Je leest:

CryoSat gecrasht

CryoSat gecrasht

Auteur: | 9 oktober 2005

ESA’s nieuwste onderzoekssatelliet, CryoSat, werd op 8 oktober gelanceerd vanuit een basis in Noord-Rusland. Door een probleem met de Russische raket kwam CryoSat met een boog in de oceaan ten noorden van Groenland terecht.

ESA besloot in februari 2006 dat de missie belangrijk genoeg was om een tweede versie te bouwen. Meer weten? Zie de onderstaande nieuwsberichten.

Cryosat vertrok op 8 oktober vanaf de basis Plesetsk in Noord-Rusland. Na de lancering leek de Rockot-raket van het Russisch-Europese Eurockot eerst zonder problemen naar zijn omloopbaan te klimmen. De tweede trap van de raket leverde echter problemen op. In plaats van zoals gepland zijn raketmotor uit te schakelen en los te koppelen van de CryoSat-behuizing Breeze, bleef de tweede trap branden tot zijn brandstof opraakte. Omdat het Breeze-compartiment zijn eigen aandrijving niet kon ontsteken, viel de combinatie uiteindelijk terug naar aarde en plonste ten noorden van Groenland in het water. De 170 miljoen dollar kostende raket ging daarbij onherroepelijk verloren.

De lancering van CryoSat vanaf de Russische basis Plesetsk. De tweede trap van CryoSat’s raket koppelde zich niet volgens plan los, waardoor de satelliet niet naar zijn geplande baan kon manoeuvreren. De hele combinatie plonste ten noorden van Groenland in zee. bron: ESA

ESA’s satelliet was speciaal ontworpen om met zijn radar de dikte van de noordelijke ijskap te meten. Wetenschappers hebben al langer manieren om het oppervlak van die ijskap te bepalen, maar de totale hoeveelheid ijs hangt ook af van de diepte. Met CryoSat’s gevoelige apparatuur hadden ESA’s onderzoekers de diepte tot op centimeters nauwkeurig kunnen meten. Dat soort gegevens zijn belangrijk om de effecten van het broeikaseffect op de gemiddelde temperatuur te volgen – hoe warmer, hoe meer ijs er smelt.

De satelliet CryoSat had de dikte van poolijs nauwkeuriger dan ooit tevoren kunnen meten. De radar aan boord zendt een signaal uit naar beneden. Niet lang daarna ontvangt Cryosat de echo van het oppervlak direct onder de satelliet. Omdat de signaalsnelheid bekend is (de lichtsnelheid), kun je de afstand tussen oppervlak en satelliet bepalen. bron: ESA/AOES Medialab Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

Waarom de Rockot-raket (een omgebouwde militaire Russische SS-19, oorspronkelijk bedoeld voor intercontinentale vluchten) haperde, is niet duidelijk. De eigenaar, het Russische-Europese bedrijf Eurockot, heeft sinds zijn eerste lancering in 2000 15 ruimtevaartuigen gelanceerd. Het nieuwe Rockot-Breeze model, dat een speciale capsule bovenop de eigenlijke raket heeft om de lading in zijn eindbaan te brengen, had vóór het CryoSat-ongeluk een vlekkeloze staat van dienst met zijn vijf lanceringen.

Eurockot’s aandeelhouders zijn de Russische staat en het Khrunichev Ruimtevaart Centrum. Samen met ESA gaan zij onderzoeken wat er precies is foutgegaan tijdens de lancering van Cryosat.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 09 oktober 2005

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.