Je leest:

Blowen voor de wetenschap

Blowen voor de wetenschap

Auteur: | 11 december 2006

Scholieren die regelmatig een jointje opsteken, of op een andere manier cannabis gebruiken, kunnen meedoen aan wetenschappelijk onderzoek van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Het is namelijk nog onbekend of cannabis de ontwikkeling van jonge hersenen verandert en zo ja, hoe dan.

Het UMC Utrecht doet onderzoek naar cannabis en het brein, met hulp van functionele MRI. Dat is een scanner die live hersenactiviteit meet en in beeld brengt. De proefpersonen tussen 12 en 17 jaar waarnaar het UMC zoekt, zijn nodig om uit te vissen wat het effect is van blowen op de ontwikkeling van de hersenen. Wetenschappers willen de activiteit in de hersenen van jongeren die veel hebben geblowd, namelijk vergelijken met de grijze cellen van jongeren die nooit cannabis gebruikten. De test die een eventueel verschil moet ontmaskeren, bestaat uit verschillende (pc-)taken waarbij je flink moet nadenken.

De cannabisplant, of in gewoon Nederlands: hennep. Van de hars van hennep wordt hasj gemaakt, van de knoppen van vrouwelijke bloemtoppen kan je marihuana maken. Wie eenmaal hasj geroken heeft, herkent de geur voortaan altijd.

Niet af

Met het onderzoek hopen de Utrechtse onderzoekers te zien welk effect cannabisgebruik op jonge leeftijd heeft. Want in de puberteit zijn de hersenen nog niet helemaal ‘af’. Gebieden die bijvoorbeeld betrokken zijn bij geheugen en concentratie moeten als het ware nog rijpen. Cannabis verstoort die ontwikkeling mogelijk.

In deze doorsnede is met groen weeggegeven waar cannabis werkt in het brein. (Bron: wikipedia.nl)

Meedoen?

Als je wilt meedoen in het onderzoek, kun je op de website hieronder een vragenlijst invullen en (per post of e-mail) versturen aan onderzoeker Gerry Jager. Via de vragenlijsten worden kandidaten geselecteerd, legt Gerry Jager uit. “De uitkomst van het onderzoek waaraan zij meedoen, helpt bij hulpverlening en behandeling van jonge cannabisgebruikers die in de problemen komen. Pubers die regelmatig cannabis gebruiken, kunnen te maken krijgen met psychische problemen, schulden of en stoppen vaker vroegtijdig met school.”

Naar de vragenlijst voor deelname aan het onderzoek van UMC Utrecht

13000 x hulp gevraagd

Van de 13-jarigen in Nederland heeft 7 procent ooit hasj of wiet geprobeerd. Bij 17- en 18-jarigen is dat aandeel al 44 procent. Bij de meeste jongeren blijft het bij één keer uitproberen. Maar bij een kleine groep (vaker jongens dan meisjes) is uitproberen het begin van regelmatig cannabisgebruik. Onder scholieren van 12 jaar en ouder heeft 10 procent van de jongens en 7 procent van de meiden pasgeleden nog hasj of wiet gebruikt. Hoewel er felle discussies bestaan over de vraag of cannabis wel verslavend is, kloppen elk jaar 13.000 hasjies- en wietgebruikers aan bij de verslavingszorg. In 2004 waren ruim duizend van hen jonger dan 20 jaar en dat aandeel neemt toe. Opvallend is dat niet iedereen die cannabis gebruikt, daar last of problemen mee krijgt. De leeftijd waarop je begint met blowen, kan daarbij van invloed zijn. Vandaar de onderzoeken in Utrecht.

De gedroogde vrouwelijke bloemtoppen (marihuana) die je in de coffeeshop kunt kopen zijn donkerbruin tot zwart van kleur. Er zijn vele soorten hasjies te koop, de populairste zijn White widow, K2 en Skunk. Gemiddeld betaal je tussen de 2 en 7 euro per gram.

Maria & Juana

Het Europees waarnemingscentrum voor drugs en -verslaving stelt in een rapport van november 2006 dat cannabis wereldwijd nog steeds de meest geproduceerde en verhandelde illegale drugs is, én de soort die het meest in beslag wordt genomen. Cannabis is de afgekorte naam voor de plant Cannabis sativa var. indica of, in huis-tuin-en-keuken-taal: hennep. Van de hars van de hennepplant kan je hasjies maken. De bladeren en bloemen zijn de basis van marihuana, dat gebruikers mengen met tabak, vandaar de naam ‘joint’ (van het Engelse to join, samenvoegen). De naam marihuana komt waarschijnlijk van een andere samenvoeging, namelijk twee veelvoorkomende Spaanse vrouwennamen, Maria en Juana. Marihuana verwijst zo naar de eigenschap van cannabis dat het lust kan opwekken.

Zie hier de werkzame stof in cannabis: THC (delta-9-tetrahydrocannabinol). Dit zorgt nou voor het ontspannen gevoel. Het kan ook leiden tot ‘zware’ ledematen (als steen, vandaar het Engelse ‘stoned’).

THC lijkt op lichaamseigen anandamide

Maar het effect is groter dan zin in sex. Een matige hoeveelheid van de werkzame stof uit hennep, THC (delta-9-tetrahydrocannabinol), zorgt ervoor dat je relaxed raakt. Dat komt omdat THC in je brein gaat zitten op een zogeheten receptor die normaal bezet is met een ander goedje, namelijk anandamide. Die lichaamseigen versie van THC werkt hetzelfde, maar komt slechts in veel lagere concentraties voor in het lichaam. Omdat THC behalve ontspannend ook pijnstillend werkt, wordt het door artsen soms voorgeschreven bij multiple sclerose (een ziekte waarbij de zenuwen degenereren) of aan patiënten die herstellen van een chemokuur tegen kanker.

De zaadjes van de cannabisplant. Het is in Nederland officieel niet toegestaan hennepplanten te kweken maar de politie gedoogt voor particulier gebruik het bezit van maximaal vijf planten per persoon (en maximaal 30 gram hasjies).

Lollig of niet?

Een van de effecten van THC is dat het alle gevoelens en zintuigen versterkt. Dat is lollig als je je goed voelt; je raakt superontspannen, en mooie muziek of beelden kunnen veel intenser overkomen dan normaal, net als aanrakingen. Maar wie niet lekker in zijn vel zit, of angstig is, kan last krijgen van angstaanvallen, paranoia of paniek. Een combi met alcohol is trouwens niet aan te bevelen: cannabis versterkt het effect van alcohol. Braken komt dan vaak voor.

Zelf kweken

In Nederland mag je officieel geen cannabis bezitten en ook niet zelf kweken. Maar vanwege het gedoogbeleid is het coffeeshops toegestaan maximaal 5 gram te verkopen per klant. Particulieren mogen ook maximaal 5 planten zelf kweken. In het buitenland is bezit en –handel van (zelfs weinig) cannabis een misdrijf.

Meer lezen over cannabis of drugs?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 december 2006

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.