Je leest:

Als bewegen moeilijker wordt

Als bewegen moeilijker wordt

Auteur: | 1 juni 2012

Is voldoende bewegen voor ‘gewone’ mensen al lastig, voor iemand met een chronische aandoening als de ziekte van Parkinson is het helemaal een opgave om aan de gezonde portie dagelijkse beweging te komen.

De ziekte van Parkinson is een zogenoemde progressieve neurologische aandoening waarbij steeds meer cellen in een specifiek deel van de hersenen afsterven. Hierdoor ontstaat een tekort aan de stof dopamine. Dopamine is een neurotransmitter, een boodschapper die specifieke signalen tussen zenuwcellen doorgeeft.

Door hun toenemende dopaminetekort krijgen mensen met de ziekte van Parkinson verschillende problemen. Het trillen van de ledematen is een bekend, zichtbaar symptoom, naast bijvoorbeeld stijfheid en steeds tragere bewegingen. Mensen met de ziekte van Parkinson hebben daarnaast vaak problemen bij het lopen of de balans. Naast deze motorische symptomen kunnen patiënten ook last krijgen van bijvoorbeeld een depressie, problemen met hun cognitie, met de stoelgang of met slapen. Dit alles maakt dat bewegen voor deze patiënten een stuk minder aantrekkelijk wordt. En dat terwijl het misschien juist voor deze mensen extra goed zou kunnen zijn om te bewegen! Uit onderzoek aan de Radbouduniversiteit in Nijmegen is gebleken dat mensen met Parkinson veel te weinig bewegen, met name in latere stadia van de ziekte.

De ziekte van Parkinson uit zich in bewegingsstoornissen, maar kan wellicht ook worden beïnvloed door beweging.
Imageselect

Juist bij Parkinson

Er zijn verschillende redenen waarom het juist voor mensen met de ziekte van Parkinson goed is om voldoende in beweging te blijven. Zoals elders in dit cahier ook is benadrukt, heeft bewegen in algemene zin een gunstige invloed op het voorkómen van onder andere osteoporose en hart- en vaatziekten. Maar daarnaast kan bewegen ook een positieve invloed hebben op de specifieke parkinsonsymptomen. Er zijn bijvoorbeeld aanwijzingen dat bewegen positief werkt op de motorische functies, en mogelijk ook op de cognitieve functies, de slaapproblemen en de depressies. En er zijn nog veel meer specifieke symptomen van deze ziekte waar bewegen een gunstig invloed op zou kunnen hebben, zoals vermoeidheid of obstipatie.

Naast deze symptomatische effecten van bewegen onderzoeken we ook of bewegen invloed kan hebben op het eigenlijke, onderliggende ziekteproces. Op die manier zou je misschien de progressie van de ziekte kunnen remmen of zelfs stoppen. Tot nu toe gebeurde dat onderzoek vooral met proefdieren. Onderzoekers lieten bijvoorbeeld muizen die in het kader van het experiment een op Parkinson lijkende kwaal hadden ‘gekregen’ (parkinsonisme), een periode intensief trainen op een loopband. De beschadigde delen van de hersenen van deze muizen bleken na die training gedeeltelijk te herstellen. Bovendien bleek dat hun hersenen de dopamine die ze nog overhadden ook beter gingen gebruiken. Al met al sterke aanwijzingen dat bewegen voor iemand met de ziekte van Parkinson extra goed is.

Kán iemand met Parkinson nog wel bewegen?

Dat patiënten met de ziekte van Parkinson ondanks hun beperkingen wel meer kunnen bewegen bleek uit een recente wetenschappelijke publicatie die in dit onderzoeksgebied veel opzien baarde. Daarin beschreef onze onderzoeksgroep een patiënt die bijzonder veel moeite had met lopen. Bij het lopen stond deze man met zijn voeten als het ware ‘vastgevroren’ aan de vloer, een fenomeen dat door neurologen dan ook wel ‘freezing’ wordt genoemd. Tot ieders verrassing bleek deze man echter nog heel goed te kunnen fietsen! Zo vastgevroren als hij aan de vloer stond, zo soepeltjes fietste hij vervolgens over de parkeerplaats weg.

Een vergelijkbaar fenomeen werd beschreven door de Amerikaanse acteur Michael J. Fox, bekend van de legendarische film Back to the Future. In een van de zeldzame televisie-interviews die hij nog gaf na het openbaren van zijn ziekte, vertelt hij dat zoiets simpels als tandenpoetsen een regelrechte hindernisbaan kan zijn, maar dat ijshockey hem vreemd genoeg nog wél goed af gaat.

Om te onderzoeken of mensen met de ziekte van Parkinson, ondanks de barrières om te gaan bewegen, hun gedrag ten aanzien van bewegen kunnen veranderen, is in Nijmegen een nieuw wetenschappelijk onderzoek gestart: de ParkFit trial. In dat onderzoek wordt bekeken of patiënten door middel van een bewegingsstimuleringsprogramma meer kunnen gaan bewegen en of zij dit ook vol kunnen houden gedurende een langere periode. Daarnaast wordt bekeken wat voor positieve of negatieve invloed bewegen heeft op de gezondheid van deze patiënten. Je kunt immers niet uitsluiten dat patiënten die meer gaan bewegen ook meer gaan vallen. Veel patiënten hebben immers balansproblemen en je wilt niet dat meer bewegen zou resulteren in meer vallen en meer botbreuken. De eerste resultaten van dit onderzoek worden vermoedelijk tegelijk gedrukt met dit cahier. Googelen dus: ‘ParkFit’, ‘Parkinson’ en ‘Radboud Universiteit’!

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 01 juni 2012

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.