Je leest:

Diatomeeën doen aan chemische oorlogsvoering!

Diatomeeën doen aan chemische oorlogsvoering!

Auteur: | 27 mei 2004

Italiaanse onderzoekers ontdekten dat diatomeeën aan chemische oorlogsvoering doen. De op diatomeeën jagende roeipootkreeftjes worden chemisch gecastreerd zodat er geen nieuwe vijanden bijkomen.

Diatomeeën of kiezelwieren zijn eencellige algen met een uitwendig schaaltje van silicium (kiezel). Ze hebben de meest gekke vormen waardoor biologen de grootste moeite hebben om ze te classificeren. Diatomeeën leven in kolonies in zowel zoet als zout water en halen hun energie uit zonlicht door fotosynthese. Ze staan er om bekend dat ze in bepaalde seizoenen ontzettend hard groeien waardoor er een gigantische wolk van algen ontstaat. Er is dan sprake van een zogenaamde algenbloei. Meestal zijn deze algenexplosies niet gevaarlijk en vormen ze een bulk van voedsel voor dierlijk plankton. Maar sommige soorten scheiden gif af waardoor over een heel gebied vissen kunnen sterven.

Diatomeeën hebben veel uiteenlopende vormen. Rechts de soort (Skeletonema costatum) die gebruikt is in dit onderzoek.

Het is voor onderzoekers een raadsel waarom het dierlijk plankton – dat leeft van de plantaardige diatomeeën – er niet voor zorgt dat de algengroei binnen de perken blijft. Op de een of andere wijze lukt het de minuscule algenetertjes niet de algenbloei in te dammen. Een mogelijke verklaring is dat het dierlijk plankton zich minder snel voortplant dan de eencellige algen. Een van de voornaamste diatomeeënjagers – copepoden of roeipootkreeftjes – planten zich inderdaad traag voor. Maar er zijn ook snel voortplantende groepen dierlijk plankton die de algenbloei ook niet kunnen bijbenen.

De linker twee plaatjes laten misvormde roeipootkreeftjes zien, die op de rechter plaatjes zijn gezond. De gele plekken op de gekleurde foto’s geven aan dat de celdeling in de war is geschopt waardoor de cellen afsterven.De kreeftjes zijn ongeveer 0,2 mm groot. bron: Isabella Buttino

Italiaanse onderzoekers hebben nu een goede verklaring gevonden. De diatomeeën doen aan chemische oorlogsvoering! Door gifstoffen (aldehyden) af te scheiden belemmeren ze de voortplanting van hun belagers. De onderzoekers vonden dat wanneer ze copepodenmoeders voedden met gifproducerende diatomeeën, ze minder nakomelingen kregen dan de controlegroep die gevoed werd met een niet giftig algje. Er kwamen veel minder eieren uit en als er al copepodenlarfjes uitkwamen werden ze niet oud. De kreeftenlarfjes sterven vroegtijdig omdat ze misvormde pootjes hebben waarmee ze niet goed naar hun voedsel kunnen zwemmen. Hoe de aldehyden werken is nog niet duidelijk maar waarschijnlijk schoppen ze de celdeling in de war. Zo zie je maar dat de ogenschijnlijk weerloze diatomeeën een vernuftig wapen hebben om hun tegenstander uit te schakelen.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 mei 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.