Je leest:

De Ladyphone

De Ladyphone

Auteur: | 28 juni 2006

‘Fotografeer moeiteloos je laatste aankopen! Stuur een MMS en laat je vriendinnen groen worden van jaloezie als ze zien welke leuke schoenen je hebt gescoord.’ Aan het woord is Samsung, producent van de ‘Ladyphone’. Lees verder en ontdek hoe een gebruiksvoorwerp als een mobiele telefoon tot een vrouwelijk hebbedingetje wordt gemaakt.

Een grote fastfoodketen promoot in haar nieuwste spotjes de hamburgers Big Big Mac en Big Tasty als ‘mannenburger’. Ook in het segment huidverzorgingsproducten verschijnen er steeds meer speciale mannenmerken, zoals Nivea for Men. Maar ook in de richting van vrouwen wordt intensief gemarket. Sekseverschillen in de marketing van producten zijn niet nieuw, denk alleen al aan de wasmiddelenreclames met al die blije huisvrouwen die jarenlang de buis vulden. Maar steeds explicieter worden ook schijnbaar genderneutrale producten van een gender voorzien.

Bekend is natuurlijk de vrouwelijke variant van het scheerapparaat, de Ladyshave. Verder heb je tegenwoordig ook een speciaal op vrouwen gerichte creditcard, de ‘Ladycard’ genaamd. En zelfs in de mobiele telefonie is gender doorgedrongen. De ‘Samsung SGH E530’ wordt speciaal aan de vrouw gebracht als ‘Lady-phone’.

De Ladyphone als hebbedingetje

Door de naamgeving van de SGH E530 wordt aan deze telefoon een duidelijk ‘genderscript’ ge-hangen. Elk product dat inspeelt op de verschillen tussen mannelijkheid en vrouwelijkheid, bijvoorbeeld door middel van het uiterlijk of de gebruiksaanwijzing, heeft zo’n genderscript, zo maakte Nelly Oudshoorn jaren geleden al prachtig duidelijk aan de hand van de Ladyshave.

Hoe zit dat bij de Ladyphone? Zit daar de gender ook in het product zelf ingebakken – hebben vrouwen een andere mobiele telefoon nodig dan mannen? – of wordt die vooral in de marketing tot een vrouwelijk product gemaakt? En: hoe zit het eigenlijk met alle andere mobiele telefoons die naast de Ladyphone op de markt gebracht worden? Zijn deze dan van de weeromstuit mannentelefoons geworden, of simpelweg genderneutraal? Laten we de Ladyphone eens vergelijken met de meest po-pulaire telefoon van eind 2005, de ‘Nokia 6230i’.

De Ladyphone met ronde vormen. Illustratie: Wildvlees

Roze kalender

Het meest zichtbare verschil tussen de Lady-phone en de Nokia 6230i zit ‘m in het design van de telefoons: de kleur en de vorm. De Ladyphone is een uitklapbare telefoon. Dichtgeklapt ziet de-ze eruit als een soort ei. De Nokia is een stuk ’hoekiger’, en ziet eruit als een stevig blokje. Je voelt ’m al aankomen: ronde vormen voor de vrouw, en rechthoekige voor de man? De Nokia is verkrijgbaar in zwart en zilver, de Ladyphone in vele kleuren (waaronder natuurlijk roze en lila).

Het enige werkelijk tastbare verschil in functionaliteit dat ik kon ontdekken is het extra submenu met de naam ‘voor de vrouw’ dat de Ladyphone biedt. En wat zit daarin? Een ‘roze kalender’ – oftewel een menstruatiekalender –, iets om je geurtype te bepalen, informatie over bioritme, iets over de ideale verhouding lengte/ gewicht, een calorieënteller en een boodschappenlijst. Ziedaar de leefwereld van de moderne vrouw, aldus Samsung.

Dan de presentatie van beide telefoons. Op de websites van de telefoonproducenten worden de telefoons aangeprezen met een uitgebreide beschrijving. De talige presentatie van de Ladyphone door Samsung begint met het volgende citaat: ‘Laat zien wie je bent met dit luxueuze accessoire dat jou helemaal compleet maakt. Zachte tinten, mooie rondingen, volledige functionaliteit, waaronder een camera met flits, kleurenschermen en MP3-speler. De SGH E530, de finishing touch die het helemaal maakt.’ In dit citaat wordt de lezer rechtstreeks aangesproken – laat zien wie je bent! – en vooral: wordt de telefoon gepresenteerd als een accessoire. En de functies van de telefoon die worden opgenoemd zijn tegenwoordig eigenlijk vanzelfsprekend op nieuwe modellen.

Voel je je romantisch, wild of sexy?

Hierna worden de kenmerken van de telefoon genoemd, in alinea’s met titels die niets met een telefoon te maken hebben. De eerste: ‘Wat een trendsetter’. Wederom wordt gestart met een beschrijving van het design, vervolgens worden een aantal functies van de telefoon opgesomd (camera, MP3-speler en 64 polyfone ringtones), waarna weer wordt teruggekomen op de vormgeving en de telefoon als een accessoire: ‘de gewelfde, vrouwelijke vormgeving maken de SGH-E530 tot een onweerstaanbaar hebbedingetje!’

De tweede titel: ‘De ideale partner om mee te shoppen’. De twee functies die in deze alinea beschreven worden zijn de camera, het opnemen van videobeelden en MMS. ‘Fotografeer [..] moeiteloos je laatste aankopen! Stuur een MMS en laat je vriendinnen groen worden van jaloezie als ze zien welke leuke schoenen je hebt gescoord. Of wat dacht je van een video in MPEG4 formaat met je eigen modeshow van je nieuwste aankopen. Dan kun je zelf zien welke jurk het leukst bij die nieuwe schoenen staat.’

De derde alinea heeft als titel: ‘Voor de kleine geheimen van het leven’. Hiermee worden de functies onder het submenu ‘voor de vrouw’ bedoeld. ‘De innovatieve functies van de Samsung SGH-E530 [kunnen] je de meest intieme informatie geven.’ De laatste alinea begint met ‘Altijd in de juiste stemming’. In deze slotalinea wordt de MP3-speler beschreven. ‘Ben je op weg naar fitness of naar de stad? Voel je je romantisch, wild of sexy? Hoe je je ook voelt, met de MP3-speler van de Samsung SGH-E530 heb je altijd de juiste muziek onder handbereik.’

De Nokia 6230i. Illustratie: Wildvlees

Imponerende vaktermen

De presentatie van de Nokia 6230i begint met de woorden ‘flexibel, doeltreffend en krachtig’. Vervolgens wordt het grote verschil tussen de ‘6230i’ en zijn technische voorganger weergegeven, namelijk het grotere vermogen. Over het design wordt niet gerept. Na deze inleiding volgt het kopje ‘Ziet er goed uit’. Ha, toch iets over het uiterlijk? Maar nee, het gaat over technische functies: camera, het opnemen van videoclips en het TFT-kleurenscherm.

Onder de titel ‘Meer opslag’ wordt de telefoon gepresenteerd als een opslagmedium: het gaat over het geheugen van de telefoon en wat je daar allemaal mee kunt doen. Onder het kopje ‘De ideale verbindingen’ worden de verschillende verbindingsmogelijkheden beschreven, zoals bluetooth, infrarood, Pop-Port, USB en GPRS/EDGE-netwerken. Dit zijn verbindingsmogelijkheden die (nog) niet gangbaar zijn in mobiele telefonie en in deze presentatie zonder verdere uitleg gepresenteerd worden – voorkennis (of de imponerende werking van vaktermen) wordt verondersteld.

Het is duidelijk: de beschrijving van de ‘6230i’ legt de nadruk op het technische vermogen van de telefoon. Over de potentiële gebruiker wordt – anders dan bij de Ladyphone – met geen woord gerept. Hoewel het taalgebruik, de nadruk op technische gegevens en de hoekige vorm nogal wat ‘mannelijke’ associaties oproepen, is van expliciete gendering geen sprake. Het genderscript wordt echter behoorlijk mannelijk als je de Nokia afzet tegen een expliciet gegenderde telefoon als de Ladyphone. Over de onzichtbare mannelijke norm gesproken.

De Buddybear

Overigens worden niet alleen vrouwen als special needs- consumenten weggezet. Naast de Ladyphone heb je ook de ‘Buddybear’ en de ‘Basicphone’ voor respectievelijk peuters en senioren. Beide hebben slechts een beperkt aantal functies en een eenvoudiger design en menustructuur. En wat te denken van de ‘Ilkone i800’ voor moslims? Deze telefoon valt qua design niet op, maar bevat wel de volledige korantekst inclusief een vertaling naar het Engels, een kompas dat de richting naar Mekka aangeeft en een islamitische kalender. Wie zei ooit dat nieuwe technologie de traditionele structuren en scheidslijnen tussen verschillende groepen helemaal overhoop zou halen?

Dit artikel is een publicatie van LOVER.
© LOVER, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 28 juni 2006
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.