Je leest:

De voorgelezen krant

De voorgelezen krant

Auteur: | 12 juni 2008

Sinds vorige week kunnen Vlamingen zich abonneren op de AudioKrant. Op een speciale Daisy-cd staat meer dan 40 uur aan automatisch ingesproken nieuwsberichten. De gebruiker kan met een speciale Daisy-speler eenvoudig ‘bladeren’ naar de volgende zin, alinea of bladzijde.

Sinds maandag 2 juni zijn de Vlaamse kranten De Standaard en Het Nieuwsblad te beluisteren als AudioKrant. Niet alleen blinden en slechtzienden kunnen zo het laatste nieuws volgen, ook dyslectici en bejaarden hoeven niet langer iedere morgen te worstelen met de kleine lettertjes op het papier.

De AudioKrant is ontwikkeld door de stichting Kamelego, voorheen de BrailleKrant genoemd, dankzij steun van o.a. STEVIN, de K.U. Leuven en de firma Sensotec. Kamelego publiceert al sinds 1992 de BrailleKrant, waarbij ongeveer 20 artikelen uit het dagblad worden omgezet naar brailleschrift. In 1997 heeft Kamelego ook de DigiKrant op de markt gebracht. Abonnees van de DigiKrant kunnen zelf kiezen hoe ze het nieuws willen lezen: de letters op het scherm kunnen worden vergroot, de tekst kan automatisch worden voorgelezen of kan worden omgezet naar braille.

In de Braillekrant kunnen maar 20 artikelen worden opgenomen, omdat anders de stapel papier te dik wordt. Om de DigiKrant te kunnen lezen is een computer nodig. Dit is niet altijd handig voor bejaarden of voor mensen die in bed moeten blijven liggen. De AudioKrant is met de Daisy-speler voor iedereen heel makkelijk te lezen.

Daisy

Abonnees van de nieuwe AudioKrant krijgen iedere morgen een cd’tje in de bus. Deze cd kan gelezen worden door een speciale cd-speler, de Daisy-speler. Met de Daisy-speler kan de gebruiker makkelijk ‘bladeren’ door de krant: hij kan voor- en achteruitspoelen op zins-, alinea- of bladzijdeniveau en hij kan ‘favorieten’ aangeven om later nog eens terug te luisteren. Op een Daisy-cd past meer dan 40 uur aan audio, veel meer dan op een normale cd past!

Iedere avond leveren De Standaard en Het Nieuwsblad de krant van de volgende dag in een speciaal formaat aan. Door dit speciale formaat, een soort XML, kan de computer begrijpen hoe de structuur van de krant in elkaar zit. Hij weet zo welke woorden bij de titel horen en welke bij de tekst van het artikel zelf. Ook de tv-gids en de beursinformatie (veel tabellen) worden in deze standaard aangeleverd.

Nadat bepaald is welke artikelen in de AudioKrant komen, zet de technicus deze in een duidelijke structuur. Alle sport-artikelen komen in een mapje ‘sport’, al het buitenlandse nieuws in een mapje ‘buitenland’, enzovoort. Dit kan hij daarna omzetten in de speciale Daisy-standaard, zodat elke Daisy-speler hem kan aflezen. Nadat met behulp van spraaksynthese alle artikelen zijn omgezet in audiobestanden, is de cd klaar. Hij kan vermenigvuldigd worden en vroeg in de ochtend door de dagbladbezorger bij de abonnee in de bus gedaan worden.

De Daisy-speler is in veel verschillende uitvoeringen verkrijgbaar. Deze is heel duidelijk in het gebruik door de grote knoppen. Maar hij is er ook in discman-formaat of als complete stereo met radio en cassettespeler.

Van tekst naar spraak

Het lijkt misschien makkelijk om tekst naar spraak om te zetten door middel van spraaksynthese, maar iedereen die wel eens een computer heeft horen spreken, weet hoe onnatuurlijk dit klinkt. Blijkbaar komt er toch meer bij kijken dan iedere klank die in het Nederlands voorkomt eenmaal inspreken en deze achter elkaar plakken om een woord te maken. Dit komt doordat in iedere letter die je zegt om een woord te maken, een beetje de klank van de vorige en de volgende letter doorklinkt. De b in bal klinkt daardoor anders de b in bel. Dit heet assimilatie.

De laatste jaren zijn de technieken voor spraaksynthese erg verbeterd en is het zelfs bruikbaar in de praktijk. De AudioKrant gebruikt de meest succesvolle methode, Unit Selection Method. Hierbij wordt een grote database aan spraakfragmenten samengesteld. De computer maakt vervolgens de automatische spraak door woord(delen) uit de database aan elkaar te koppelen en zo de juiste tekst samen te stellen.

Zie ook:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/spraaksynthese.atom", “max”=>"5", “detail”=>"normaal"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 juni 2008
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.