Je leest:

De creditcardkwab

De creditcardkwab

Neuro-economie belooft inzicht te verschaffen in het economisch denken van de mens

Auteur: | 25 februari 2005

De aantrekkingskracht van biologie is groot. Eerst klopte de psychologie aan voor een stevig biologisch fundament, en nu probeert ook de economie van de gamma-wetenschappen over te stappen naar de bèta-hoek. Het heet ‘neuro-economie’ en het is een menage à trois van economie, psychologie en biologie. Neuro-economie poogt menselijk handelen tot op de laatste euro te verklaren. Imagingtechnieken moeten economische afwegingen in de hersenen zichtbaar te maken.

Typische neuroeconomische experimenten draaien om financiële risico’s en verwachtingen. Proefpersonen kunnen bijvoorbeeld in een spel vijf dollar winnen en moeten in een andere spelvariant zo goed mogelijk spelen om geen vijf dollar te verliezen. Het blijkt dat in de twee spelvarianten twee verschillende hersendelen geactiveerd worden. Conclusie: het maken van winst en het voorkomen van verlies zijn aparte processen die elk een eigen stukje hersenen gebruiken.

In een ander experiment moeten twee spelers een geldbedrag verdelen. Speler één doet een verdelingsvoorstel en speler twee kan dat accepteren of afwijzen. De onderzoekers speurden via functionele MRI naar verschillen in hersenactiviteit bij eerlijke en oneerlijke voorstellen. Oneerlijke voorstellen bleken tot een verhoogde activiteit te leiden in hersengebieden die zowel bij emoties als bij cognitie betrokken zijn. Vanwege de emotionele inbreng bij het afwijzen van oneerlijke voorstellen, concluderen de onderzoekers dat emoties een ‘belangrijke rol’ spelen bij het maken van beslissingen.

Neuro-economie probeert ook een verklaring te vinden voor onverantwoordelijk financieel gedrag zoals gokken. In een onderzoek bij 235 Amerikanen blijkt dat mensen met een slechter functionerende frontale cortex, gemeten via een vragenlijst, een lager inkomen hebben en eerder geneigd zijn een klein bedrag nu aan te nemen dan iets langer te wachten op een grotere beloning. Weer een andere studie vond geen verband tussen het functioneren van de prefrontale cortex en creditcardgebruik.

In een imaging-studie blijkt ook dat de keus voor een snelle maar kleinere beloning gestuurd wordt door het limbische systeem, een gebied dat betrokken is bij emotie. Economische keuzes maken op je ‘gevoel’ zijn dus niet de beste keuzes. Dit mechanisme zou dan verklaren waarom mensen moeite hebben met bijvoorbeeld sparen voor een pensioen.

‘Als begin vind ik de resultaten van de neuro-economie zeker goed, maar nu moeten ze verder.’ Evolutionair bioloog dr. Martijn Egas van de Universiteit van Amsterdam reageert kritisch. Egas is geïnteresseerd in altruïsme, zeer on-economisch gedrag. Hij organiseerde vorig jaar een internetexperiment waarin deelnemers met elkaar moesten samenwerken om geld te verdienen.

Egas wijst op het vage karakter van de neuroeconomische resultaten. Via fMRI zijn slechts correlaties te ontdekken tussen gedrag en hersenactiviteit, en geen oorzakelijke verbanden. Egas verwacht dan ook niet op korte termijn doorbraken op het terrein van de neuroeconomie. Het is nog even wachten op de ontdekking van het Hollandse zuinigheidskwabje.

Dit artikel is een publicatie van Bionieuws.
© Bionieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 25 februari 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.