Je leest:

Brandstofrevolutie in transportwereld

Brandstofrevolutie in transportwereld

Auteur: | 16 april 2012

De goederen van de vroege industrialisatie werden vervoerd met een nieuwe generatie stoomschepen. Na de zegetocht van de dieselmotor zijn we nu toe aan een schone transportbrandstof: gas. De transportwereld en de binnenvaart lijken klaar te zijn voor schoon transport, nu nog een LNG-infrastructuur met pompstations. Tijd voor een overzicht.

Dieseltrucks kunnen na wat kleine ingrepen op LNG gaan rijden
Beeld; Docwerk

Tijdens de opkomende Industrialisatie kwam een stroom goederen vrij die vervoerd werd met een van de eerste wonderen der techniek; het stoomschip. Rond 1900 werden de eerste dieselmotoren gebouwd en getest. Nu, 100 jaar later, schakelen we na steenkool en diesel over op het veel schonerere gas. Een nieuwe generatie gasmotoren zorgt dat vrachtwagens en schepen met minimale uitstoot hun werk doen. De vervoerssector lijkt klaar voor schoon transport, er zijn schone brandstoffen beschikbaar, nu nog de pompstations. Tijd voor een overzicht.

Er waart een stille schone revolutie door de wereld van de vracht. Overal fluistert het mysterieuze toverwoord; LNG . Vracht, daar had je altijd veel diesel voor nodig. Diesel staat voor stoer; nononsense, maar ook voor fossiele brandstof, stank en roet. Vóór het dieseltijdperk stonden stoere mannen half in het donker steenkool te voeren aan de hongerige ovens onder de stoomketels. Het was de enige manier om met vracht ‘vooruit’ te komen en de nieuwe producten van het Kapitalisme af te leveren in de haven van bestemming. Door al het stoom bloedde de zeilend vrachtvaart al snel dood.

Gas is een schone brandstof voor transport. Toch zijn het zijn vooral de hoge olieprijs en strenge milieueisen die de reders en transporteurs nu aanzetten om de aandrijving van hun vloot te vernieuwen. Den Haag en provincies als Gelderland werken al samen met transporteurs aan de Truck van de toekomst en aan een sectoroverstijgende Fuelswitch.

Binnenvaart naar LNG-pomp

De binnenvaart is klaar voor LNG, zegt schippersorganisatie Schuttevaer na grondige berekening op de calculator. LNG, Liquefied Natural Gas, is een schone brandstof (zie kader) die bestaat uit vloeibaar gemaakt aardgas. Het bevat een mengsel van methaan met restgassen als stikstof, propaan of ethaan. Het compleet vervangen van bestaande dieselmotoren in de binnenvaart zou een erg kostbare zaak worden. Een interessant en betaalbaar alternatief is de techniek LNG Dual Fuel. Diesel wordt dan bij de brandstofinlaat vermengd met gas (in de verhouding 20-80). Deze cocktail ploft prima en zorgt voor een goede verbranding en een aanzienlijk uitstootvermindering in bestaande motoren. Er moet wel even gesleuteld worden om de brandstoftoevoer aan te passen aan LNG. Veel rubber ringen en slangen zijn niet bestand tegen het gas, de druk etc. Deen Shipping en Pon Power bouwden onlangs een eerst eerste motorschip op Dual Fuel, de Argonon. De emissiewaarden voor NOx en PM van het schip ‘zijn laag bij een gelijkblijvend rendement van de motor’. Bij een enkele Argonon zal het wel niet blijven. Motorenleverancier Arie Koedood verwacht dat de hele binnenvaart omschakelt op LNG. Binnen vijf tot tien jaar is de binnenvaart volgens hem een groene en duurzame sector. Naast de schone motoren is de binnenvaart ook op een andere manier goed voor het milieu. Elke groot vrachtschip haalt met een vrachtje heel veel vrachtwagens van onze overvolle snelwegen. Ook dat lucht weer een beetje op.

Schone brandstof

LNG is aardgas dat bij -162 graden Celsius vloeibaar is geworden. Het volume wordt dan 600 maal kleiner dan dat van aardgas. Daardoor staat een vol LNG schip voor een ‘zee aan gas’. De energiedichtheid van LNG is wat hoger, maar de emissies zijn veel lager. LNG wordt geproduceerd in LNG-fabrieken maar tegenwoordig ook in nieuwe drijvende LNG-fabrieken. De LNG tanks op de schepen worden dubbelwandig uitgevoerd om de lage temparatuur te kunnen behouden. Met behulp van speciale LNG carriers komt het gas onze kant op. In de haven van Rotterdam is inmiddels een nieuwe LNG-terminal geopend, dus Rotterdam is er klaar voor. Het is de eerste stap naar een LNG-infrastructuur.

Schone trucks onderweg

Emissies nemen sterk af
Beeld Wiki Comm

Den Haag stimuleert sinds twee jaar nieuwe experimenten en proeftuinen voor de Truck van de toekomst. De transportbedrijven stapten met extra overheidssteun graag in. De samenwerking begint nu vruchten af te werpen. Zo gaat dit voorjaar de Amsterdamse Afval Service West met een aantal huisvuilauto’s op ‘groen gas’ rijden. Het afval dat de trucks ophalen, wordt na verwerking de brandstof voor de truck ..! Het project maakt deel uit van het landelijke project “Truck van de Toekomst”, een initiatief van AgentschapNL. Truckleverancier Volvo omarmt LNG als brandstof van de toekomst. Het bedrijfsleven gaat langzaam over stag voor duurzaam vervoer. Op een tweedaagse Small Scale LNG-congres in Amsterdam werd enthousiast gesteld dat LNG een standaard brandstof in het Europese transport moet worden. Omdat pompstations nu nog ontbreken langs de snelweg, werkt Volvo al op eigen houtje aan Blue corridors, een Europees netwerk van LNG-tankstations voor zware voertuigen. In Nederland rollen al enkele schone LNG-trucks over het asfalt en er zijn nieuwe in de maak. Rolande LNG B.V. heeft inmiddels een truck op vloeibaar biogas; Liquefied Biogas uit organisch afval. De truck rijdt rond als voorbeeld voor de sector. De truck rijdt niet alleen schoner, maar ook goedkoper, zo’n 2-5 cent per km goedkoper dan traditionele diesel.

Van stoom naar diesel

Selandia eerste schip met dieselmotor

Na 1910 werd de Westerse vrachtvaart langzaam omgebouwd om op diesel te kunnen draaien. De wereld moest toen afkicken van steenkool en stoom. Het vracht- en passagiersschip Selandia (zie afb.) was in 1912 het eerste schip met een dieselmotor. Het was een revolutie; weg met het gebeul met stoffige kolen en het gezwoeg in de hitte. Op 28 februari 1892 kreeg Rudolf Diesel patent nummer 67207 voor zijn vinding om diesel in een verbrandingsmotor spontaan te laten ontbranden bij hoge druk. De werf Burmeister & Wain (B&W) kreeg toestemming van uitvinder Rudolf Diesel en legde een eerste exemplaar in het schip Selandia. De dieselmotoren werden een doorbraak voor de scheepvaart en …. de Westerse economie. Na een eeuw van vooruitgang en roet wordt dieselmotor binnenkort links en rechts ingehaald door het veel schonere gas (Bio-, LNG- etc).

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 16 april 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.