Je leest:

Buys Ballot-medaille voor grondlegger chaostheorie

Buys Ballot-medaille voor grondlegger chaostheorie

De Amerikaanse meteoroloog Edward Norton Lorenz ontvangt 12 mei de Buys Ballotmedaille van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Hij krijgt de prijs voor zijn bijdrage aan de wetenschap op het gebied van weer- en klimaatvoorspellingen.

Lorenz is de bedenker van de zogenaamde chaostheorie. Hij ontdekte dat een kleine verstoring in de atmosfeer grote gevolgen kan hebben voor het weer elders: de wiekslag van een vlinder in China kan een storm in Amerika tot gevolg hebben. Dit is van groot belang voor de methode waarmee de meerdaagse weersverwachting tegenwoordig wordt berekend. Zijn theorie wordt dagelijks toegepast voor het maken van weersverwachtingen op de middellange en langere termijn. De chaostheorie heeft overigens niet alleen de beoefening van de meteorologie, maar ook die van wetenschappen als biologie en geneeskunde en zelfs de sociale wetenschappen veranderd.

Edward Norton Lorenz

Edward Norton Lorenz (1917) is van huis uit wiskundige. Zijn carrière in de meteorologie begon in de Tweede Wereldoorlog, toen hij weersvoorspeller was voor het US Army Air Corps. Hij studeerde vervolgens meteorologie aan het Massachusetts Institute of Technology (MIT), promoveerde er en werd er vervolgens hoogleraar. Ook na zijn pensionering in 1987 bleef Lorenz actief in het onderzoek naar de atmosfeer.

De Buys Ballotmedaille is de oudste meteorologische onderscheiding ter wereld. De medaille werd in 1888 ingesteld ter ere van de beroemde meteoroloog prof. C.H.D. Buys Ballot (1817-1890), oprichter van het KNMI en lid van de Akademie. De KNAW kent de medaille sinds 1893 een keer in de tien jaar toe aan de onderzoeker die het meest heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van de meteorologie. Edward Norton Lorenz is de twaalfde winnaar van de Buys Ballotmedaille.

Chaos-theorie in a nut-shell: kleine veranderingen in de beginwaarden (de wind van een vlindervleugel) kunnen grote veranderingen in de uiteindelijke uitkomst van een berekening tot gevolg hebben (al dan geen storm).

Dit artikel is een publicatie van Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI).
© Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 12 mei 2004

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.