Terug naar Leven met kanker

Sandra Donkervoort

Oncologisch Chirurg, OLVG Amsterdam

Ik ben opgeleid tot chirurg in de jaren negentig. Toen leerde je als ‘gezel’ vooral door het vak af te kijken bij je ‘leermeesters’. Dat hield in dat je al werkende oppikte wat je oppikte. In mijn jonge jaren stond natuurlijk opereren, snel beslissen en handelen op de voorgrond. Zo leerde ik kordaat optreden en in een korte tijd medische problemen oplossen, meestal met het mes.

Er werd niet duidelijk en expliciet getraind op hoe je een slechtnieuwsgesprek voert. Ik heb in de praktijk gaandeweg door ervaring vormgegeven aan de psychosociale kant van mijn vak. Dat blijkt een heel avontuur, want elk individu reageert anders. Er zijn steeds weer andere behoeftes en wensen op dat ene moment waarop je te horen krijgt dat de uitslag niet goed is. Als mensen te horen krijgen dat ze kanker hebben is er een kleurenpalet van emoties denkbaar, met als uitersten heel zakelijk en droog en direct verdriet en kwetsbaarheid. In het eerste geval komt vrij snel “…en nu”, en in het tweede geval is er tijd nodig om te bouwen. Bouwen aan vertrouwen, bouwen aan het pakken van de kans op genezing, bouwen aan weer durven denken aan een toekomst, of helaas ook: pakken van de levensmomenten die er nog zijn en in het reine komen met het zichtbare einde.

Overigens kunnen bij een en dezelfde persoon de reacties op verschillende momenten ook uiterst verschillen. Het “…en nu” kan later volgen door groot verdriet en ook het grote verdriet kan later volgen door “…en nu”. Omdat kanker en horen dat je kanker hebt een life event is, geeft het mij veel voldoening om met de patiënt een passend medisch behandelplan op te zetten met de juiste persoonlijke psychosociale begeleiding. Voor mij is de psychosociale begeleiding aanpassen aan de behoefte van het individu op de verschillende momenten in het behandeltraject de grootste uitdaging geworden, niet het mes.

Dr. Sandra Donkervoort was de behandelend chirurg van onze voormalig hoofdredacteur Sanne Deurloo. Tijdens het symposium zal ze een column voordragen over haar ontmoetingen met Sanne. Een prachtig en persoonlijk verhaal.

Spreker