Je leest:

Asociale eekhoorn adopteert weesjes

Asociale eekhoorn adopteert weesjes

Auteur: | 3 juni 2010

Rode Hudson eekhoorns zijn asociale dieren. Ze leven alleen en fysiek contact met soortgenoten is een uitzondering. Toch adopteert een vrouwelijke eekhoorn in zeldzame gevallen pups van een overleden soortgenoot. Waarom zou ze die moeite nemen?

Na negentien jaar onderzoek aan ruim tweeduizend eekhoornnestjes weet Jamieson Gorrell het zeker: Rode Hudson eekhoorns doen aan adoptie. Op zich niets bijzonders. Van zo’n zestig sociale zoogdiersoorten is inmiddels bekend dat ouders weleens jongen van een ander grootbrengen. Wat de observatie van de Canadese bioloog opvallend maakt, is het contrast hiervan met het anders zo asociale gedrag van de rode Hudson eekhoorn. Het dier leeft alleen en verjaagt iedere soortgenoot die zijn territorium binnendringt. Gorrell legt in Nature Communications uit hoe adoptie bij deze asociale eekhoorn in elkaar zit.

Vrouwelijke rode Hudson eekhoorn ontfermt zich over een weesje.
Jamieson Gorrell e.a., Nature Communications

Bloedverwant

Niet ieder rode Hudson eekhoorn weesje heeft het geluk in het nest van een zorgzame adoptiemoeder te belanden. Sterker nog, het grootste deel van de weesjes wordt aan zijn lot overgelaten. Adoptie is dan ook alleen mogelijk als er, op het moment dat de moeder sterft, een ander eekhoorn vrouwtje binnen 75 meter van het territorium ook pups heeft van ongeveer dezelfde leeftijd. Gorrell zag in negentien jaar tijd slechts 34 gevallen waarbij aan die voorwaarden werd voldaan. Vijf van de weesjes kregen uiteindelijk de nodige zorg van een adoptiemoeder.

Waarom werden juist die vijf pups geadopteerd? Gorrell merkte al snel op dat bloedverwantschap tussen de adoptiemoeder en de pup een doorslaggevende rol speelt. Op basis van genetisch onderzoek bepaalde de bioloog dat de weesjes steeds neefjes, nichtjes of kleinkinderen van de adoptiemoeder waren. Weesjes waarbij geen bloedverwant in de buurt is om hen op te vangen, kunnen het wel vergeten.

Toch is bloedverwantschap ook geen honderd procent garantie voor adoptie. Het opnemen van een extra pup brengt voor de adoptiemoeder namelijk ook kosten met zich mee. Hoe groter haar nest wordt, hoe kleiner de overlevingskans van haar eigen jongen. De rode Hudson eekhoorn adopteert dan ook alleen een weesje als zij voldoende verwant is aan de pup, de pup een redelijke kans heeft om te overleven in het nieuwe nest, èn als de kosten van adoptie laag zijn. Dat is precies volgens Hamiltons regel voor altruïstisch gedrag.

Een vrouwtje zal nooit meer dan één weesje tegelijkertijd opnemen, ook niet als er wel meer beschikbaar zijn. De kosten voor de adoptie van meerlingen zijn hoe dan ook te hoog.

Vrouwelijke rode Hudson eekhoorn brengt een weesje naar haar eigen nest.
Ryan W. Taylor

Stemgeluid

Gorrell worstelt echter nog met één vraag. Hoe weet het vrouwtje van de rode Hudson eekhoorn of een pup wel of geen bloedverwant is? Interactie tussen verschillende eekhoorns is er immers nauwelijks. De bioloog denkt dat de dieren elkaar leren kennen door naar unieke stemgeluiden te luisteren. Horen zij het stemgeluid van een aanverwante buurvrouw een paar dagen niet, dan gaan zij op onderzoek uit. Zijn er pups in het verlate territorium dan kan de eekhoorn beslissen er een te adopteren. Gorrell is op dit moment bezig met vervolgonderzoek om te kijken of die theorie klopt.

Bron

Jamieson Gorrell e.a. Adopting kin enhances inclusive fitness in asocial red squirrels, Nature Communications, 1 juni 2010

Zie ook

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 03 juni 2010

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.