Je leest:

Chinese Mo Yan wint Nobelprijs voor de Literatuur

Chinese Mo Yan wint Nobelprijs voor de Literatuur

Auteur: | 12 oktober 2012

De Nobelprijs voor de Literatuur 2012 werd gisteren toegekend aan de Chinese schrijver Mo Yan vanwege het ‘hallucinerend realisme waarmee hij volksverhalen, geschiedenis en het hedendaagse combineert’. Vandaag was Mo Yan opnieuw in het nieuws omdat hij bij de Chinese regering heeft aangedrongen op vrijlating van landgenoot en dissident Liu Xiaobo, die in 2010 de Nobelprijs voor de Vrede won.

Volgens een onderzoekje van de BBC is de gemiddelde Nobelprijswinnaar voor de Literatuur Europees, man, boven de 45, getrouwd en bebaard. De Nobelprijswinnaar voor de Literatuur 2012 voldoet aan drie van de vijf criteria, maar is geen Europeaan en draagt geen baard. Het gaat om de Chinese schrijver Mo Yan (57), die vooral bekend werd met zijn boek Het rode korenveld.

Het Nobelcomité heeft voor Mo Yan gekozen vanwege het ‘hallucinerend realisme waarmee hij volksverhalen, geschiedenis en het hedendaagse combineert’. De naam Mo Yan is een pseudoniem en betekent ‘spreek niet’. Dat pseudoniem moet begrepen worden met een knipoog: de schrijver staat vooral bekend om zijn uitbundige schrijfstijl. Op de correcte uitspraak van zijn naam wordt uitgebreid ingegaan op Language Log, een blog van een groep Amerikaanse taalkundigen. De werkelijke naam van de schrijver is overigens Guan Moye.

Wikimedia Commons

Mo Yan werd in 1955 geboren in Gaomi te Shandong (Noordoost-China). Zijn ouders waren boeren. Tijdens de Culturele Revolutie moest hij zijn schoolperiode afbreken om eerst te gaan werken als boer, later als fabrieksarbeider. In 1976 werd hij lid van het Volksbevrijdingsleger en ging hij literatuur studeren. Zijn eerste verhaal werd in 1981 gepubliceerd in een literair tijdschrift; zijn doorbraak kwam in 1986 met de novelle Tou Le radis de cristal (Franse vertaling; niet in het Nederlands vertaald). Daarna schreef hij tien romans en meer dan tachtig verhalen. Met zijn eerste roman Het rode korenveld brak hij internationaal door. In 1987 werd deze roman ook verfilmd.

Geschiedenis als terugkerend thema

Mo Yan verwierf internationale faam met zijn boek Het rode korenveld. Dat boek beschrijft een familiegeschiedenis in de geboortestreek van de schrijver: Shandong, de kustprovincie die onder andere bekend is om zijn koren, dat de basis vormt voor korenwijn. Het rode korenveld speelt ten tijde van de Tweede Chinees-Japanse oorlog, waarin vele Chinese dorpen verwoest en talloze burgers vermoord werden door het Japanse leger. In zijn andere boeken schrijft hij ook over de burgeroorlog tussen de communisten en nationalisten, die in 1949 door de communisten werd gewonnen. Bij zijn roman Grote borsten, brede heupen leidde dat tot een tijdelijk uitgeefverbod omdat de communisten niet heroïsch genoeg geportretteerd zouden zijn.

Mo Yan wordt door bewonderaars onder andere vergeleken met Charles Dickens door zijn lijvige boeken met een sterke moraal. Zelf zegt Mo beïnvloed te zijn door de schrijvers William Faulkner en Garcia Marquez. Net als hun boeken zijn Mo’s verhalen vaak gesitueerd in kleine steden, en geschreven in een magisch realistische stijl. Mo is misschien wel de bekendste Chinese schrijver in het Westen, dankzij de goeie vertalers van zijn werk in een groot aantal Europese landen (zijn werken zijn vooral vertaald in het Engels, Frans, Duits, Spaans en Zweeds). Dat is overigens wel bijzonder, omdat de Chinese regering weinig geld stopt in het promoten en vertalen van eigen literatuur in het buitenland. Voor het vertalen van hun werk moeten Chinese schrijvers het daarom vooral hebben van buitenlandse financiers.

Andere Chinese nobelprijswinnaars

Overigens is het niet de eerste keer dat de Nobelprijs voor de Literatuur naar China gaat: in het jaar 2000 werd deze toegekend aan Gao Xingjian. In 2010 werd Liu Xiaobo Nobelprijswinnaar voor de Vrede wegens zijn ‘lange en vreedzame strijd voor fundamentele mensenrechten in China’. Eind 2008 schreef hij met anderen een open brief aan de regering: Charta 08 is een manifest dat oproept tot een nieuwe grondwet met bescherming van de mensenrechten. Kort na verschijning werd een aantal ondertekenaars opgepakt, waaronder Liu Xiaobo. Het is de eerste keer dan Mo Yan zich in het openbaar uitspreekt over zijn landgenoot. Als lid van de Communistische Partij leek hij tot nu toe vooral aan de kant van de regering te staan.

Bronnen:

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 oktober 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.