Je leest:

De creatieve meertalige

De creatieve meertalige

Auteur: | 16 november 2009

Al vele eeuwen speculeren filosofen en psychologen over de voordelen die kennis van meerdere talen met zich meebrengt voor onze hersenen. Een directe relatie tussen meertaligheid en andere cognitieve vaardigheden is echter moeilijk aan te tonen. Europese onderzoekers legden tientallen onderzoeken naast elkaar en lijken nu toch een verband te zien.

Mensen die meerdere talen spreken zijn creatiever, zo luidt de volkswijsheid die vele mensen aanspoort om een taalcursus te gaan volgen. Wetenschappelijk bewezen is deze stelling echter nooit. Een direct verband tussen meertaligheid en creativiteit is namelijk lastig aan te tonen. In een onderzoek zou je alle andere factoren die van invloed kunnen zijn op creativiteit constant willen houden, maar dat is onmogelijk. Mensen leven nu eenmaal niet in een vacuüm, dus factoren als opleiding, opvoeding en vrienden zullen altijd ook een rol spelen in de mate van creativiteit. Bovendien is creativiteit een lastig te omschrijven en te meten onderwerp, waar de wetenschap eigenlijk nog niet zoveel vanaf weet.

Groot systeem

Om toch een idee te krijgen van de relatie tussen meertaligheid en creativiteit hebben Europese onderzoekers voor de Europese Commissie in een rapport tientallen onderzoeken naar het onderwerp geanalyseerd. Hoewel dus geen enkel onderzoek een directe relatie onomstotelijk kan bewijzen, wijzen de tendensen van de verschillende onderzoeksresultaten toch allemaal in dezelfde richting: kennis van meerdere talen levert je méér op dan alleen de talenkennis.

Kees de Bot, hoogleraar Toegepaste Taalwetenschap aan de Rijksuniversiteit Groningen, is één van de onderzoekers die aan het rapport The Contribution of Multilingualism to Creativity meewerkten. “Taal is een groot systeem waarin verschillende talen als onderling verbonden subsystemen opgenomen zijn”, legt De Bot uit. “Kennis van een taal heeft effect op kennis en gebruik van een andere taal. We hoeven niet iedere nieuwe taal van begin af aan te leren.” Zo is één meertalige meer dan simpelweg twee eentaligen bij elkaar.

Hersenonderzoek

In het rapport komen verschillende gebieden naar voren waarin meertaligen in het voordeel lijken te zijn. Zo heeft het spreken van meerdere talen een positief effect op je vermogen om nieuwe dingen te leren. Je kunt als meertalige gemiddeld beter complexe denktaken creatief oplossen en hebt sterkere communicatieve vaardigheden. Bovendien zijn er aanwijzingen dat meertaligheden op latere leeftijd minder last hebben van geheugenverlies.

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat tweetalige kinderen beter zijn in het zien van de twee verschillende afbeeldingen in plaatjes zoals deze. Dit is vrij opvallend, omdat voor deze taak helemaal geen taal nodig is. Volgens de onderzoekers leidt meertaligheid tot cognitieve flexibiliteit: je bent in staat om de wereld door een andere bril te bekijken. En dat leidt weer tot creativiteit.

Omdat de directe relatie niet aantoonbaar is, is het ook niet precies duidelijk hoe meertaligheid leidt tot al deze voordelen. Sommige onderzoekers denken dat kennis van vreemde talen je in staat stelt om buiten je vaste kaders te denken. Hersenonderzoek toont bovendien aan dat meertaligen gemiddeld een beter geheugen hebben dan eentaligen. En met een beter geheugen is het makkelijker om te leren en om moeilijke problemen op te lossen.

Kleuters

De uitkomsten van dit rapport kunnen van invloed zijn op de huidige discussie over taalonderwijs aan jonge kinderen. Op dertig basisscholen start in januari een proef waarbij kleuters lessen krijgen in het Engels, Duits of Frans. “We hebben van het ministerie van OCW geld gekregen om die ontwikkeling te volgen en vast te stellen of er ook echt meerwaarde in zit”, aldus Kees de Bot. Wellicht hebben de kinderen dankzij de extra taalkennis later minder moeite met vakken als wiskunde.

Lees meer:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 november 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.