Je leest:

Bruine kroegen en allochtone stenen

Bruine kroegen en allochtone stenen

Boekrecensie Experiment NL

Auteur: | 30 juli 2009

Nieuwsgierig wat Nederlandse onderzoekers allemaal uitspoken in hun labs? Je hoeft geen hoogleraar als oom of journalist als broer te hebben voor een kijkje achter de schermen. In haar jaarlijkse uitgave Experiment NL zet NWO de kunststukjes van recent Nederlands onderzoek op een rijtje. En dat gaat een stuk verder dan dijken bouwen…

Hoe onderzoek je drinkgedrag van jongeren als je niet met een klembord in de kroeg wilt staan? Simpel, je bouwt gewoon je eigen kroeg. Met de hulp van Marktplaats.nl toverde psycholoog Sander Bot zijn laboratorium om in een bruin café waar hij eerstejaars studenten taken liet uitvoeren. In de zogenaamde ‘pauzes’, die eigenlijk het echte experiment waren, liet Bot de alcohol rijkelijk vloeien om erachter te komen hoe jonge mensen met drank omgaan. Met verbluffende resultaten – zo bevestigde Bot de mythe dat zowel mannen als vrouwen minder drinken als ze wat te doen hebben, zoals tafelvoetbal. Maar alleen de mannen halen na het potje hun achterstand net zo hard weer in.

Lef

Dit is slechts één voorbeeld uit het boek Experiment NL, waarin NWO, de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, meer dan tachtig onderzoeken van eigen bodem in de schijnwerpers zet. En dan hebben we het over nieuw onderzoek uit alle hoeken van de wetenschap. Een kleine greep uit de onderzoeken: elektronische inkt voor oprolbare plastic kranten, niet eerder ontdekte schilderijen van Van Gogh, botsende sterrenstelsels, lasers die in draaiende dieselmotoren kijken, het vernederlandsen van Marokkaanse vrouwen, het energie-eiland, CSI tegen kindermishandeling, chattende planten, bosbranden volgen op Google Earth en de geheime taal van Oost-Timor.

Goed, van sommige onderzoeken vraag je je af waarom NWO ze financiert, laat staan erover schrijft. Onderzoek naar het scharrelgedrag van de strandkrab ‘prestigieus’ noemen getuigt van een grote dosis lef. Maar dit is de uitzondering op de regel. Vaker gaan de hoofdstukjes over baanbrekend onderzoek naar dingen als kwantumcomputers of oplossingen voor het energieprobleem. Dan is het duidelijk waarom Nederland haar centrale plek op de wetenschappelijke wereldkaart dubbel en dwars verdient.

Allochtoon gesteente

Als het boek één nadeel heeft, is het dat de hoofdstukjes bijna allemaal dezelfde formule volgen. Een groot probleem dreigt aan de horizon dat onze manier van leven in gevaar brengt. Maar daar is de Nederlandse wetenschapper die als een soort Superman met een labjas ten strijde trekt en (hopelijk) op tijd is om de boel te redden. Dat is een paar keer leuk, maar na twintig hoofdstukjes wordt de probleem-onderzoeksmethode-oplossing structuur wel een beetje eentonig.

Gelukkig houden de vormgevers ook rekening met lezers met de aandachtsspanne van een tienjarige. Elke pagina bestaat voor de helft uit grote kleurenfoto’s die je echt meenemen naar de plek waar het onderzoek is verricht. Ook worden coole feitjes over het onderzoek terloops genoemd in kadertjes. Zo komt de Out of Africa theorie ter sprake, en leert de lezer dat de woorden allochtoon en autochtoon hun oorsprong vinden in de geografie (autochtoon gesteente ligt er al, allochtoon gesteente schuift eroverheen).

Het boek heeft ook een bonussectie voor scholieren en studenten die erover denken om carrière te maken in de wetenschap. NWO schetst academische portretten van de pokerende student tot de gezaghebbende hoogleraar. Alles wat je wilt weten maar niet durft te vragen wordt uitgebreid toegelicht. Natuurlijk horen salarissen daar ook bij.

Ghetto’s

Al met al laat Experiment NL zien dat Nederlands onderzoek veel verder gaat dan gesloten laboratoria en muffe collegezalen. Van de Texelse stranden en de ghetto’s van India tot de bodem van de oceaan, overal vindt je onze mannen en vrouwen terug. En dankzij NWO hoef je geen droge artikelen en onderzoeksverslagen door te spitten om daar achter te komen.

Lees meer over Experiment NL:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 juli 2009

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.