Je leest:

Darmbacterie doodt koraal

Darmbacterie doodt koraal

Auteur: | 1 juli 2002

Het is momenteel een van de grootste bedreigingen voor tropische koraalriffen in het Caribische gebied: witte pokken. Hierbij verbleekt koraalweefsel van sommige koraalsoorten, waardoor alleen het kalkskelet overblijft. Nature meldt dat de Amerikaanse onderzoeker James Porter de bron van de ziekte heeft gevonden: menselijke ontlasting.

Hij verwachtte een nieuwe pathogeen te isoleren, maar het bleek een oude bekende: de darmbacterie Serratia marcescens, een vast onderdeel van de flora van mens en dier. Het is niet de eerste keer dat een darmbacterie van de mens mariene ongewervelden blijkt te infecteren. In mei dit jaar identificeerden onderzoekers Bruce Fouke, Jorge Frias-Lopez and George Bonheyo, verbonden aan de universiteit van Illinois, Urbana-Champaign, drie bacteriële boosdoeners als de veroorzakers van “black band disease” in koralen: bacteriën die ook héél goed uit menselijke ontlasting afkomstig zouden kunnen zijn.

“We hebben nog niet bewezen wat de bron van de infectie is, maar ik vermoed dat het een gevolg is van water dat verontreinigd is met menselijke faeces”, zegt Porter, marien ecoloog aan de universiteit van Georgia, Athens. Zijn bevindingen ondersteunen de roep om een strenger waterkwaliteitsbeheer in het Caribische gebied.

Elkhoorn koraal (A. palmata) bron: Paige Gill / Florida Keys NMS

Met name het Elkhoorn koraal , ooit één van de meest voorkomende koraalsoorten in het Caribische gebied, gaat hard achteruit. De afgelopen tien jaar is meer dan negentig procent van dit koraal doodgegaan. In 1999 werd daarom voorgesteld om de soort op te nemen in de Amerikaanse lijst van bedreigde diersoorten. Centraal in de achteruitgang van het koraal staat de ziekte “witte pokken”. Deze ziekte kan wel tien vierkante centimeter koraal per dag doden, maar de oorzaak van de ziekte was tot nu toe nog onbekend. “Het weefsel lijkt wel van het skelet af te smelten”, zegt Porter. Porters’ onderzoeksteam liet micro-organismen, die gevonden waren in ziek koraal van de Bahamas, Florida Keys en de Amerikaanse Maagdeneilanden, opkweken en infecteerde vervolgens daarmee gezond koraal in het laboratorium. Na isolatie bleek Serratia marcescens de bacterie uit het zieke koraal te zijn, dat witte pokken geeft. S. marcescens veroorzaakt soms ook ziekte bij mensen en vissen.

Elkhoorn koraal (A. palmata), aangetast door witte pokken bron: J. W. Porter / CDP

“Het nieuwe bewijs suggereert dat de afvalwaterzuiveringsmethode zou moeten worden verbeterd”, zegt koraalonderzoeker John Bythell van de Universiteit van Newcastle-upon-Tyne. “Ik twijfel er niet aan dat Serratia marcescens een van de mogelijke oorzaken van witte pokken is”, zegt hij. “Maar er kunnen er natuurlijk nog meer zijn”, voegt hij er voorzichtig aan toe. Het wereldwijde verval in koraalpopulaties is vaak toegeschreven aan de huidige klimaatsverandering, omdat de warme seizoenen langer worden en de watertemperatuur stijgt. Koraal is gevoelig voor schommelingen in de watertemperatuur en daarbij laat een verlengd zomerseizoen ook bacteriën langer groeien. Porter laat met zijn werk zien dat de lokale omgeving ook belangrijk is. Maar, waarschuwt Bythell, opwarming van de aarde zal misschien eveneens een rol spelen, doordat de condities voor de bacterie te verbeteren.

Illegaal lozen

De biodiversiteit van het Elkhoorn koraal is groot. De grove structuren creëren niches, waarin veel planten en dieren leven. De achteruitgang van het koraal gaat samen met de toename van het toerisme in het Caribische gebied. Ieder jaar bezoeken alleen al zo’n vier miljoen vakantiegangers Florida Keys, wat normaal maar 90.000 inwoners heeft. De riffen behoren dan ook tot de populairste duikbestemmingen in de wereld.

Onderzoekers van de universiteit van Georgia hebben het verband gelegd tussen de darmbacterie S. marcescens en de massale koraalsterfte in de Florida Keys, met als hoofdoorzaak de ziekte “witte pokken”. Deze ziekte werd voor het eerst waargenomen in het Eastern Dry Rock Reef, net buiten Key West, en heeft nu al meer dan 98 procent van het Elkhoorn koraal (Acropora palmata) gedood. bron: University of Georgia, Athens

“Duizenden illegalen lozingen zijn het gevolg”, zegt DeeVon Quirolo, uitvoerend directeur van “Reef Relief”, een natuurorganisatie gevestigd in Key West. Het probleem is dat er ontkend wordt dat er een probleem is". De bacterie-pokkenrelatie zou moeten helpen om beleidsmakers ervan te overtuigen het afvalwater, dat in zee geloosd wordt, beter schoon te maken. “Afspraken over afvalwaterzuivering, die het afgelopen jaar zijn gemaakt, lijken nu al te resulteren in nieuwe koraalgroei op het rif”, zegt Quirolo: “We zijn op weg naar herstel”.

Dit artikel is een publicatie van Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI).
© Nederlands Instituut voor Biologie (NIBI), sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 juli 2002

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink Agenda

NEMO Kennislink vertoont op deze plaats normaal gesproken wetenschappelijke activiteiten uit heel Nederland. Door de maatregelen tegen het nieuwe coronavirus zal daarvan een groot gedeelte worden afgelast. Omdat we geen achterhaalde informatie willen verspreiden, laten we voorlopig geen activiteiten zien.
NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.