Je leest:

Aanraakscherm wordt virtuele microscoop

Aanraakscherm wordt virtuele microscoop

Auteur: | 27 maart 2011

Multitouch-schermen kunnen naast heel leuk, ook heel nuttig zijn. Finse onderzoekers gebruiken een groot aanraakscherm bijvoorbeeld als virtuele microscoop. In plaats van één voor één door een apparaat te turen, kan iedereen de beelden met zijn handen verslepen, vergroten en verkleinen.

Een belangrijk onderdeel in de studie Geneeskunde is het werken met een lichtmicroscoop (een microscoop op basis van zichtbaar licht). Hiermee bestudeer je dunne plakjes weefsel – zogenaamde coupes – om afwijkingen op te sporen. De studenten leren dit in colleges en practica, maar het lastige is dat iedereen net iets anders ziet door zijn of haar microscoop. Daarnaast kun je thuis niet oefenen.

Kant-en-klaar

Een concept wat nog wel eens verward wordt met virtuele microscopie is ‘telepathologie’. In dat geval wordt het beeld echter realtime opgenomen en elders getoond. Virtuele microscopie is de ‘statische variant’ hiervan, want al het beeldmateriaal staat al op een computer.

Gelukkig is er sinds een aantal jaar een alternatief op de markt. Met ‘virtuele microscopie’ kijk je niet door een echte microscoop, maar naar een computerscherm. Daarop zie je een ingescande versie van de coupe, die je dus met iedereen tegelijk kunt bekijken. Een nieuwe Finse uitvinding maakt dat nog leuker: ze ontwikkelden een systeem met een groot aanraakscherm, zodat iedereen de plaatjes met de hand kan aanpassen.

Kleine stukjes, grote bestanden

De eerste stap voor virtuele microscopie is het scannen van de coupe. Dat gebeurt met een speciale scanner, die op hoge resolutie werkt en de coupe stukje voor stukje afgaat. Hierdoor bestaat de uiteindelijke scan – de zogenaamde virtual slide – uit meerdere losse bestanden, die field of views (FOVs) heten. Aangezien elke FOV op hoge resolutie is, heeft de virtual slide als geheel een súperhoge resolutie: gemiddeld zo’n 4 gigapixel (dat is 4000 megapixel).

Hier zie je een stuk van een virtual slide: rechtsboven kun je zien waar je je precies bevindt.

Na het scannen worden de slides opgeslagen in een database. Er bestaan al meerdere van zulke verzamelingen, zoals de ‘Virtual Slidebox’ (Iowa University) en de data van ‘Virtual Microscope’ (University of Illinois). De aangeboden afbeeldingen kun je soms gewoon online bekijken, maar meestal werkt het beter met een speciaal computerprogramma. De software is ingesteld op het werken met grote bestanden en zorgt ervoor dat alles vloeiend verloopt. Daarnaast kan de software de afbeeldingen ‘aan elkaar stikken’ (image stitching). Dat is een belangrijke stap, want als de slides niet goed op elkaar aansluiten, kun je de coupe niet goed inspecteren.

Groot uitgevallen iPad

De onderzoekers van het Institute for Molecular Medicine Finland hebben voor het bekijken nu iets bijzonders bedacht. In plaats van op een computer, tonen zij de virtual slides op een groot aanraakscherm van het bedrijf MultiTouch. ‘Het display lijkt op een uit de hand gelopen iPad’, zegt Johan Lundin, één van de makers. Hieronder zie je het scherm in actie:

Het multitouch-scherm in het filmpje is zo’n 116 centimeter in doorsnee, maar het kan ook nog groter, bijvoorbeeld in de vorm van een tafel. Doordat het apparaat meerdere aanrakingen tegelijk herkent, kun je dan heel goed met een groep de afbeelding inspecteren. Lundin: “Het onderzoeken van een coupe wordt hierdoor een combinatie van Google Maps en Minority Report”.

Op school en thuis

Virtuele microscopie wordt steeds populairder. Een proef in 2008 aan de Universiteit Utrecht liet zien dat zowel studenten als docenten het een goed hulpmiddel vinden bij colleges. Je kunt bijvoorbeeld makkelijker over het beeld discussiëren en de studenten kunnen de weefselcoupes ook thuis bekijken.

Een docent kan ook heel makkelijk annotaties op de slides zetten; pijltjes en cirkeltjes om aan te geven waar de student op moet letten.

Daarnaast stellen veel universiteiten en onderzoekscentra hun virtual slides gratis beschikbaar. Het multitouch-scherm van de Finse onderzoekers gebruikt het WebMicroscope-systeem, waarbij data van verschillende Europese instituten online aan elkaar is gekoppeld. Door het gebruik van zo’n netwerk is er altijd wel een server (enigszins) in de buurt, waardoor je de afbeeldingen gemakkelijker online kunt bekijken.

Literatuur

  • Paulsen et al., ‘Virtual microscopy-The future of teaching histology in the medical curriculum?’, Annals of Anatomy, 192 (6), pp. 378-382, 2010
  • Kumar et al., ‘Virtual microscopy for learning and assessment in pathology’, Journal of Pathology, 204 (5), pp. 613-618, 2004

Zie ook:

Lees meer over microscopen op Kennislink:

Oeps: Onbekende tag `feed’ met attributen {"url"=>"https://www.nemokennislink.nl/kernwoorden/microscoop/microscopie/index.atom?m=of", “max”=>"7", “detail”=>"minder"}

Dit artikel is een publicatie van NEMO Kennislink.
© NEMO Kennislink, sommige rechten voorbehouden
Dit artikel publiceerde NEMO Kennislink op 27 maart 2011

Discussieer mee

0

Vragen, opmerkingen of bijdragen over dit artikel of het onderwerp? Neem deel aan de discussie.

NEMO Kennislink nieuwsbrief
Ontvang elke week onze nieuwsbrief met het laatste nieuws uit de wetenschap.