Je leest:

Alcohol

Alcohol

Auteur:

Bij het woord alcohol denken scheikundigen aan ethanol, terwijl de meeste mensen aan bijvoorbeeld bier en wijn denken.

Alcohol is een natuurlijk product dat ontstaat door gisting van suikers, zoals in gerst en druiven. Het gist zet de suikers om in alcohol. Als een promillage van 15 procent is bereikt, stopt het natuurlijke gistingsproces. Alcoholische dranken met dit percentage (of lager) worden zwak alcoholhoudende dranken genoemd. Hieronder vallen bier (5 procent) en wijn (12 procent). Om sterk alcoholhoudende dranken te krijgen worden zwak alcoholhoudende dranken verhit en afgekoeld (distillatie). De alcohol verdampt als eerste en wordt opgevangen en afgekoeld. Als je dit proces blijft herhalen is het mogelijk een alcoholpercentage van 80 procent te krijgen! Onder andere jenever (35 procent) en wodka (rond de 40 procent) vallen in de categorie sterk alcoholhoudende dranken.

Werking van alcohol

Als je glaasje bier of wijn leeg is, komt de alcohol in je lichaam terecht. Niks nieuws tot dusver! Maar wist je dat 20 procent van de alcohol door je maag opgenomen wordt en ongeveer 80 procent door je darmen? Hoe snel de alcohol opgenomen wordt hangt af van de alcoholconcentratie in het drankje, het soort drankje (mixdrankjes met prik zorgen voor een snellere opname van de alcohol) en de hoeveelheid voedsel in je maag. Eenmaal opgenomen komt de alcohol in je bloedbaan terecht en wordt het door je hele lichaam vervoerd. Vervolgens wordt de alcohol in je lichaamsweefsels opgenomen en zorgt het voor het welbekende effect.

De alcohol in je lichaam krijgen is niet moeilijk, maar krijg het maar weer eruit! Alcohol verlaat je lichaam op drie manier: de nieren zorgen ervoor dat ongeveer 5 procent in je urine terecht komt en via de longen verlaat ook 5 procent van de alcohol direct je lichaam (denk aan blaastesten). Het grootste deel van de alcohol wordt echter eerst afgebroken door je lever voordat het je lichaam verlaat.

Kater

De knallende hoofdpijn de morgen na een avondje heftig drinken, wordt veroorzaakt door de alcohol. Het zou mooi zijn als er een pilletje was die deze pijn kon voorkomen. Als je gaat zoeken op Internet, blijken er veel remedies te zijn om de kater te voorkomen, zoals water drinken voordat je gaat slapen, vet eten van tevoren, koude pizza eten of de ochtend beginnen met het drankje waarmee je de avond tevoren geëindigd bent, zoals bijvoorbeeld een biertje bij het ontbijt! Althans, er wordt gezegd dat het werkt. Maar is dat echt zo?

Hoe wordt zo’n kater nou veroorzaakt? Het lichaam is niet in staat grote hoeveelheden alcohol af te breken. De enzymen in het afbraaksysteem raken overbelast, waardoor afbraakproducten niet nog verder afgebroken worden. Dit veroorzaakt de symptomen die bij een kater horen, zoals hoofdpijn, misselijkheid, buikpijn en vermoeidheid.

Nu is het te laat….

Maar is de kater te voorkomen? Natuurlijk! Drink geen alcohol, dan heb je nergens last van! En wil je toch graag wat alcohol drinken, drink dan met mate. bedenk alleen wel dat ook na een paar glazen alcohol de kater toe kan slaan. Wat moet je dan doen om dat te voorkomen? Simpel: drink veel water. Dit water is nodig om je vochthuishouding in balans te houden. Het is belangrijk om water te drinken tussen de alcoholische dranken door, maar vooral voordat je naar bed gaat. Ook een volle maag zorgt later voor minder klachten. Het voedsel in je maag kan de alcoholopname vertragen. Hiermee voorkom je dat het afbraaksysteem overbelast wordt.

In 2004 dronk ongeveer vier op de vijf personen van 12 jaar en ouder ‘wel eens’ alcohol. Van de jongeren in de leeftijd van 15 tot 25 jaar, drinkt 93 procent alcohol. Van deze jongeren drinkt 83 procent alcohol met mate en 10 procent drinkt overmatig alcohol. Van de 9 tot 15 jarigen heeft 81 procent al eens alcohol gedronken. Iets minder dan de helft heeft al meer dan één glas alcohol gedronken. Dit percentage is de laatste jaren flink gestegen.

Alcohol gebruik onder jongens (boven) en meisjes (onder) van 15 tot 25 jaar.

Alcohol en jongeren

Nederlandse jongeren drinken twee keer zo vaak als andere Europese jongeren. Franse jongeren bijvoorbeeld drinken minder en zijn ook minder vaak dronken dan Nederlandse jongeren. Maar maak je geen zorgen: de Fransen zijn heus niet braver dan de Nederlanders hoor. Ze blowen meer!

Ook al mogen jongeren onder de 16 jaar nog geen alcohol kopen in winkels en cafés, toch blijkt dat verkopers zich hier weinig van aantrekken. Uit een onderzoek blijkt dat 14 procent van jongeren onder 16 jaar wel eens drank koopt in de winkel en 19% wel eens in een café. Althans, dat zeggen jongeren. Ga je aan verkopers vragen of ze wel eens alcohol verkopen aan jongeren onder de 16, dan krijg je hele andere cijfers! Van de supermarkteigenaren zegt 91 procent, nooit alcohol te verkopen aan jongeren onder de 16. Dat is raar: 14 procent van de jongeren onder 16 zegt alcohol te kopen, terwijl maar 9 procent van de supermarkteigenaren zegt alcohol te verkopen. Wie zou de waarheid spreken?

Als het om drinken gaat blijken jongeren ongevoelig voor rationele argumenten, blijkt uit een onderzoek van psycholoog Reinout Wiers. Anti-alcoholcampagnes helpen nauwelijks omdat ze uitgaan van rationele overwegingen zoals: “Drinken is slecht” en “Drinken is niet stoer!”. Bij jongeren speelt imitatie een grotere rol. Als de vrienden (of onbekenden in een groep) drinken, drinken jongeren zelf ook meer.

Verslaving

Een glaasje alcohol op zijn tijd is geen probleem. Maar alcohol kan verslavend zijn: als je er teveel van drinkt, loop je kans om verslaafd te raken. Ongeveer 2 tot 4 procent van de Nederlandse bevolking (300.000 mensen) is aan alcohol verslaafd. Je bent verslaafd als je als vrouw meer dan 35, en als man meer dan 50 glazen alcohol per week drinkt. Als je bij dit aantal het aantal ‘zware drinkers’ (voor vrouwen tussen de 15 en 35 glazen, voor mannen tussen de 22 en 50 glazen alcohol per week) optelt, kom je op 650.000 Nederlanders die een alcoholprobleem hebben. Alcoholisten kunnen verschillende klachten krijgen zoals moeheid, interesseverlies, prikkelbaarheid, driftbuien en slechte eetlust.

Overerving

Uit onderzoek blijkt ook dat de gevoeligheid voor verslaving overerfbaar is. Er zijn bepaalde genen die het drinkgedrag van mensen beïnvloeden. Uit een onderzoek met ratten blijken echter niet alleen de genen bepalend te zijn. Ook de omstandigheden bepalen de gevoeligheid voor verslaving. Uit onderzoek blijkt dat ratten en muizen in stressvolle situaties meer drinken. En vermoedelijk is dat bij mensen hetzelfde. En als zwangere ratten cocaïne (ook een verslavende stof) kregen toegediend, dan zijn de nakomelingen gevoeliger om verslaafd te raken.

Dat alcohol niet alleen voor plezier zorgt, blijkt uit cijfers van het Trimbos-Instituut. Er gebeuren ook ongelukken met mensen die alcohol gedronken hebben. Ongeveer de helft van die ongelukken gebeurt in huis. Mensen vallen van een trap of vallen op een andere manier. Ook gebeuren er veel ongelukken in het verkeer. Mensen met alcohol op denken dat ze nog kunnen fietsen en vallen. Of erger, ze gaan autorijden en veroorzaken een ongeluk. In 2004 kwamen er 2600 mensen met een verwonding in het ziekenhuis terecht. Er stierven 134 mensen door ongelukken, veroorzaakt door alcohol.

Natuurlijk zorgt alcohol voor leuke effecten (je voelt je blij en gelukkig, je bent wat ongeremder en durft meer en je vindt vaak meer dingen leuk en grappig), anders zou niemand alcohol drinken. Maar zoals je ouders vast ook zeggen: ‘Geniet. Drink met mate!’ Mocht je nou niet naar je ouders geluisterd hebben en heb je toch teveel gedronken, dan is de kans groot dat je de volgende morgen een flinke kater hebt. Dan geldt alleen nog maar: ‘Eigen schuld, dikke bult!’

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 18 juni 2007

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

LEES EN DRAAG BIJ AAN DE DISCUSSIE