Je leest:

Aboriginals waren eerste ‘out-of-Africa-golf’

Aboriginals waren eerste ‘out-of-Africa-golf’

Hedendaagse Australische Aboriginals stammen rechtstreeks af van een vroege migratiegolf van de moderne mens (Homo sapiens) van Afrika naar Azië, die al ongeveer 70.000 jaar geleden plaatsvond; dat is minstens 24.000 jaar vóór de bevolkingstrek van ‘Afrikanen’ waarvan de hedendaagse Europeanen en Aziaten afstammen! Dit blijkt uit genoomonderzoek door een internationale groep wetenschappers, waarvan de resultaten zijn gepubliceerd in het tijdschrift Science.

Begin twintigste eeuw schonk een Aboriginal-man uit de Goldfields-regio in West-Australië een haarlok aan een Britse antropoloog. Nu, een eeuw later, hebben onderzoekers het DNA uit deze haren geïsoleerd om het genoom van de eerste Australiërs te ontrafelen en zo meer licht te werpen op de vroege verspreiding van de moderne mens (Homo sapiens) over onze planeet.

Australische aboriginal speelt op een didgeridoo, een traditioneel muziekinstrument.
wikimedia commons

Het genoom, dat geen invloeden van moderne Europese Australiërs bleek te bevatten, laat zien dat de voorouders van de Aboriginal-man tussen 75.000 en 64.000 jaar geleden afgesplitst moeten zijn van andere menselijke volkeren.

Daarmee stammen de Australische Aboriginals rechtstreeks af van de eerste moderne ontdekkingsreizigers, die via Azië uiteindelijk zo’n 50.000 jaar geleden in Australië aankwamen. Het onderzoek toont aan dat de Australische Aboriginals – als enige bevolkingsgroep buiten Afrika – de langste relatie hebben met het land waarop ze vandaag de dag leven.

Twee out-of-Africa-golven

De geschiedenis van de Australische Aboriginals speelt ook een hoofdrol bij het reconstrueren van de verspreiding van de eerste moderne mensen vanuit Afrika. Er was al archeologisch bewijs dat Homo sapiens ongeveer 50.000 jaar in Australië aanwezig is, maar deze studie werpt een nieuw licht op hoe hij daar terechtkwam. Tot nu toe ging men er veelal vanuit dat alle moderne mensen afstammen van één enkele migratiegolf richting Europa, Azië en Australië. Dit nieuwe onderzoek suggereert echter dat de voorouders van de Australische Aboriginals al eerder van deze Afrikaanse emigranten zijn afgesplitst, en dat ze zich op weg naar Australië nauwelijks vermengd hebben met de vroege Aziaten. Overigens verspreidde de moderne mens zich mogelijk al vanaf 125.000 jaar geleden tot ver in Azië zo bleek begin dit jaar.

Verbazingwekkende reis

Professor Eske Willerslev van de Universiteit van Kopenhagen en onderzoeksleider van deze studie, legt uit: “Australische Aboriginals stammen af van de eerste menselijke ontdekkingsreizigers. Terwijl de voorouders van de Europeanen en Aziaten nog ergens in Afrika of het Midden-Oosten zaten, verspreidden de voorouders van de Australische Aboriginals zich vlot. Als eerste moderne mensen doorkruisten ze onbekend terrein in Azië en staken uiteindelijk de zee over naar Australië. Het was een verbazingwekkende reis die uitzonderlijke overlevingstechnieken en moed geëist moet hebben.”

Een genetische landkaart, gebaseerd op mitochondriaal DNA. De witte rondjes met letters geven de haplogroepen weer. De gekleurde cirkels verraden de ouderdom van die groepen.
Wikimedia Commons

Himalaya

Prof. Peter de Knijff (LUMC) was medeverantwoordelijk voor de interpretatie van de resultaten van zowel het onderzoek aan het mitochondriaal DNA als aan het Y-chromosoom voor de gehele studie. “Daarnaast hebben we kostbaar materiaal aangedragen van de Kusunda, een volk dat leeft in de Himalaya”, vertelt De Knijff. “Vanwege hun unieke taal en hun jager-verzamelaarscultuur zouden zij mogelijk afstammen van die eerste Out-of-Africa-golf. Maar uit onze DNA-analyses blijkt dat ze genetisch niet te onderscheiden zijn van hun Nepalese buren.”

Het onderzoek heeft grote consequenties voor ons begrip van de verspreiding van onze menselijke voorouders over de aarde. Tot nu toe zijn oude menselijke genomen alleen verkregen vanuit haar dat in bevroren toestand bewaard is gebleven. De onderzoekers hebben nu aangetoond dat haar dat onder veel minder ideale omstandigheden bewaard is gebleven, ook gebruikt kan worden voor genoomonderzoek. Zonder risico van vervuiling met modern menselijk materiaal.

Met behulp van museumcollecties kunnen onderzoekers nu de genetische geschiedenis van vele inheemse volkeren wereldwijd gaan bestuderen, zelfs wanneer die volkeren zich recentelijk verplaatst of genetisch vermengd hebben.

Zie ook

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/genographic-project/out-of-africa/aboriginal/index.atom?m=of", “max”=>"8", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC).
© Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), alle rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 26 september 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.