Keerpunten in ons denken Collegereeks

Voor volwassenen
Deze activiteit is helaas geëindigd,
bekijk de huidige agenda
We zijn zo groot als ons bewustzijn reikt. Deze vijfdelige collegereeks gaat over een modern wereldbeeld, dat in steeds belangrijker mate door fundamentele wetenschappelijke inzichten bepaald wordt.
De culturele impact van de harde wetenschappen blijkt immens. Keerpunten in ons denken over de natuur, hebben ons bewust gemaakt van wat we zijn, van de ons omringende kosmos, en van de plaats die wij daarin innemen. Over die keerpunten in ons denken en hun betekenis gaan deze colleges.

Inhoud

Deze studiedagen bestaan uit vijf colleges.

(i) Wetenschap en technologie.
In het eerste college beschrijven we de dubbele spiraal van wetenschap en technologie als een grotendeels autonome machine die kennis, technologie en expertise genereert. We geven een overzicht van de grote keerpunten waar we ons in de verdere colleges op richten. De interne verwevenheid van de wetenschappen verleent het wetenschappelijk wereldbeeld zijn robuustheid. Het onderliggende motto is: als er maar één natuur is, is er ook maar één wetenschap.

(ii) Macrokosmos.
de relativiteit van ruimte en tijd, de ontdekking van het dynamisch heelal, en dramatische realiteiten als de Big Bang en zwarte gaten.

(iii) Microkosmos
de onvoorstelbare quantumwereld, waarin het klassieke determinisme afgezworen wordt en de deur naar de moderne micro-technologieën geopend wordt.

(iv) Evolutie, emergentie en informatie.
het macroscopisch perspectief van het neodarwinisme (variatie, adaptatie en natuurlijke selectie), en het microscopisch evenbeeld daarvan in de moleculaire biologie (genetica, epi-genetica), inleiding tot enkele basisbegrippen uit de informatica, zoals informatie-entropie, Turing machines, computationele complexiteit (P versus NP) en quantum-informatie.

(v) Complexiteit: evolutie in het groot.
We onderscheiden drie fases in de kosmische ontwikkeling, vroege evolutie van materie tot en met het ontstaan van de aarde, de biologische evolutie van het leven op aarde, en de fase van menselijke evolutie die begint met de emergentie van bewustzijn, en de daaruit voortkomende ontwikkeling van taal, cultuur en inderdaad de dubbele spiraal van wetenschap en technologie. We sluiten af met de opkomst van het belang van alternatieve cyberrealiteiten en artificiële intelligentie. Krijgen we de optie of is het ons lot, om hiermee onszelf te overstijgen en wellicht weg te cijferen?

Onderwijsvorm

(Interactieve) hoorcolleges met enige literatuurstudie.

Literatuur

Enkele gerelateerde boeken van Sander Bais, waarvan het eerstgenoemde nauw aansluit bij de collegeserie:

  • Keerpunten: Momenten van waarheid in de natuurwetenschap, Amsterdam University Press (2009); In Praise of Science: Curiosity, Understanding and Progress, MIT Press (2010).
  • De sublieme eenvoud van relativiteit: een visuele inleiding, Amsterdam University Press (2007); Very Special Relativity: A pictorial Guide, Harvard University Press (2007).
  • De Natuurwetten: Iconen van onze kennis, Amsterdam University Press (2005); The Equations: Icons of our Knowledge, Harvard University press (2005).

Over de docent

Prof. dr. ir. Sander Bais was vanaf 1985 tot zijn emeritaat hoogleraar theoretische fysica aan de Universiteit van Amsterdam (UvA), en geaffilieerd met het Instituut voor Theoretische Fysica en het Instituut voor interdisciplinaire studies. Vanaf 2005 is hij extern hoogleraar aan het Santa Fe Instituut in de Verenigde Staten. Hij is ook als extern hoogleraar verbonden aan het Institute for Advanced Studies (for complexity science) van de UvA. Hij heeft gedurende zijn carrière de nodige bestuurlijke functies bekleed en initiatieven ontwikkeld. Sander Bais staat bekend als een kritisch en betrokken pleitbezorger/popularisator van de natuurwetenschappen. Hij doet dit in de vorm van mediaoptredens en het schrijven van semi-populaire boeken over wetenschap en technologie. In dit kader treedt hij regelmatig op als docent bij de Comenius leergangen.

Aanmelden

Aanmelden voor deze collegereesk is verplicht via de website

Datum

vrijdag 18 januari 2019 van 11:45 tot 17:30
donderdag 17 januari 2019 van 11:45 tot 17:30

Prijs

€ 219,00

Locatie

Erasmusplein 1 6525 HT, Nijmegen Nederland

Contact

+31 (0)24 361 30 83

Organisatie