Je leest:

DNA-festival: Daan Roovers over het herschrijven van mensen

DNA-festival: Daan Roovers over het herschrijven van mensen

Auteur: | 27 februari 2020

Op 15 maart vindt in NEMO het DNA-festival plaats, een festival dat gaat over het knippen en plakken in menselijk DNA. Een van de sprekers is Denker des Vaderlands Daan Roovers.

Daan Roovers, filosoof en Denker des Vaderlands: “Nu willen we de kennis over het DNA meteen gebruiken om onszelf aan te passen en te herschrijven en worden wij een ander type mens. Ik ben benieuwd wat dat met ons zelfbeeld doet.”

Daan Roovers is publieksfilosoof en Denker des Vaderlands. Ze schrijft boeken, neemt deel aan publieke debatten en programma’s. In haar werk houdt ze zich vooral bezig met de vragen: ‘Wat is politiek?’ en ‘Wat is de mens?’ In aanloop naar het DNA-festival in NEMO op 15 maart, spreekt NEMO Kennislink haar over het aanpassen van embryo-DNA en techniek waarmee dat kan, CRISPR-Cas.

In hoeverre heb je in je werk te maken gehad met deze twee onderwerpen?

“Voordat ik filosoof werd heb ik medicijnen gestudeerd, daarom hou ik medisch-ethische dilemma’s bij via de krant”, zegt Roovers. “Maar over CRISPR-Cas of het aanpassen van embryo-DNA heb ik me nog niet eerder uitgelaten. Wel over een soortgelijk thema: embryoselectie, waarbij je embryo’s kweekt en alleen het embryo met bepaalde genen in de baarmoeder plaatst. Daarbij speelt de ingewikkelde morele vraag of je embryo’s op geslacht mag uitkiezen wanneer je weet dat jongens last zullen krijgen van een spierziekte. Over dat onderwerp ontstond al vrij snel consensus. In dit geval werd het kiezen van een geslacht niet door veel mensen als probleem gezien.”

Is dit thema belangrijk voor jouw werk en waarom?

“Ik richt mij vooral op de vragen: ‘Wat is politiek?’ en ‘Wat is de mens?’ Voor die laatste vraag spreek ik veel met artsen en heb ik het vaak over de grens tussen mens en techniek, zelfverbetering, medisch ethische dilemma’s, artificial intelligence en hersenonderzoek.”

Hoe sta je tegenover het aanpassen van embryo-DNA?

“Ik denk dat het wel een volgende stap in de techniek is. Wij mensen zijn technische wezens, we zijn altijd al uitvinders geweest die vleugels bouwen om te vliegen. Dus als je uitzoomt is het sleutelen aan het DNA maar een kleine stap. Het enige is dat die stap wel van invloed is op volgende generaties.”

“Toen ik in de jaren 90 geneeskunde studeerde was het DNA nog niet volledig in kaart gebracht. Maar de laatste 20 jaar zijn kennis over het DNA en de hersenen bepalend geworden in hoe we onszelf als mens beschrijven. Er is dus een paradigmashift geweest. Nu willen we die kennis over het DNA meteen gebruiken om onszelf aan te passen en te herschrijven en worden wij een ander type mens. Ik ben benieuwd wat dat met ons zelfbeeld doet.”

“Ook deed ik onlangs een culturele waarneming. Het valt me op hoe vaak mensen zeggen: ‘dat zit in mijn DNA’. Dat was 20 jaar geleden echt nog niet zo. Dus de kennis over ons DNA en brein zijn bepalende structuren geworden in hoe we onze persoonlijkheid beschrijven.”

DNA-festival

Wil jij zelf bepalen welke kleur ogen je kind krijgt, een akelige genetische ziekte verwijderen of kies je voor een kind met aanleg voor sportiviteit? Onderzoek tijdens het DNA-festival hoe jij denkt over het aanpassen van het DNA van embryo’s.

Datum

NEMO, zondag 15 maart 2020 van 13:00 tot 17:00

Aanmelden kan via de website

Denk je dat we de CRISPR-Cas-techniek in de toekomst zullen gebruiken bij de menselijke voortplanting?

“Ik vind dat moeilijk te zeggen. We moeten in elk geval niet met onze rug naar de techniek toe gaan staan. Dingen die ontwikkeld worden, worden daarna gewoon in de praktijk toegepast, kijk maar naar China of Rusland. Dus ik denk dat het reguleren van de techniek belangrijker is dan de vraag of we de techniek willen toepassen of niet.”

Welke kansen of zorgen zie jij voor de toekomst van deze techniek?

“Bij een nieuwe techniek spelen altijd de zorgen om drie dingen: Wie profiteert ervan en wie is de dupe? Wat zijn de economische krachten die spelen? En wat gebeurt er met de kennis en data?”

“Deze drie peilers leiden tot vragen: vergroot het de ongelijkheid? Wie verdienen eraan; de farmaceuten of de industrie? Wordt de kennis beschikbaar voor publieke of private partijen?”

“De kansen liggen langs dezelfde assen. Een nieuwe techniek kan ook ten goede komen voor mensen onderaan de ladder: het kan zieke mensen genezen.”

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink, en hoort bij het thema Ziekten voorkomen op Biotechnologie.nl.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 februari 2020

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.