Je leest:

Bewegen is gezond

Bewegen is gezond

Bewegen om gezond te blijven is geen moderne hype. De gunstige invloed van lichamelijke activiteit op gezondheid werd al onderkend door de oude Grieken en was ook in de Indiase beschaving van 2.500 jaar geleden geen nieuws.

Neem deze citaten van de Griekse arts Hippocrates, uit de vierde eeuw voor Christus. ‘Lopen is het beste medicijn’, ‘Eten alleen is niet voldoende, je moet ook bewegen’, of ‘De juiste hoeveelheid voeding en lichamelijke oefening, niet te veel en niet te weinig, zijn de veiligste weg naar goede gezondheid’. Ze zouden zo in een moderne folder over het belang van bewegen passen! Ook de Indiase arts Sushrutha schreef zijn patiënten 2.500 jaar geleden al matige, dagelijkse lichamelijke activiteit voor om overgewicht te voorkomen.

Je kunt je afvragen waarom we die oude kennis nu weer zo hard nodig hebben. Het meest voor de hand liggende antwoord schuilt in onze levensstijl. Tot een halve eeuw terug eiste het normale leven van de meeste mensen zoveel lichamelijke activiteit dat met gemak werd voldaan aan de bewegingsadviezen van Hippocrates en Sushrutha. Tegelijk kun je je afvragen waarom de oude Grieken en Indiërs zich ook al druk maakten over het belang van bewegen. Hadden zij ook al last van ‘bewegingsarmoede’?

Toen bewegen nog gewoon was

De noodzaak om te bewegen is in het dagelijkse leven drastisch verminderd. Onze (over)grootouders vulden in de eerste helft van de vorige eeuw hun dagen met heel wat meer fysieke arbeid. Dat begon al aan de wastafel. Waar warm water nu gewoon uit de kraan komt, moest mijn opa eerst een bakje water opwarmen om zich te scheren. En dan niet op een gasgestookt fornuis, maar op een kolenkachel. De kolen moesten met enige regelmaat aangevuld worden, dus voor het schuim op zijn wangen zat, hadden opa en zijn fornuis al de nodige calorieën verbrand. Ook gedurende de rest van de dag verstookte hij waarschijnlijk meer koolhydraten en vetten dan wij tegenwoordig. Mijn opa had een kruidenierswinkel, waar de klanten niet zelf hun voorverpakte boodschappen uit de schappen haalden. De winkelier pakte alles in. Een kilo rijst werd uit een grote baal geschept en afgewogen, kaas en vleeswaren werden ter plekke gesneden.

De manager van een oude kruidenierswinkel deed heel wat meer fysieke arbeid dan zijn moderne collega.
Hollandse Hoogte

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat we door veranderingen in het soort werk dat we verrichten tegenwoordig inderdaad minder energie gebruiken tijdens het werk dan in 1960: ongeveer 100 kcal per dag minder. Dat is de hoeveelheid energie van ongeveer een kwartier sporten. In 1960 werkte 10% van de Amerikanen in de landbouw, 40% had een productiebaan en 50% werkte in de dienstverlening. Tegenwoordig zijn die getallen respectievelijk ongeveer 2, 20 en 78%. Productie- en landbouwwerk vergen gemiddeld wel 1,5 tot 2 keer zoveel energie als het werk in de dienstverlening. Als je ervan uitgaat dat we evenveel of zelfs meer eten dan onze voorouders, krijgen we nu dus meer energie binnen dan we nodig hebben. Die overtollige energie wordt opgeslagen in vet. Een overschot van 100 kcal/dag staat gelijk aan 11 gram vet, ofwel 4 kilo per jaar. Omdat een zwaarder lijf ook wat meer energie nodig heeft blijf je niet doorgroeien, maar bereik je ergens een nieuw, hoger evenwicht. Ook buiten werktijd was de energieconsumptie vroeger anders. Mijn opa ging na zijn werk niet achter de computer zitten. Televisies waren er vóór 1960 nog nauwelijks. Opa had wel een eigen moestuin die hem weer de nodige energie kostte: 150-250 kcal/uur. Een Engelse studie schat dat tussen 1945 en 1995 het totale dagelijkse energiegebruik met 800 kcal is afgenomen. Maar nog steeds denken we, net als Hippocrates en Sushruta, dat voldoende beweging en energiegebruik voorwaarden zijn voor een gezond en lang leven.

Zie ook:

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 juni 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.