Je leest:

Dinotand laat eetgewoonten zien

Dinotand laat eetgewoonten zien

Auteur:

Een belangrijke groep plantenetende dinosaurussen had een unieke manier om voedsel te verwerken. Zij konden (in tegenstelling tot veel andere dino’s) kauwen, maar deden dit op een heel andere manier dan dieren die vandaag de dag leven. Dat blijkt uit onderzoek van het Natuurhistorisch Museum in Londen. Wetenschappers analyseerden de krassen op dinotanden en ontdekten daarbij ook nog dat de planteneters waarschijnlijk grazers waren.

Het is nog niet zo lang geleden dat men algemeen aannam dat dinosaurussen hun voedsel kauwen. Het komische reclamefilmpje hierboven dateert van de jaren ‘80 en is gebaseerd op dit idee. Ondertussen weten we dat er maar weinig kauwende dino’s op aarde rondliepen. Een belangrijke groep planteneters, de Hadrosaurussen, vormt een uitzondering.

Scharnier

Wetenschappers van het Natuurhistorisch Museum in Londen keken met behulp van microscopie in detail naar krassen op de tanden van de dino’s. Zulke krassen vertellen precies hoe de kaken van het dier hebben bewogen. Die beweging bleek erg complex te zijn. De kaken van de Hadrosaurus konden van boven naar beneden, van voor naar achter en opzij bewegen. Dit suggereert dat de dino kon kauwen, maar wel op een heel andere manier dan dieren die vandaag de dag leven.

Medium
Microscopische opname van de oppervlakte van de tand van een Hadrosaurus. Hierop zijn de krassen, die 67 miljoen jaar geleden werden aangebracht door het vermalen van voedsel, duidelijk zichtbaar. Op de plaatsen van de zwarte rechthoekjes hebben de onderzoekers de krassen nader geanalyseerd. Elk van deze plaatsen is minder dan een halve millimeter breed (zo breed als enkele menselijke haren) en toch is er een hele hoop informatie aan af te lezen.
Vince Williams, University of Leicester

Moderne kauwers hebben een flexibele onderkaak. De Hadrosaurus had in plaats daarvan een scharnier tussen de bovenkaak en de rest van de schedel. Tijdens het kauwen bewoog de bovenkaak naar buiten, buigend langs het scharnier. Op die manier glijden de tanden zijdelings langs elkaar en wordt het voedsel gesnipperd en vermalen.

Paardenstaarten

Krassen op de tanden vertellen niet alleen iets over hoe de dino’s aten, maar ook over wat zij aten. Het voedsel moet kleine korreltjes zand (een kenmerk van grondvegetatie) of silica (dat onder andere voorkomt in gras) hebben bevat. Hiermee is het uitgesloten dat de Hadrosaurus leefde van blaadjes en twijgjes, zoals giraffen en herten vandaag de dag doen.

Medium
Deze tekening laat de eetgewoonten van de Hadrosaurus zien, zoals deze 67 miljoen jaar geleden waarschijnlijk waren. De plant op de voorgrond is een magnolia; net als de paardenstaart ook een belangrijk onderdeel in het dieet van de plantenetende dino.
Natural History Museum Londen

Ook het eten van gras lijkt onwaarschijnlijk. De dino’s leefden ongeveer 67 miljoen jaar geleden. De eerste grassen kwamen rond die tijd net opzetten en waren zeker nog niet veel voorkomend. De belangrijkste voedselbron van de Hadrosaurus was waarschijnlijk een soort uit de familie van de paardenstaarten. Deze planten kunnen niet alleen de vorming van krassen op de tanden verklaren, maar zij kwamen ook volop voor in het leefgebied van de dino.

Bronnen

Quantitative analysis of dental microwear in hadrosaurid dinosaurs, and the implications for hypotheses of jaw mechanics and feeding (Vincent Williams, Paul Barrett en Mark Purnell), PNAS, 29 juni 2009

Zie ook

Succes van de dinosauriërs was grotendeels toeval (Kennislinkartikel van Geonieuws) Dino’s eerder uitgestorven (Kennislinkartikel) Toch snelle uitsterving dino’s? (Kennislinkartikel) Dino’s overleefden de Krijt-Tertiair grens (Kennislinkartikel) Dino-doder zaaide leven (Kennislinkartikel)

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 29 juni 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE