Je leest:

Balkspiraalstelsels zijn nakomertjes

Balkspiraalstelsels zijn nakomertjes

Auteur: | 30 juli 2008

Sterrenstelsels met een rechte balk van sterren in hun kern zijn iets van het moderne heelal. Uit een inventarisatie van oude en jonge sterrenstelsels blijkt, dat balkspiraalstelsels 7 miljard jaar veel minder talrijk waren. De centrale balk van gas en sterren lijkt een teken van volwassenheid in sterrenstelsels. Ook onze Melkweg heeft zo’n balk.

Uit een groots opgezette inventarisatie van meer dan 2000 spiraalstelsels op uiteenlopende afstanden blijkt dat zogeheten balkspiraalstelsels 7 miljard jaar geleden veel minder talrijk waren dan nu. Balkspiraalstelsels lijken veel op ‘normale’ spiraalstelsels, maar worden gekenmerkt door een smalle, langgerekte verzameling van gas en sterren die dwars door de kern loopt. Het vermoeden bestond dat de centrale balken een teken van volwassenheid zijn, en de recente onderzoeksresultaten, verkregen met de Hubble-ruimtetelescoop, lijken dat te bevestigen.

Balkspiraalstelsel. Dit soort sterrenstelsels wordt gekenmerkt door een smalle, langgerekte verzameling van gas en sterren die dwars door de kern loopt.

Balkvorming

Op afstanden van rond de 7 miljard lichtjaar blijkt slechts twintig procent van de spiraalstelsels tot de balkspiralen te behoren, terwijl dat in onze naaste kosmische omgeving bijna zeventig procent is. Daarbij is bovendien vastgesteld dat deze toename volledig voor rekening komt van de kleinere en lichtere spiraalstelsels; de grote balkspiraalstelsels, waartoe ook ons eigen Melkwegstelsel behoort, zijn niet in aantal toegenomen. Balken ontstaan als de banen die sterren rond het centrum van een spiraalstelsel volgen instabiel worden en steeds verder van de cirkelvorm gaan afwijken. Het is een zichzelf versterkend effect: als er eenmaal een aanzet tot een balk ontstaan is, sluiten zich steeds meer sterren aan. De nieuwe waarnemingen wijzen erop dat in de kernen van lichtere stelsels minder makkelijk baaninstabiliteiten ontstaan, waardoor ze langer over hun balkvorming doen.

Dit artikel is een publicatie van Astronieuws.
© Astronieuws, alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 30 juli 2008

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.