bedenken om bijvoorbeeld besmet water te behandelen, waardoor infectie überhaupt uitblijft en Schistosomiasis-plagen uitblijven.

Ondanks dat we hier twee verschillende verhalen zien ontknopen – medicatie tegen de Afrikaanse soort, waterbehandeling tegen de Aziatische soort – zullen beide toekomstige behandelingen waarschijnlijk op beide soorten schistosoma-platwormen werken. De dieren lijken in de praktijk namelijk erg veel op elkaar.

Zie ook

Meer biotechnologie op Ditisbiotechnologie.nl

Dit artikel is een publicatie van Ditisbiotechnologie.nl.
© Ditisbiotechnologie.nl, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 juli 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.