Je leest:

Als een slak in de ochtend

Als een slak in de ochtend

Auteur: | 11 mei 2007

Denken, luisteren, praten en tegelijkertijd je spieren aansturen. Alle stukjes van een hersenpuzzel moet alles in elkaar passen. Onderzoeker Daniel Bratzke vond aanwijzingen dat ons brein in de vroege ochtend nog niet zo goed in is in puzzelen. Vooral niet als het snel moet gebeuren.

Gapend zet je je wekker uit. Tussen het aantrekken van je sokken door, neem je snel een slok koffie. Terwijl terwijl je je brood smeert, bedenk je wat je nog moet doen vandaag.

Het combineren van meerdere handelingen tegelijkertijd, multitasking, is een kunst op zich. Alles moet perfect op elkaar afgestemd worden, anders krijg je chaos. Je knoeit koffie, omdat je afgeleid bent. En je snijdt in je vinger in plaats van in je boterham. Om al deze taken goed uit te kunnen voeren, moet je je aandacht erbij houden en op tijd de juiste beslissingen maken. En laat dit nu net het moeilijkst zijn in de vroege ochtend!

Sommige mensen lijken minder hebben minder moeite te hebben met multitasking dan anderen

In de pas

Alle processen in je lichaam lopen op een biologische klok. Hormoonconcentraties nemen toe of af, cellen worden opgebouwd of afgebroken, slaap komt en slaap gaat. Je biologische klok hangt nauw samen met de hoeveelheid melatonine in je bloed. Dit hormoon zorgt ervoor dat je wakker wordt in de ochtend en in de avond weer slaap begint te krijgen. Natuurlijk zijn er individuele verschillen, maar over het algemeen luistert je lichaam naar een bijna-24-uurs ritme dat zich steeds herhaalt. Ook je reactievermogen past zich aan het tijdstip van de dag aan. Naarmate het later wordt, ga je steeds langzamer reageren.

Eigenlijk bestaat je reactievermogen uit meerdere kleine processen. Onderzoeker Daniel Bratzke noemt er drie: perceptie, centrale verwerking en motoriek. Je begint met een vroeg stadium waarin je vooral visueel dingen herkent, een middenstuk waarin je beslissingen neemt en een laat stadium waarin je met je spieren bewegingen gaat uitvoeren. Een voorbeeldje. Er komt een auto op je af. Als eerste zul je hem moeten zien en herkennen als een voorwerp dat flink pijn kan doen als je er tegen opbotst. Vervolgens moet je beslissen “Blijf ik staan, of niet?”. En dan moet je snel je beenspieren de opdracht geven weg te springen.

Nachtarbeid

Nu is al langer bekend dat je biologische klok invloed heeft op een deel van deze stadia. Als je moe bent, duurt het langer om iets te herkennen. En sporten is gemakkelijker in de avond dan wanneer je net wakker bent. Volgens Bratzke echter wordt ons reactievermogen ook langzamer, omdat ons centrale verwerkingssysteem trager gaat werken. Om dit te testen hield hij zes personen 28 uur lang wakker, terwijl hij keek hoe goed ze nog beslissingen konden nemen. Hij maakte het extra moeilijk door ze meerdere dingen tegelijk te laten doen. Elke paar uur gebruikte hij de melatonineconcentratie als wijzers van de biologische klok.

Zelfs zeer simpele taken als op tijd remmen met de auto, worden moeilijker in de ochtend

Wat bleek nu? Naarmate de nacht verstreek, gingen zijn proefpersonen het steeds slechter doen. Ze moesten steeds langer denken en maakten ook meer foute beslissingen. In de vroege ochtend was het helemaal erg met ze gesteld.

Hoewel je op basis van een onderzoek naar zes mensen geen harde conclusies kan trekken, vond Bratzke dus aanwijzingen dat mensen erg slecht zijn in multitasking in de ochtend. Zou dat misschien de reden zijn dat de meeste verkeersongelukken op maandagochtend gebeuren?

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 11 mei 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.