Je leest:

Dino ‘mummie’ gevonden

Dino ‘mummie’ gevonden

Auteur: | 5 december 2007

Een jongen van 17 jaar heeft in het Amerikaanse North Dakota de meest complete dinosaurus ooit gevonden. Niet alleen botten, maar zelfs zachte delen zijn bewaard gebleven. Het gaat om een hadrosaurus. De unieke vondst brengt nieuwe inzichten met zich mee.

Voor het eerst is een dinosaurus gevonden met gefossiliseerde resten van zacht weefsel, zoals spieren en misschien zelfs organen. Het fossiel is tussen 67 en 65 miljoen jaar oud. Er wordt gesproken van een dinosaurusmummie. Strikt genomen is dat onjuist, omdat de zachte delen alleen als fossiel materiaal bewaard zijn gebleven.

Zondag 16 december zendt National Geographic Channel de documentaire ‘Dino autopsy’, over de opgraving van de dino, uit.

Een interpretatie van Dakota de hadrosaurus. Bron: National Geographic.

De hadrosaurus, een plantenetende eendenbekdino, werd in het jaar 2000 ontdekt op een stuk land in North Dakota door Tyler Lyson, destijds 17 jaar oud. National Geographic heeft een documentaire gemaakt over de opgraving van het dier, dat de naam ‘Dakota’ gekregen heeft.

Hardloper

Dakota had verrassend lange achterpoten en relatief veel spiermassa. Met die combinatie van eigenschappen kon hij waarschijnlijk hard lopen. Onderzoekers hebben berekend dat het dier een snelheid van 45 km per uur kon bereiken. Zijn grote vijand Tyrannosaurus rex haalde maar 30 km per uur. ‘We denken dan ook dat hadrosauriërs bij gevaar wegrenden’, zegt een van de wetenschappers. ‘Ze hebben geen andere afweermechanismen, en waren dus afhankelijk van hun snelheid.’

Een streeppatroon op de huid is duidelijk zichtbaar. Bij nu levende reptielen wordt dat in verband gebracht met kleurverandering. Helaas is uit de resten niet meer op te maken welke kleur het dier gehad heeft.

Bij Dakota is voor het eerst waargenomen dat de ruggenwervels van een hadrosaurus niet direct op elkaar aansloten. Tussen elke twee wervels zit een opening van een centimeter. Dat zorgde wellicht voor meer flexibiliteit, maar in ieder geval voor langere dieren dan tot nu toe werd gedacht.

Of een dier of plant fossiliseert hangt af van enorm toeval. Belangrijk is dat het organisme direct na zijn dood in een zuurstofloze omgeving terecht komt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren op de bodem van een meer, onder een lawine of in een moeras. Na verloop van tijd worden al het organisch materiaal vervangen door mineralen, die samen een gesteente vormen. Dat betekent dus dat een fossiel bot niet meer is dan steen. Alleen de vorm en structuur verraden nog hoe het bot er ooit uitgezien heeft. Foto: National Geographic.

Verbijsterd

Tyler Lyson vond het uitgestorven reptiel al in 2000, op het land van zijn oom. Zijn hobby was het zoeken naar dinosaurusbotten. Toen hij zag dat er ruimte zat tussen de huid en de botten van dit exemplaar, wist hij dat het om een driedimensionaal fossiel moest gaan, met gefossiliseerd zacht weefsel ertussen. ‘Ik was totaal verbijsterd.’

Inmiddels is Tyler bezig met een masteropleiding paleontologie aan de universiteit van Yale, een prestigieuze universiteit in de Verenigde Staten. Hij heeft een vereniging opgericht voor het opgraven, behouden en onderzoeken van dinosauriërs.

Do this at home?

De kans dat je in Nederland een dinosaurusfossiel vindt, is erg klein. Ons land lag in het Krijt onder de zeespiegel. Omdat dinosauriërs landdieren waren, konden ze hier niet leven. Wel zijn er in Zuid-Limburg enkele grote zeereptielen gevonden uit dezelfde periode. Ze kregen de naam mosasaurus, maashagedis.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 05 december 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.