Je leest:

Diesel in sommige opzichten veel schoner dan benzine

Diesel in sommige opzichten veel schoner dan benzine

Auteur: | 3 mei 2012

Uitlaatgassen van dieselwagens leveren een verwaarloosbaar kleine bijdrage aan het ontstaan van secundaire aerosolen – één van de verschijningsvormen van fijnstof in de lucht. In tegenstelling tot wat altijd gedacht werd is benzine is een veel grotere vervuiler, waar het de vorming van deze minuscule deeltjes betreft.

Dit schrijft een groep van 25 wetenschappers van het Cooperative Institute for Research in Environmental Sciences (CIRES) en het Earth System Research Laboratory van de National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA), beiden in Boulder, Colorado, in het vakblad Geophysical Research Letters.

Ruben de Rijcke, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Secundaire aerosolen

Aerosolen zijn mengsels van piepkleine deeltjes die in de lucht rondzweven. De aerosoldeeltjes kunnen vloeibaar zijn of vast, en kunnen een natuurlijke oorzaak hebben of door de mens zijn veroorzaakt. Vulkaangassen, mist, uitlaatgassen, luchtverfrissers – allemaal vormen ze aerosolen in de atmosfeer.

Als de deeltjes niet rechtstreeks zijn uitgestoten, maar ontstaan zijn uit de chemische reacties tussen aanwezige gassen en soms ook stofdeeltjes, noemen we het secundaire aerosolen. De organische verbindingen in de uitlaatgassen van auto´s en vrachtwagens leveren een grote bijdrage aan de vorming van deze deeltjes. Dit blijkt althans uit laboratoriumproeven. Wat de relatieve bijdrage van de verschillende soorten uitlaatgassen is in stedelijke gebieden was tot dusver nauwelijks bekend.

Aerosolen zijn zo klein dat ze bij het inademen diep in de luchtwegen terecht kunnen komen, en gezondheidsklachten zoals ademshalingsproblemen kunnen veroorzaken. Secundaire aerosolen spelen bovendien een grote rol bij de vorming van smog. In stedelijk gebied zijn secundaire aerosolen verantwoordelijk zo´n 40 tot 60% van de totale hoeveelheid fijnstof in de atmosfeer.

Zondagsrijders

Omdat secundaire aerosolen het resultaat zijn van de interactie tussen allerlei bestanddelen van de atmosfeer, is de relatieve bijdrage van diesel en benzine moeilijk te bepalen. De onderzoekers maakten daarom handig gebruik van het feit dat diesel- en benzineauto´s verschillende groepen gebruikers hebben. In Los Angeles County, waar het onderzoek plaatsvond, worden dieselauto´s net als in Nederland vooral als bedrijfswagen gebruikt. In het weekend zijn er dan ook een stuk minder diesels op de weg dan op een doordeweekse dag: Uit de metingen die de onderzoekers in de zomer van 2010 in Los Angeles deden bleek dat er in de weekenden 54% minder dieseluitlaatgas werd uitgestoten dan op andere dagen. Dit terwijl de uitstoot van benzineauto´s in het weekend en door de week ongeveer gelijk was.

Autoweg in Los Angeles
CIRES, Colorado

Toen de onderzoekers kwaliteit van de lucht boven Los Angeles gingen bepalen verwachtten ze dan ook een schommelend patroon in de hoeveelheid secundaire aerosolen te gaan zien, met telkens een sterke afname in het weekend. In plaats daarvan viel er echter geen significant verschil tussen de weekends en de werkdagen te ontdekken. De bijdrage van dieseluitlaatgassen was dus niet alleen kleiner dan die van benzine-uitlaatgassen, maar viel zelfs min of meer te verwaarlozen.

Filters

Hoe het komt dat de dieseluitgassen veel minder secundaire aerosolen produceren dan verwacht is moeilijk te zeggen, volgens Roya Bahreini, één van de wetenschappers die aan het onderzoek meewerkten, en verbonden aan het CIRES en de NOAA. Het dieselwagenpark is enkele jaren geleden wel uitgerust met roetfilters – dieselmotoren stoten namelijk relatief veel schadelijke deeltjes uit, zoals bijvoorbeeld roet en stikstofoxide – maar of dat er mee maken heeft weet ze eigenlijk niet. “Uit metingen is gebleken dat de filters inderdaad effectief zijn in het reduceren van de hoeveelheid roetdeeltjes in de lucht”, zegt Bahreini, “maar metingen aan de productie van secundaire aerosolen zijn vóór de introductie van de filters nooit gedaan.”

Wat wel duidelijk is, is dat de hoeveelheid secundaire aerosolen op dit moment alleen kan worden verminderd door de benzinewagens aan te pakken – want de diesel mét filter gaat in elk geval vrijuit.

Bronnen:

Zie ook:

Olieramp verbetert begrip van smog (Kennislinkartikel) Het zwarte, opwarmende gevaar (Kennislinkartikel) Brandstofrevolutie in transportwereld (Kennislinkartikel)

Meer over brandstof op Wetenschap24:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 mei 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.