Je leest:

China oorzaak van de crisis

China oorzaak van de crisis

Spaardrift Chinezen leidde tot goedkoop geld

Auteur: | 30 augustus 2012

De huidige financiële crisis is veroorzaakt door de opkomst van China. De spaardrift van Chinezen leidde tot veel goedkoop geld. Dit leidde weer tot overbesteding op de Amerikaanse huizenmarkt. En toen die uiteindelijk kelderde begon de financiële crisis. Dat concludeert Heleen Mees in haar proefschrift,‘Changing Fortunes – How China’s Boom Caused the Financial Crisis’ waar ze eergisteren op promoveerde.

Het ontstaan van de financiële crisis in 2008 en de daaropvolgende wereldwijde recessie wordt nogal eens geweten aan inhalige Wall Street-bankiers die subprime hypotheken – hypotheken met een lage rente in het begin die langzaam oploopt – verkochten. Een subprime hypotheekvorm is vaak bestemd voor mensen die bij een gewone bank geen lening kunnen krijgen, omdat ze geen vast inkomen hebben of om andere redenen. In sommige gevallen konden er zelfs subprime hypotheken worden afgesloten, als er helemaal geen inkomen was.

Niet alle gekochte huizen in de VS waren gedekt met voldoende middelen.
Wikimedia Commons

In de eerste jaren van deze hypotheekvorm zijn de lasten laag, maar over de gehele looptijd geldt een hogere rente dan bij een andere hypotheekvorm. Als je vervolgens je baan verliest kan deze hypotheek dan echt een molensteen om je nek worden, zoals inmiddels de nodige Amerikanen en ook Nederlanders aan den lijve ondervonden.

Bij het verstrekken van zulke hypotheken was er bovendien falend financieel toezicht door bijvoorbeeld andere financiële organen of de overheid. Hierdoor werd uiteindelijk de crisis veroorzaakt, menen velen.

Chinezen

Maar Mees stelt op basis van haar onderzoek dat dergelijke hypotheekproducten nauwelijks de oorzaak genoemd kunnen worden van de hausse op de Amerikaanse huizenmarkt – en de klap die daarna volgde. Die bijzondere hypotheekvormen vormden namelijk minder dan vijf procent van het totaal aantal hypotheken in de periode 2000 tot en met 2006, zo schat ze.

Wat dan wel de oorzaak was? Mees voert in haar proefschrift als oorzaak de spaardrift van Chinezen en de gevolgen die dit had voor de rente op. Die spaardrift heeft overigens wel weer zijn wortels in Amerika, wat maar weer eens laat zien hoe verbonden landen economisch tegenwoordig vaak met elkaar zijn.

Chinese bank in Harbin. De neiging van Chinezen om veel te sparen leidde tot overconsumptie in de Verenigde Staten.
Wikimedia Commons

Het ruime monetaire beleid van de Federal Reserve, de particuliere, centrale bank van de Verenigde Staten, aan het begin van dit decennium leidde in de VS namelijk tot een golf van herfinancieringen in 2003 en 2004 en een groei van de persoonlijke consumptie-uitgaven. Die spendeerdrift van Amerikanen stimuleerde weer de economische groei in China, en daarmee ook het spaarsaldo in dat land.

Chinezen sparen gewoonlijk meer dan de helft van hun nationaal inkomen en houden deze overwegend aan in de vorm van bankdeposito’s, waarbij het spaargeld voor een afgesproken periode tegen een vaste rente op de bank staat. Die tegoeden hebben vervolgens wereldwijd de rente doen dalen.

Het grote aanbod aan goedkoop geld leidde tot een hausse op de huizenmarkt in de VS. Het klappen van deze zeepbel vormde vervolgens de start van de huidige financiële crisis en de ‘Grote Recessie’, die inmiddels ook Nederland teistert.

Samenzwering?

Overigens is Mees niet de eerste die China als aanstoker ziet van de wereldwijde economische crisis. Alleen was die rol geen opzet, meent Mees. Ze vond geen bewijs dat Chinese leiders met opzet de wereldwijde financiële markten zouden hebben overspoeld met goedkoop geld, wat ook wel eens wordt gedacht. Het totale spaarsaldo van China is namelijk vergelijkbaar met andere opkomende economieën in Azië.

Voor haar onderzoek baseerde de promovenda zich overigens op statistische databases in de VS en China. Daarnaast interviewde ze 300 respondenten in Beijing over de manier waarop zij tegen geld aankijken.

Heleen Mees.

ErasmusUniversiteit

Heleen Mees studeerde zowel economie als rechten. Ook schrijft ze een maandelijkse bijdrage voor het Amerikaanse tijdschrift Foreign Policy en columns in Het Financieele Dagblad. Ze promoveerde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en werkt nu als adjunct universitair hoofddocent aan de New York University’s Wagner Graduate School of Public Service. Naast haar economische stukken staat Mees ook bekend om haar feministische ideeën.

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 augustus 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.