Je leest:

Duurzame biodiesel? Koolzaad zakt voor de test

Duurzame biodiesel? Koolzaad zakt voor de test

Auteur: | 13 augustus 2012

Biodiesel uit koolzaadolie duurzaam? Volgens de Europese Commissie wel: biodiesel uit koolzaadolie zou 38 procent minder uitstoot van broeikasgassen geven in vergelijking met fossiele brandstoffen. Maar volgens Duitse onderzoekers, die de uitstoot van broeikasgas narekenden, klopt dit van geen kant.

In koolzaad zit 40-45% olie.
Marilyn Peddel, Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Van alle plantaardige oliën die in Europese biodiesel belanden is tachtig procent afkomstig van koolzaad. Het plantje groeit goed op kleibodems in gematigde klimaten en verdraagt ook goed strenge winters. Het is daarom één van de favorieten op ons continent voor biobrandstof.

Maar biodiesel gemaakt uit koolzaadolie is waarschijnlijk niet duurzaam genoeg om getankt te mogen worden binnen Europa. Dat is de conclusie van onderzoekers Gernot Pehnelt en Christoph Vietze van de Friedrich Schiller Universiteit in Duitsland. Zij namen de hele productieketen, vanaf het zaadje dat de grond in gaat tot aan de biodiesel die getankt kan worden, onder de loep.

Strenge regels

De maatschappij moet schoner en duurzamer, vinden we. In plaats van de economie te laten draaien op vervuilende en oprakende olie, zou deze moeten omschakelen naar duurzame, hernieuwbare brandstof. Zoals brandstof gemaakt uit biomassa: biobrandstoffen. Deze hernieuwbare energie moet aan strenge regels voldoen om als ‘duurzaam’ te mogen gelden. Eén van de regels, zoals die staat in de Richtlijn hernieuwbare energie uit 2009, is dat bij de productie en het gebruik van biobrandstof in het transport, 35 procent minder broeikasgassen worden uitgestoten dan bij fossiele brandstoffen. Dat geldt tot 2017. Daarna moet dat percentage zelfs zijn opgelopen tot vijftig procent.

Bij de verbranding van biodiesel komt ook CO2 vrij.

Volgens onderzoeken uitgevoerd door de Europese Commissie zelf voldoet biodiesel uit koolzaad aan deze norm. In vergelijking met fossiele brandstoffen zou koolzaadolie 38 procent minder uitstoot van broeikasgas opleveren dan zijn fossiele tegenhangers.

Maar dat is veel te positief gesteld, zeggen de Duitse onderzoekers nu. De duurzaamheid van koolzaad-biodiesel is op zijn best gezegd twijfelachtig. Vorige maand publiceerden zij binnen de universiteit hun onderzoek waarin ze probeerden de uitkomsten van de Europese Commissie na te rekenen. Maar in hun berekeningen bleek de besparing aan broeikasgas-uitstoot een stuk lager uit te vallen.

Scenario’s

De onderzoekers waren grondig. Ze berekenden de uitstoot van broeikasgassen in een aantal verschillende situaties. De variatie in kwaliteit van de bodem en het gebruik van kunstmest tijdens de groei van koolzaad werden meegenomen, evenals de efficiëntie waarmee koolzaad werd omgezet naar biodiesel. Daarnaast vergeleken ze de uitstoot van biodiesel met die van fossiele brandstoffen.

Met het scenario dat het meeste leek op de berekeningen van de Europese Commissie kwamen de Duitsers uit op een besparing aan broeikasgas van 29,7 procent. Een stuk lager dan de geschatte 38 procent van de EU. Alleen in het gunstigste scenario kwam de productie van koolzaad-biodiesel als duurzaam uit de bus.

De duurzaamheid van biodiesel uit koolzaad valt dus vies tegen. En dan hebben de onderzoekers nog niet eens rekening gehouden met de gevolgen van biodieselproductie voor het milieu en de boeren. Als verandering in landgebruik – zoals minder verbouwing van voedsel omdat de grond nodig is voor brandstofgewassen – ook mee zou tellen in de duurzaamheidsberekening, zou koolzaad er nog veel slechter van af komen.

De groei van koolzaad geeft ook CO2-uitstoot door onder andere het gebruik van kunstmest en tractoren.
Tankpro

Transparant

‘Zeggen dat koolzaad duurzaam is in alle gevallen, zoals de EU nu doet, is simperweg niet waar’, zegt Pehnelt tegen de website Nature News. Volgens hem is het niet duidelijk hoe de EU aan zijn uitkomsten is gekomen, of wat de bronnen zijn van de gegevens waarop ze hun berekeningen baseren.

De Europese Commissie gaf een verklaring op de kritiek: ‘Verschillende onderzoeken kunnen met verschillende resultaten komen, afhankelijk van de gebruikte aannames.’ Volgens hen zijn hun berekeningen gebaseerd op gegevens verkregen door vooraanstaande experts van over de hele wereld, en zijn de data voor iedereen gewoon vrij beschikbaar.

De discussie wordt vervolgd. De Europese Commissie werkt ook zelf al aan een onderzoek waarin ook de verandering in landgebruik, als gevolg van het biobrandstofbeleid, wordt meegenomen. In 2014 moet het rapport verschijnen. Maar aangezien koolzaad nu al aan het randje van duurzaamheid bungelt, ziet zijn toekomst als brandstof er niet rooskleurig uit.

Bronnen:

Lees meer over biobrandstof op Kennislink:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/biobrandstof.atom", “max”=>"7", “detail”=>"minder"}

Lees meer over biobrandstof op Wetenschap24:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 13 augustus 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.