Je leest:

De ijskappen smelten echt

De ijskappen smelten echt

Auteur: | 30 november 2012

Sinds 1992 is er van de ijskappen op Groenland en Antarctica ruim 4000 biljoen kilo (=4000 miljard ton) ijs verdwenen. Daardoor is de zeespiegel de afgelopen twintig jaar ruim een centimeter extra gestegen.

Het is één van de onderwerpen waar klimaatkibbelaars maar geen genoeg van kunnen krijgen: smelten de ijskappen nu wel of niet? Vandaag staat het verlossende antwoord dan eindelijk in Science: ja, de ijskappen van Groenland en van Antarctica smelten. Ze zijn sinds 1992 beiden gekrompen, en de snelheid waarmee het ijs verdwijnt is in die tijd bovendien fors toegenomen.

IMAU, Universiteit Utrecht

Elkaar tegensprekende studies

De verdeeldheid over het smeltende ijs werd tot nu toe gevoed door een schat aan satellietgegevens en modelresultaten, die vaak verschillende uitkomsten gaven. Niet alleen de hoeveelheid verandering in ijsbedekking varieerde per model, maar zelfs over de vraag of het totale ijspakket op Groenland en Antarctica nu groeide of juist kromp, gaven de gegevens geen uitsluitsel.

Dat moest maar eens afgelopen zijn, vond een groep van 47 wetenschappers, verbonden aan 26 verschillende internationale instituten. Zij legden alle meetresultaten bij elkaar, keken naar de parameters die de onzekerheid in de schattingen bepaalden, zochten uit of de onzekerheden verkleind konden worden door de modellen met elkaar te vergelijken, en maakten toen de optelsom. Tenslotte voegden ze de laatste, nog niet eerder gebruikte satellietgegevens toe, en voilà, daar rolde hun eindantwoord uit de bus.

Steeds sneller

Zowel de ijskap van Groenland als die van Antarctica is gekrompen, schrijven de onderzoekers. De smelt op Groenland neemt het grootste deel voor zijn rekening, op dit noordelijke continent is twee keer zoveel ijs verdwenen als op Antarctica. De zeespiegel is, door het ijs dat de afgelopen twintig jaar in zee is verdwenen, met elf millimeter toegenomen. Dat is ongeveer twintig procent van de totale zeespiegelstijging. Momenteel veroorzaakt het smeltende ijs zelfs een extra zeespiegelstijging van bijna een millimeter per jaar.

Het bevestigt het beeld dat naar voren komt uit een ander onderzoek, dat een paar dagen geleden publiek werd gemaakt. De zeespiegel stijgt veel sneller dan in 2007 door het IPCC voorspeld werd, schreven Duitse en Franse aardwetenschappers dinsdag in het vakblad Environmental Research Letters, terwijl de temperatuurstijging wél gelijke tred houdt met de prognoses. Uit satellietmetingen blijkt dat de zeespiegel niet met 2 millimeter per jaar stijgt, zoals het IPCC had ingeschat, maar met 3,2 millimeter per jaar. De metingen waren gecorrigeerd voor alle tijdelijke effecten die niet door de klimaatverandering veroorzaakt zijn.

British Antarctic Survey, Cambridge

Klaar?

Einde discussie dus? Waarschijnlijk niet. Het definitieve antwoord op de vraag hoeveel ijs er precies verdwijnt bestaat niet, omdat je nooit alle onzekerheden kan wegnemen. In sommige gebieden is de ijsdikte nog te kort of te sporadisch gemeten om een klimaatsignaal te kunnen ontwaren, sommige andere regio’s die waarschijnlijk wel een grote invloed op de eindbalans hebben zijn nog nooit bemonsterd. Bovendien moet je, om ijsdikte uit satellietmetingen te bepalen, compenseren voor andere processen die de hoogte van het gebied kunnen beïnvloeden. West-Antarctica stijgt bijvoorbeeld nog steeds doordat de aardkorst terug aan het veren is van eerdere ijsbedekkingen. Maar hoe snel veert de grond terug, en hoeveel ijs lag er vroeger dan?

De ijskap-onderzoekers komen dan ook met grote onzekerheidsmarges – al zijn de resultaten wel ruim twee keer zo nauwkeurig als die van het IPCC uit 2007. De schatting voor de hoeveelheid ijs die op Antarctica verdwenen is varieert van 340 tot 2300 biljoen kilo, voor Groenland komen de wetenschappers uit op 2000 tot 3880 biljoen kilo. Maar dát de ijskappen slinken is nu wel een ding dat zeker is.

Bronnen:

  • Shepherd e.a. A reconciled estimate of ice-sheet mass balance Science 338 (30 november 2012) 1183-1189
  • Rahmstorf e.a. Comparing climate projections to observations up to 2011 Environmental Research Letters Vol. 7 No. 4 (2012) doi:10.1088/1748-9326/7/4/044035

Lees meer op Wetenschap24

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 november 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.