Je leest:

De invloed van Mars en Venus op de taalverwerving

De invloed van Mars en Venus op de taalverwerving

Auteur: | 3 januari 2007

Jongens en meisjes gebruiken verschillende delen van de hersenen bij het verwerken van grammatica. Dit is althans een voorlopige uitkomst van een onderzoek naar de rol van sekse in de verwerving van een taal, uitgevoerd door de neurolinguïsten Michael Ullman en Joshua Hartshorne van de Georgetown University.

Mentaal lexicon

Het was al een poosje bekend dat vrouwen gemiddeld net iets beter zijn in woordgeheugentests dan mannen. Woordjes stampen bijvoorbeeld gaat veel vrouwen beter af dan mannen. Hieruit rees bij enkele onderzoekers het vermoeden dat vrouwen meer dan mannen gebruik maken van hun mentale lexicon: in dit mentale geheugen worden woorden en hun onderlinge relaties opgeslagen en onthouden.

Recent onderzoek van het universitair medisch centrum in Georgetown, lijkt dit vermoeden te bevestigen. De betrokken onderzoekers, Michael Ullman en Joshua Hartshorne, ontdekten dat jongens en meisjes terugvielen op verschillende systemen bij het produceren van zinnen als Yesterday I *holded (held) the bunny. Terwijl meisjes vooral gebruikmaken van het mentale lexicon grijpen jongens eerder terug op het regelsysteem dat ons in staat stelt woorden te combineren tot zinnen.

Onregelmatig

“Tot nu toe werd de invloed van sekse in neurologische studies naar taalverwerving onderschat”, aldus Ullman, “maar deze studie laat zien dat sekseverschillen wel degelijk een belangrijke factor zijn in de sturing van cognitieve processen”. Een mogelijke oorzaak voor de man-vrouwverschillen is de invloed op de hersenen van het vrouwelijke hormoon oestrogeen, maar hier moet nog nader onderzoek naar gedaan worden.

In hun onderzoek gingen Ullman en Hartshorne uit van de hypothese dat meisjes beter zijn dan jongens in het opslaan en onthouden van onregelmatige verledentijdsvormen zoals held. Onregelmatige verledentijdsvormen worden namelijk opgeslagen in het mentale lexicon, terwijl regelmatige verledentijdsvormen worden gevormd met behulp van het grammaticale systeem waarover we beschikken.

Overeenkomstig deze hypothese zouden meisjes dus minder foutieve vormen – zoals holded – produceren omdat de onregelmatige vormen uit het mentale lexicon eerder geactiveerd worden dan bij jongens. Jongens daarentegen maken in eerste instantie gebruik van het grammaticale systeem en daarom verwachtten de onderzoekers bij hen eerder foutieve verledentijdsvormen.

Rijmwoorden

Tot ontsteltenis van de onderzoekers bleken de bevindingen precies tegengesteld aan de verwachtingen. In het onderzoek, waaraan 10 jongens en 15 meisjes van 2-5 jaar meededen, bleken de meisjes juist veel meer fouten te maken met onregelmatige verledentijdsvormen dan de jongens. Maar toen men nog eens goed bekeek bij welke woorden de meisjes precies de fout ingingen, werd er een duidelijk patroon zichtbaar. De onregelmatige werkwoorden die door de meisjes regelmatig gemaakt werden bleken allemaal te rijmen op regelmatige werkwoorden: held werd holded naar analogie van folded en molded; blew werd blowed naar analogie van flowed, rowed en stowed.

Deze op analogie gebaseerde werkwoordsvorming pleit volgens de onderzoekers vóór de eerder gestelde hypothese dat meisjes eerder gebruik maken van het mentale lexicon. “Dit mentale geheugen is namelijk niet enkel een lijst met woorden, maar ook de onderlinge verbintenissen tussen de woorden liggen hierin opgeslagen”, aldus Ullman. Dat betekent dat rijmwoorden nauw met elkaar verbonden zijn in het mentale lexicon.

Bij de jongens was er geen relatie tussen de onregelmatige werkwoorden die regelmatig vervoegd werden en de gelijkklinkende regelmatige werkwoorden. Dit suggereert volgens Ullman dat jongens vooral dergelijke fouten maken doordat zij gebruikmaken van het regelgebaseerde systeem: “Hoewel de jongens en meisjes dus hetzelfde lijken te doen, gebruiken ze in feite verschillende hersenprocessen”. Ook al zijn de conclusies niet onomstreden, de resultaten zullen zeker een nieuwe impuls geven aan onderzoek naar sekseverschillen in de taalverwerving.

zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 januari 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.